İran’a ait dronlar geçen hafta Katar’ın Ras Laffan kentindeki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kompleksine zarar verdi. Petrol tankerlerine yönelik saldırılar Hürmüz Boğazı’nı kapattı ve bu da KatarEnergy için pazara ulaşmanın tek yolunu engelledi. Şirket tesislerini kapatmak ve LNG sevkiyatları için mücbir sebep ilan etmek zorunda kaldı. Tesislerin ne zaman yeniden başlayacağı belirsiz. TPH analisti Zack van Everen geçen hafta, “Tam üretime yeniden başlamak için en iyimser zaman çizelgesi bir ay” öngörüsünde bulundu.
Bu gelişmeden en çok fayda sağlaması muhtemel iki isim Amerika’nın yakında en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçısı olacak Venture Global’in kurucuları Robert Pender ve Mike Sabel. İlk LNG kargosunu sadece dört yıl önce göndermiş olan Venture Global, bu yıl LNG öncüsü Katar’ın ihraç edeceği miktarın yaklaşık yarısını, yani yaklaşık 40 milyon ton eksi 260 dereceye kadar soğutulmuş LNG’yi ihraç etme yolunda ilerliyor. Bu miktar enerji açısından 16 milyar galon benzine eşdeğer ve dünyanın dört bir yanına gönderilmek üzere 500 yalıtımlı tanker gemisini doldurmaya yetecek kadar büyük bir miktar.
“Eşsiz bir konumdalar”
59 yaşındaki CEO Sabel geçen hafta son çeyrek kazanç açıklamasında, “Muhtemelen piyasadaki en fazla hazır kargo sayısına sahibiz” dedi. Bu durum, Virginia eyaletinin Arlington kentinde yaşayan 72 yaşındaki Pender ile birlikte onları küresel enerji patronları arasında ortaya çıkan arz açığını doldurarak devasa kâr elde etmek için en iyi konuma getiriyor. LNG spot fiyatları iki kattan fazla arttı ve Avrupa’da gazın fiyatı artık Louisiana’daki boru hattı gazının yaklaşık beş katına ulaştı. Louisiana, Venture Global’in iki mega projesi olan Calcasieu Pass LNG ve Plaquemines LNG’nin bulunduğu yer. Danışmanlık şirketi Poten & Partners’ta LNG istihbaratının başındaki Jason Feer, “Eşsiz bir konumdalar. Bu fiyat sıçramasına satabilecekleri çok büyük bir hacimleri var” diyor.
İran savaşıyla servetleri yüzde 29 artı
Bu küresel LNG piyasasında herkesten daha fazla kişisel risk alan bu ikilinin kazandığı son kumar oldu. Venture Global hisselerinin yüzde 80’ine sahip olan iki milyarder, Forbes’un hesaplamalarına göre ABD’nin İran’a saldırmasından bu yana servetlerinin yaklaşık yüzde 29 artarak kişi başı 12 milyar doların üzerine çıktığını gördü. (Karşılaştırma için, Amerika’nın en büyük LNG üreticisi Cheniere Energy’nin hisseleri aynı dönemde yüzde 9 yükseldi.)
Pender ve Sabel son on yılı Louisiana kıyısında faaliyet gösteren iki LNG mega projesini araştırarak, mühendislik, finansman ve inşaat süreçlerini yöneterek geçirdi. Beaumont’un doğusunda Körfez kıyısındaki Calcasieu Pass ve New Orleans yakınlarındaki Plaquemines Parish. İkincisi, Mississippi Nehri’nin batı kıyısında 23 milyar dolara inşa edildi ve ilk kargosunu 2024’ün sonlarında gönderdi.
LNG deneyimleri olmamasına rağmen yatırım bankacısı olan Sabel ile Hindistan, Çin ve Guyana’yı enerji mega projelerinin finansmanında temsil etmiş Washington’lı avukat Pender (aynı zamanda John F. Kennedy’nin yeğeniyle evli) ABD LNG ihracatına yönelik gelecekte çok büyük bir talep olacağını gördüler. Bu nedenle 2010’da rakiplerinden daha büyük ve daha hızlı LNG sıvılaştırma tesisleri kurma planı yaptılar.
Birçok eski LNG tesisinde tek bir dev sıvılaştırma “treni” yılda yaklaşık 5 milyon ton üretirken, Venture Global bunun yerine Baker Hughes tarafından fabrikada üretilen daha küçük trenleri tercih etti. Bu ünitelerin her biri yılda yaklaşık 700 bin ton üretecekti ancak sayıları çok daha fazla olacaktı. Bu makineleri büyük ölçekte kullanan ilk proje olan Calcasieu Pass LNG’de şu anda yılda 12 milyon ton üreten 18 modül bulunuyor. İkinci proje olan Plaquemines LNG’de ise şu anda 36 tren var ve bu yıl 28 milyon ton üretim hızına ulaşması bekleniyor.
Gelirini 13,6 milyar dolara çıkardı
Kısaca VG olarak anılan Venture Global güçlü bir başlangıç yaptı. Son gelişmelerden önce bile 2025 geliri 2024’teki 7,9 milyar dolardan 13,6 milyar dolara çıktı. Net kâr 2024’teki 1,5 milyar dolardan 2,2 milyar dolara yükseldi. Şirketin büyüme planları her iki tesisin kapasitesini iki katına çıkarmayı öngörüyor.
Kurucuların büyük kazanç elde etmesinin bir başka nedeni ise önemli müşterileri kızdırmayı göze almış olmaları. Bu tesislerin inşasını finanse edebilmek için Venture Global uzun vadeli alıcılar bulmak zorundaydı. Bu şirketler tesisler tam kapasite çalıştığında 20 yıl boyunca belirli miktarda LNG satın almayı kabul etmişti. Bu anlaşmaları imzalayanlar arasında petrol devleri Shell, BP ve Chevron da vardı. Ancak Calcasieu Pass faaliyete geçtikten sonra bile Venture Global ürünün büyük kısmını spot piyasada kendi hesabına satmaya devam etti. Bunu da kapsamlı bir “devreye alma” sürecine bağladı.
Shell, BP ve diğerleri 2023 başında tahkime başvurarak rekor fiyatların yaşandığı dönemde Calcasieu Pass’ten gönderilen 350 devreye alma kargosundan elde edilen 8 milyar dolarlık karın kendilerine ödenmesini talep etti. 3,5 milyar dolar isteyen Shell hem tahkimde hem de temyizde kaybetti. Buna karşılık BP geçen ekimde tahkimi kazandı. Bu da Venture Global’in 3,7 milyar dolara kadar tazminat ödemek zorunda kalabileceği anlamına geliyor. BP haberi hisseleri yüzde 50 düşürdü ancak savaş sayesinde daha sonra bu kaybın yarısından fazlası geri kazanıldı.
“Açık ara en büyük faydayı sağlayacak”
Buna rağmen Pender ve Sabel Plaquemines tesisinden yüzlerce ticari öncesi kargo göndermeye başladı ve büyük petrol müşterileri söz verilen sevkiyatları almaya başlamadan önce yüzlerce kargo daha göndermeyi planlıyor. Çünkü şu anda özellikle kendi tesislerine ve tankerlerine sahip olan Venture Global gibi şirketler için Amerikan LNG ihracatının ekonomisi inanılmaz derecede kârlı. Şirketin dokuz LNG tankeri var. Kargo başına ortalama yaklaşık 40 milyon dolar kar ile Feer şöyle diyor: “Herkes ekipmanlarından daha fazla verim almaya çalışacak. Venture Global bundan açık ara en büyük faydayı sağlayacak.”
Fazla alternatifleri yok
Venture Global, Hürmüz Boğazı yeniden açılana kadar LNG alıcılarının fazla alternatifi olmayacağını biliyor. Haftanın başında Avrupa’nın Rus gazına uyguladığı yaptırımları gevşetebileceği konuşuluyordu ancak salı gecesi Rus LNG tankeri Arctic Metagaz Akdeniz’de patlayıp battı. Rusya olaydan Ukrayna’ya ait deniz dronlarını sorumlu tuttu ve Devlet Başkanı Vladimir Putin “Belki de şu anda Avrupa pazarlarına gaz tedarikini durdurmamız mantıklı olabilir” diyerek tehditte bulundu.
Büyük petrol şirketleriyle yapılan anlaşmalar düşünüldüğünde uzun vadede bu kazançların ne kadarını elde tutabilecekleri bilinmiyor. Feer şöyle diyor: “15–20 milyar dolar kazanırlar, belki birkaç milyarını geri ödemek zorunda kalırlar. Tahminimce yine de bundan memnun olurlar.”
Daha büyük soru ise Venture Global’in bu kadar nakitle ne yapacağı. Geçen yıl maaş, prim ve temettülerden kişi başı 50 milyon dolardan fazla kazanan Pender ve Sabel muhtemelen büyük bir ödeme alacak. Bunun bir kısmının, ABD Başkanı Donald Trump gibi LNG yanlısı politikacıları desteklemek için kullanılabileceği düşünülüyor. Trump, ABD’nin eski başkanı Joe Biden’ın LNG izinleri için getirdiği duraklatma kararını kaldırmıştı. Pender 2024’te Trump’ın malikanesi Mar-a-Lago’yu ziyaret etmiş ve Trump’ın yemin töreni kampanyasına 1 milyon dolar bağışlamıştı.
Bunun dışında Sabel, kazançları bir sonraki 20 milyar dolarlık genişleme projelerine yeniden yatırmayı planladıklarını söylüyor. Eğer inşaat hızını korurlarsa, birkaç yıl içinde mevcut tüm projeler tamamlandığında Pender ve Sabel yılda 81 milyon ton LNG kapasitesini yöneten bir imparatorluğun başında olacaklar. Bu da iyi bir günde Katar’ın kapasitesinden bile daha fazla.