Elon Musk, Forbes’un yıllık milyarderler listesine göre 839 milyar dolarlık servetiyle açık ara gezegenin en zengin kişisi. Aynı zamanda en az hayırsever milyarderler arasında yer alıyor. Musk, Tesla hisselerinden 8,5 milyar doları hayır vakıflarına aktarmış olsa da (net servetinin yüzde 1’i), bunun neredeyse tamamı hala kullanılmadan duruyor. Tahminen sadece 500 milyon dolar, yani Musk’ın devasa servetinin yüzde 0,06’sı ihtiyaç sahiplerine gerçekten ulaştırılmış durumda.
"Gerçek net servet sıralaması"
Onun bu kadar az bağış yapması bir soruyu gündeme getiriyor: Eğer Warren Buffett (şu ana kadar Berkshire Hathaway hisselerinin yarısından fazlasını bağışlayan) ve Bill Gates (eski eşi Melinda French Gates ile birlikte Gates Vakfı’na 60 milyar dolardan fazla aktaran) gibi dünyanın en cömert insanları hiç bağış yapmamış olsaydı, milyarderler sıralaması nasıl görünürdü? Bunu anlamak için Forbes en cömert milyarderlerin net servetlerini, bağışladıkları hisseleri ellerinde tuttuklarını ve nakit bağışların piyasa getirileriyle yatırım yapıldığını varsayarak yeniden hesapladı. Sonuç: Forbes içerik şefi Randall Lane’in yakın tarihli bir TED konuşmasında detaylandırdığı “Gerçek Net Servet” sıralaması.
Bill Gates ikinci sırada
Musk, herkesten çok daha zengin olması sayesinde hala birinci sırayı koruyor. Ancak daha hayırsever çağdaşlarına karşı ciddi zemin kaybediyor. Gates, tahmini 731 milyon Microsoft hissesi bağışladı. Eğer bu hisseleri elinde tutsaydı (2000 yılında Gates Vakfı kurulduğundan beri yaklaşık yedi kat değer kazandılar) ve nakit bağışlarını da saklasaydı, bugün olduğundan dört kat daha zengin olurdu ve 19. sırada değil, dünyanın en zengin ikinci kişisi olurdu. Buffett da benzer şekilde, 2006’dan beri bağışladığı Berkshire Hathaway hisselerini elinde tutsaydı (o zamandan beri yüzde 700 değer kazandılar), 9. sıradan 3. sıraya yükselirdi.
Diğerleri ise listede daha da fazla sıçrama yapıyor; örneğin MacKenzie Scott, yaptığı devasa bağışlar geri eklendiğinde 58 basamak yükselerek 26. sıraya çıkıyor. Bu arada eski eşi Jeff Bezos, daha az bağış yaptığı için yeni sıralamada ilk beşten düşüyor.
1. Elon Musk
Yeni hesaplanan servet: 858 milyar dolar (+19 milyar dolar)
Bağış odağı: STEM, sağlık
Musk, 2024 Aralık’a kadar geçen 13 ayda Tesla hisselerinden yaptığı 8,5 milyar dolarlık bağışın neredeyse tamamını Musk Vakfı’na aktardı. Bu vergi indirimi sağlayan bağışlar, o dönemde çoğunlukla 44 milyar dolarlık Twitter satın alımını finanse etmek için sattığı 39 milyar dolarlık Tesla hissesi sonrası ödeyeceği vergiyi azaltmış olabilir. Musk Vakfı bu paranın büyük kısmını hala elinde tutuyor ve ABD yasalarının gerektirdiği yıllık yüzde 5 dağıtım oranını bazı yıllarda karşılayamadı. Vakıf ayrıca en az 600 milyon doları, 2022’de kurduğu ve Texas, Bastrop yakınlarında SpaceX tesisine yakın STEM odaklı bir okul ve üniversite kurmayı amaçlayan X Vakfı’na aktardı.
2. Bill Gates
Yeni hesaplanan servet: 464 milyar dolar (+356 milyar dolar )
Bağış odası: Sağlık, yoksullukla mücadele
Gates ve eski eşi Melinda French Gates, 2000 yılından bu yana Gates Vakfı’na 60 milyar dolar aktardı. Buna bugün yaklaşık 287 milyar dolar değerinde olabilecek Microsoft hisseleri de dahil. Bu hisseler ve diğer nakit bağışlar hesaba katıldığında, Musk hariç hiçbir milyarder onun kadar servet ekleyemiyor. Gates, 2024’te vakıftan ayrılan eski eşinin kadın güçlendirme girişimlerine 12,5 milyar dolar bağışladı. Ayrıca vakfın 2045’e kadar 200 milyar dolar harcayıp kapanacağını açıkladı. Gates ve Buffett, 2010’da Giving Pledge girişimini başlatarak milyarderleri servetlerinin çoğunu bağışlamaya teşvik etti. Mart ayında Peter Thiel, milyarderlere bu girişime katılmamalarını önerdiğini söyledi.
3. Warren Buffett
Yeni hesaplanan servet: 363 milyar dolar (+214 milyar)
Bağış odağı: Sağlık, yoksullukla mücadele
Efsanevi yatırımcı 2006’da servetinin neredeyse tamamını bağışlayacağını açıkladı. O zamandan beri Berkshire Hathaway’in 278 binden fazla A sınıfı hissesini bağışladı. Bugün bu hisseler elinde olsaydı yaklaşık 200 milyar dolar değerinde olurdu. Bu hisseler çoğunlukla Gates Vakfı’na ve çocuklarının yönettiği vakıflara gitti. Vasiyetine göre ölümünden sonra kalan servetin neredeyse tamamı 10 yıl içinde bağışlanmalı.
4. Larry Page
Yeni hesaplanan servet: 284 milyar dolar (+27 milyar)
Bağış odağı: İklim değişikliği, sağlık
Google kurucularından Page, bugün elinde olsaydı 23 milyar dolardan fazla edecek hisseleri Carl Victor Page Memorial Foundation’a aktardı. Vakıf, yaklaşık 2 milyar dolar dağıtmış olsa da hala 7 milyar dolardan fazla varlık tutuyor ve şeffaf olmayan bağış mekanizmaları kullanıyor.
5. Sergey Brin
Yeni hesaplanan servet: 278 milyar dolar (+41 milyar)
Bağış odağı: Parkinson, iklim değişikliği
Brin, Alphabet hisselerinden yaklaşık 131 milyon adedini hayır kurumlarına aktardı. Bunun 5 milyar doları dağıtıldı; 2 milyar dolardan fazlası Parkinson araştırmalarına gitti. Geçen yıl ayrıca iklim değişikliği kuruluşlarına 345 milyon dolar bağışladı.
Büyük bağışçılar
MacKenzie Scott
Yeni hesaplanan servet: 82,8 milyar dolar (+28,6 milyar)
Milyarderler listesi sıralaması: 26 (eski sıralaması 84)
Scott, servetini en hızlı bağışlayan kişi olarak biliniyor. 2019’daki boşanmasında aldığı Amazon hisselerinin yüzde 75’inden fazlasını dağıttı. Toplamda 26 milyar dolardan fazla bağış yaptı.
Dustin Moskovitz
Yeni hesaplanan servet: 5,9 milyar dolar (+10,3 milyar)
Milyarderler listesi sıralaması: 64 (eski sıralaması 316)
Asana ve Facebook kurucularından Moskovitz, sıtma önleme ve yapay zeka güvenliği gibi alanlara yıllardır bağış yapıyor.
Reed Hastings
Yeni hesaplanan servet: 20,5 milyar dolar (+5,3 milyar)
Milyarderler listesi sıralaması: 131 (eski sıralaması 806)
Netflix kurucularından Hastings, hisselerinin dörtte birinden fazlasını bağışladı ve eğitime büyük destek verdi.
Lynn Schusterman
Yeni hesaplanan servet: 15,8 milyar dolar (+4,4 milyar)
Milyarderler listesi sıralaması: 188 (eski sıralaması 972)
Ailesiyle birlikte yılda 300 milyon dolardan fazla bağış yaparak özellikle Yahudi toplulukları ve adalet reformunu destekliyor.
John Arnold
Yeni hesaplanan servet: 12,8 milyar dolar (+2,8 milyar)
Milyarderler listesi sıralaması: 239 (eski sıralaması 1504)
Eski hedge fon yöneticisi Arnold, artık tam zamanlı hayırsever olarak sağlık, eğitim ve adalet sistemlerine milyarlarca dolar aktardı.