Asansör sektöründe 34,4 milyar dolarlık birleşme

Finlandiyalı asansör üreticisi Kone, Alman rakibi TK Elevator'ı (TKE) satın almak için anlaşmaya vardı. Şirket çarşamba günü yaptığı açıklamada işlemin nakit ve hisse senediyle gerçekleşeceğini duyurdu. Anlaşmanın toplam değeri 29.4 milyar euro (34.4 milyar dolar) olarak belirlendi.

Bu dev satın alma hamlesi Kone'yi dünyanın en büyük asansör üreticisi konumuna taşıyacak. İşlem, Avrupa'da yıllardır görülen en büyük devralmalardan biri olarak kayıtlara geçti. Bu anlaşma aynı zamanda Finlandiya tarihinin en büyük satın alması olma özelliğini taşıyor.

LSEG verilerine göre bu hamle, 1980'den bu yana Avrupa'daki en büyük özel sermaye satış işlemi oldu. Birleşme sonucunda 100 binden fazla çalışanı olan dev bir yapı ortaya çıkacak. Yeni şirketin yıllık satışlarının 20.5 milyar euroyu aşması bekleniyor. Yaklaşık 100 ülkede faaliyet gösterecek şirketin genel merkezi yine Finlandiya'da kalacak ve ülkelerde farklı markalar kullanılmaya devam edecek.

Hizmet odaklı strateji ve ABD pazarına açılım

Kone Üst Yöneticisi (CEO) Philippe Delorme, "Bu birleşme, müşterilerin güvenilir ve sürdürülebilir çözüm ve hizmetlere yönelik artan talebini karşılama yeteneğimizi anlamlı bir şekilde artıracaktır." dedi. Delorme, bu satın almanın şirketin hizmet ve modernizasyona yönelik stratejik geçişini hızlandıracağını belirtti.

Bu hamle Kone'nin en karlı alanlar olan bakım ve modernizasyon operasyonlarını ciddi şekilde büyütecek. Avrupa ve Asya'da güçlü olan şirket, anlaşmayla birlikte ABD pazarındaki varlığını da genişletecek. Kuzey Amerika, TKE'nin 2024/2025 mali yılındaki 9.2 milyar euroluk toplam satışlarının yaklaşık üçte birini oluşturuyordu. Kone ise halihazırda gelirlerinin yüzde 35'ini Asya'dan elde ediyor. 

Asansör üreticileri son yıllarda Çin emlak piyasasındaki uzun süreli düşüşten olumsuz etkilenmişti. Bu durum şirketleri farklı bölgelerde büyüme fırsatları aramaya itti.

Finansman ve hisse yapısı detayları

Anlaşmanın tamamlanmasıyla Kone, 5 milyar euro nakit ödeme yapacak. Ayrıca yaklaşık 15.2 milyar euro değerinde 270 milyon yeni hisse ihraç edilecek. Bu miktar, ihraç edilen tüm hisselerin yüzde 33.8'ine ve toplam oyların yüzde 18.3'üne denk gelecek. Yeni hisseler, Advent, Cinven, Thyssenkrupp ve diğer yatırımcıların sahibi olduğu Vertical Topco adlı şirket tarafından tutulacak. 

Kone ayrıca TK Elevator'ın yaklaşık 9.2 milyar euroluk faiz getiren net borcunu üstlenecek. Şirket bu borcu yeniden finanse etmeyi planlıyor. Anlaşma süreci için Kone, Bank of America ve BNP Paribas'tan köprü kredileri sağladı. Kone Finansal İşler Direktörü (CFO) Ilkka Hara, birleşen varlık için sağlam bir yatırım yapılabilir kredi notu elde etmeyi hedeflediklerini söyledi.

Şirketin yönetim kurulu başkanı ve Finlandiyalı milyarder Antti Herlin, işlem tamamlandıktan sonra yaklaşık 1 milyar euroluk yeni hisse satın alacak. Böylece Herlin, birleşik şirketteki oy haklarının yüzde 50'sinden fazlasını kontrol etmeye devam edecek. Toplam oyların yaklaşık yüzde 74.3'üne sahip Kone hissedarları da işlemi desteklemeyi kabul etti.

İşçi sendikasından tepki ve istihdam endişeleri

TKE dünya çapında 50 binden fazla kişiye istihdam sağlıyor. Önerilen anlaşma çalışanlar arasında işten çıkarma endişelerini körükledi. İki şirket de birleşme kapsamında kaç kişinin işten çıkarılabileceğine dair bir açıklama yapmadı.

Alman IG Metall sendikası temsilcisi ve TKE denetim kurulu başkan yardımcısı Knut Giesler sürece sert tepki gösterdi. İşçi temsilcilerinin duyuru öncesinde bilgilendirilmemesinin bir güven ihlali olduğunu belirten Giesler, "Bu duyuruyu büyük bir dehşetle karşılıyorum." dedi. Giesler sözlerine, "Bu bağlamda, sonraki adımlar hakkında detaylı bilgi almak üzere denetim kurulunun önümüzdeki yedi gün içinde gecikmeksizin olağanüstü toplantıya çağrılmasını talep ediyoruz." diye devam etti.

TKE sözcüsü ise şirket ve sahiplerinin IG Metall ve işçi konseyi ile görüşmeler halinde olduğunu bildirdi. Sözcü, tarafların çalışanlara karşı sorumluluklarının bilincinde olduğunu ve çalışanların endişelerini çok ciddiye aldıklarını ifade etti.

Rekabet engelleri ve zorlu onay süreci

Piyasa değeri açısından yeni şirket 29.7 milyar dolarlık ABD merkezli Otis'i ve 36.2 milyar dolarlık İsviçreli Schindler'i geride bırakacak. Analistler, pazarın zaten oldukça yoğunlaşmış olması nedeniyle anlaşmanın zorlu bir antitröst incelemesiyle karşılaşacağını belirtti. Sürece ilk tepkiyi veren Schindler, anlaşmaya itiraz edeceğini şimdiden açıkladı.

CEO Delorme, varlık satışlarını değerlendirmek zorunda kalabileceklerini ancak işlemin onaylanacağından emin olduklarını söyledi. Anlaşmanın en erken 2027'nin ikinci çeyreğinde tamamlanması bekleniyor. Delorme, "Çok çalıştık ve kombinasyonun stratejik mantığını korurken işlemin gerekli tüm düzenleyici onayları alacağından eminiz." değerlendirmesini yaptı. 

Tam uyumu sağlamak için düzenleyicilerle yapıcı bir şekilde çalışmaya hazır olduklarını vurgulayan Delorme, "Ne yapılması gerektiğini tam olarak bildiğimiz için kendimize güveniyoruz. Diğer taraftaki liderlerle saygı çerçevesinde ve işleri birlikte yürütmek için iyi niyetle aynı çizgideyiz." ifadelerini kullandı. Anlaşmanın gerçekleşmemesi halinde Kone'nin gizli tutulan geleneksel bir ayrılma ücreti ödemesi gerekecek. 

Piyasa tepkileri ve uzman analizleri

Birleşmenin yıllık 700 milyon euro maliyet tasarrufu sağlaması bekleniyor. Danske Bank hisse senedi analisti Panu Laitinmaki, "Satın alınan şirketin gelirinin yüzdesi olarak sinerjiler açısından bu, endüstri ortamında olumlu olarak öne çıkan oldukça etkileyici bir anlaşma." şeklinde konuştu. 

Bloomberg Intelligence endüstri analistleri Omid Vaziri ve Bhawin Thakker ise zorluklara dikkat çekti. Analistler, "Kone'nin beklenenden daha büyük olan 29.4 milyar euroluk TKE anlaşması uygulama çıtasını yükseltiyor. Endüstriyel mantık güçlü ancak anlamlı seyreltme, daha yüksek borç ve uzun süreli antitröst riski hataya daha az yer bırakıyor." uyarısını yaptı.

Piyasalardaki ilk tepkiler dalgalı oldu. Helsinki borsasında Kone hisseleri yüzde 4.6 oranında düşüş kaydederek erken kazançlarını sildi. TKE'de yüzde 16.2 hissesi bulunan Almanya merkezli Thyssenkrupp'un hisseleri ise yüzde 8.1 yükseldi. Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo anlaşmayı destekleyerek, "Küresel en üst seviyede büyüyen daha fazla şirkete ihtiyacımız var." ifadesini kullandı.

Kone'nin TKE'ye olan ilgisi yıllar öncesine dayanıyor. Şirket 2020 yılında CVC Capital Partners ile ortaklaşa şirketi almak istemiş ancak antitröst riskleri ve Thyssenkrupp'un 2.5 milyar euroluk avans talebi nedeniyle vazgeçmişti. TKE'nin şu anki sahipleri Advent International ve Cinven ise şirketi 2020'de 18.7 milyar dolara satın almıştı. Görüşmelerin eylül ayında başladığı biliniyor. 

Asansör pazarının devleri