Ekonomik aktivitenin öncü göstergelerinden biri kabul edilen PMI’da 50 seviyesinin altındaki değerler daralmaya işaret ederken, mart verisi yılın ilk çeyreğinin zayıf bir görünümle kapandığını ortaya koydu. Böylece imalat sanayinde kesintisiz yavaşlama eğilimi yaklaşık iki yıla ulaşmış oldu.
Mart ayı sonuçları, hem toplam siparişlerde hem de ihracat siparişlerinde ivme kaybının belirginleştiğini gösterdi. Firmalar, talepteki zayıflamada Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin yarattığı belirsizliğin etkili olduğunu belirtirken, artan fiyatların da siparişleri sınırlayan unsurlar arasında yer aldığına dikkat çekti. Talep koşullarındaki bozulma ve maliyet baskıları üretim tarafındaki zayıflığı sürdürdü.
Üretim ve istihdamda gerileme hızlandı
İmalat üretimi martta Kasım 2025’ten bu yana en sert düşüşünü kaydetti. Maliyet tarafında ise özellikle navlun, yakıt ve petrol fiyatlarındaki artış öne çıktı. Buna paralel olarak ham madde fiyatlarında da yükseliş gözlendi.
Bu gelişmelerin sonucu olarak girdi maliyetleri son 23 ayın, nihai ürün fiyatları ise son 25 ayın en hızlı artışını kaydetti. Tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar da dikkat çekti; teslimat süreleri Ağustos 2024’ten bu yana en belirgin şekilde uzadı.
Siparişlerdeki yavaşlama ve üretim ihtiyacındaki azalma, firmaların istihdam politikalarına da yansıdı. İmalatçılar mart ayında çalışan sayısını son altı ayın en yüksek oranında azaltırken, satın alma faaliyetleri ve stok seviyelerinde de düşüş görüldü.
Kısa vadeli görünüm belirsiz
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şubat ayında gözlenen toparlanma sinyallerinin martta yerini yeniden ivme kaybına bıraktığını belirtti. Harker’a göre sektördeki zayıflamanın temelinde Orta Doğu’daki çatışmaların maliyetler ve tedarik zinciri üzerindeki etkileri yer alıyor.
Mevcut tablo, imalat sanayinin kısa vadeli performansının büyük ölçüde jeopolitik gelişmelerin seyrine ve bunun küresel fiyatlar ile arz koşullarına yansımalarına bağlı olacağını gösteriyor.