Yapay zeka patlaması, dünyada veri merkezleri kurmak için trilyon dolarlık bir arazi kapma yarışını başlattı. Bu veri merkezleri, yapay zeka sistemleri için hesaplama gücü sağlıyor. Veri merkezlerinin temel bir parçası olan bellek, sunucuların bilgiyi ne kadar hızlı işleyebileceğini belirliyor. Bu durum Nvidia, Apple ve Amazon gibi dünyanın en büyük teknoloji şirketlerine satış yapan bellek çipi şirketleri için iyi haber; bu şirketler üstel bir büyüme yaşıyor.
2026 Forbes Global 2000: Türkiye’den 12 şirket listede
Yapay zeka çılgınlığının en büyük kazananlarından biri, GPU’nun hemen yanında yer alan ve yapay zeka modellerine veri besleyen yüksek hızlı çipler üreten bellek devi Micron oldu. Micron’un geliri patlama yaşadı; 2026’nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 196 artarak yaklaşık 24 milyar dolara ulaştı. Şirket 2025 yılında yaklaşık 37 milyar dolar gelir elde etti; bu da 2024’e göre yaklaşık yüzde 50’lik bir artış anlamına geliyor. Şirketin hisseleri de büyük bir yükseliş yaşadı. Bu yıl yüzde 270, son 12 ayda ise yüzde 860 gibi şaşırtıcı bir artış gösterdi. Bu büyüme, dünyanın en büyük halka açık şirketlerini sıralayan Forbes Global 2000 listesinde 140 sıra yükselmesine yardımcı oldu.
Micron'un yükselişi
Mayıs ayında Micron’un piyasa değeri 1 trilyon doları aştı ve CEO Sanjay Mehrotra, Forbes’a göre tahmini 1,2 milyar dolar servetiyle milyarder oldu. Bir yıl biraz önce şirketin piyasa değeri yaklaşık 100 milyar dolardı. Bugün Idaho, Boise merkezli şirketin en büyük müşterisi, gelirinin yüzde 16’sını oluşturan Nvidia (27.). Onu iPhone, Mac ve iPad’lerde çiplerini kullanan Apple (11.) takip ediyor. Ayrıca Dell (129.) ve HP (522.) ile birlikte Amazon (2.), Microsoft (7.) ve Google (4.) gibi büyük bulut sağlayıcıları da müşterileri arasında.
Tarihsel olarak bellek şirketleri oldukça dalgalı yükseliş ve düşüş döngülerine sahip. Talep artar, arz sıkışıklığı sırasında fiyatlar yükselir, birçok üretici aynı anda üretime başlar ve çipler piyasaya ulaştığında talep soğur ve fiyatlar düşer. Yapay zeka, bu döngüyü büyük ölçüde kırmış görünüyor. Verinin modellere daha hızlı ve verimli aktarılmasını sağlayan özel bellek çipleri için uzun süreli bir büyüme dönemi yaratıyor.
Daha önce flash bellek üreticisi SanDisk’in (614.) kurucu ortaklarından olan Mehrotra, Micron’u yıllar içinde sıradan bir çip üreticisinden yapay zeka için kritik altyapı tedarikçisine dönüştürdü. 2026 başlarında, tüketiciye yönelik depolama ürünleri ve SSD’ler satan 29 yıllık tüketici iş kolunu kapatarak tüm odağı veri merkezlerine kaydırdı ve yapay zeka talebine daha fazla yöneldi. Ayrıca şirketi spot satışlar yerine çok yıllı uzun vadeli sözleşmeler yapmaya yönlendirerek fiyatların yüksek kalmasını sağladı.
Çip kıtlığı
Yapay zeka şirketleri, kısmen benzeri görülmemiş talep nedeniyle hala çip kıtlığı yaşıyor. Micron bunun böyle kalmasını istiyor. Mart ayında Mehrotra, şirketin müşterilerinin ihtiyaçlarının yalnızca yüzde 50 ila yüzde 75’ini karşılayabildiğini söyledi. Micron, yapay zeka kaynaklı yoğun talebin arzı aşmaması için Idaho ve New York’taki yeni çip fabrikalarının inşasını bilinçli olarak yavaş ilerletiyor.
ABD merkezli tek bellek üreticisi olan Micron avantajlı bir konumda olsa da yapay zeka rüzgarından faydalanan tek şirket değil. Güney Koreli bellek devi SK Hynix, 2026’nın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 198 artışla 35,5 milyar dolar rekor gelir açıkladı. Şirket 2025 yılında 68,1 milyar dolar gelir elde etti ve kârını yaklaşık 33 milyar dolara iki katına çıkardı. Bu güçlü performans sayesinde Global 2000 listesinde 107 sıra yükselerek 48. sıraya çıktı.
Bir diğer Güney Koreli holding Samsung, yılın ilk çeyreğinde yapay zeka altyapı patlaması sayesinde bellek işinden benzeri görülmemiş 50,4 milyar dolar gelir elde etti. Ancak şirket, çalışanlarının greve gitme tehdidi nedeniyle küresel bir tedarik zinciri krizini kıl payı atlattı. Tartışmalı bir anlaşmada şirket, çip bölümündeki bazı çalışanlarına kişi başı ortalama 400 bin dolarlık ikramiye ödemeyi kabul etti. Samsung, yurtdışında merkezli tek teknoloji devi olarak ilk 20 içinde yer alıyor ve 2025’teki 19. sıradan bu yıl 15. sıraya yükseldi. Micron, SK Hynix ve Samsung üç büyük bellek devi olarak trilyon dolarlık piyasa değerine ulaştı.
Diğer yarı iletken şirketleri de fayda sağladı. Yapay zeka çip devlerinden Nvidia 20 sıra yükselirken, rakibi AMD 116 sıra yükselerek 194. sıraya çıktı. OpenAI, Google ve Meta gibi şirketler için özel yapay zeka çipleri tasarlayan Broadcom 15 sıra yükselerek 53. sıraya yerleşti. Çip üreticisi Cerebras mayıs ayında halka arz oldu ve listeye 1611. sıradan giriş yaptı. Şirket kârlı olmasa da 2025 mali yılında 510 milyon dolar gelir açıkladı. Bu 2024’teki 290,3 milyon dolara göre yüzde 76 artış anlamına geliyor.