Dünyanın en büyük LNG alıcısı olan Çin'in ithalatı son yıllarda düşüş gösterdi. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü (IEEFA) verilerine göre Çin'in LNG ithalatı 2021'de 79 milyon tonla rekor seviyeye çıktı. Bu miktar 2025'te 66 milyon tona gerilerken, 2026'da 63 milyon tona düşmesi bekleniyor.
Buna karşılık Çinli şirketlerin uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları büyümeye devam ediyor. 2021-2023 döneminde yaklaşık 60 milyon tonluk yeni kontrat imzalandı. İç talebin beklenen hızda artmaması ise bu sözleşmelerle alınan LNG'nin bir bölümünün Çin'de tüketilmeden yeniden satılmasına yol açıyor.
IEEFA, Çin'in 2025'te 17-19 milyon ton LNG'yi başka ülkelere sattığını tahmin ediyor. Bu miktar, ülkenin toplam LNG ithalatının yaklaşık yüzde 26-29'una denk geliyor. Güney Kore, Japonya ve Hollanda yeniden satışlarda öne çıkan pazarlar oldu.
Çin'in LNG ticaretindeki bu hareketlilik 2026'nın ilk yarısında da devam etti. Ülke, bu dönemde ticaretini yaptığı LNG'nin yüzde 47'sini diğer ülkelerdeki alıcılara yönlendirdi.
ABD ve Avustralya LNG'si ticarette öne çıkıyor
Çin'in yeniden satışlarında uzun vadeli kontratların sağladığı esneklik önemli rol oynuyor. Özellikle ABD ve Avustralya'dan alınan LNG, Çinli şirketlerin küresel piyasalardaki ticaret faaliyetlerinde öne çıkıyor.
IEEFA, Çinli şirketlerin 2021-Haziran 2026 döneminde ABD ve Avustralya kaynaklı LNG'nin yeniden satışından yaklaşık 4,6 milyar dolar kazandığını hesaplıyor.
Avustralya'dan sağlanan esnek LNG hacimleri, Çinli şirketlerin Pasifik'teki tedarik portföylerini yönetmesine yardımcı oluyor. ABD kaynaklı LNG ise ağırlıklı olarak Atlantik havzasındaki bölgesel fiyat farklarından yararlanmak için yeniden satılıyor.
Türkiye de yeniden satış pazarları arasında
Çin'in 2025'te yeniden sattığı LNG kargolarının önemli bölümü, daha yüksek fiyatların oluştuğu Kuzeydoğu Asya ve Avrupa pazarlarına gönderildi.
Kargoların yüzde 42'si Kuzeydoğu Asya'ya, yüzde 32'si Avrupa'ya ulaştı. Güney Asya'nın payı yüzde 15, Güneydoğu Asya'nın payı ise yüzde 8,9 oldu.
Yeniden satılan LNG'nin ulaştığı ülke sayısı 20'yi aşarken, Güney Kore yüzde 19'luk payla ilk sırada yer aldı. Japonya yüzde 14, Hollanda ise yüzde 9,9 pay aldı.
Türkiye de Çin'den yeniden satılan LNG'nin ulaştığı başlıca pazarlar arasında bulunuyor. IEEFA'nın en fazla teslimat yapılan 12 ülkeye ilişkin verilerinde Türkiye yer alırken, Türkiye'ye gönderilen LNG miktarı Almanya'ya yakın seviyede gerçekleşti.
Çin'in LNG fazlası 2030'larda büyüyebilir
Çin'in LNG ticaretindeki rolünün önümüzdeki yıllarda daha da genişlemesi bekleniyor. Mevcut kontratların yanı sıra yeni anlaşmaların devreye girmesiyle ülkenin toplam LNG kontrat hacminin 2028'de 114 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor.
IEEFA'nın farklı talep senaryolarına göre Çin, 2030'ların başında 11-48 milyon ton arasında LNG arz fazlasıyla karşı karşıya kalabilir. Orta Doğu'daki çatışmaların ardından Çin'in LNG talebindeki artış beklentilerinin daha da düşmesi halinde fazlanın 47 milyon tonu aşabileceği öngörülüyor.
Bu tablo, Çinli şirketlerin uzun vadeli tedarik anlaşmalarını yalnızca iç piyasadaki ihtiyacı karşılamak için değil, küresel LNG ticaretinde portföy yönetimi amacıyla da kullanabileceğine işaret ediyor.
CNOOC ve PetroChina ticaret kapasitesini artırıyor
Çin'in LNG ticaretindeki dönüşüm, büyük enerji şirketlerinin yatırımlarına da yansıyor.
Devlet şirketleri CNOOC ve PetroChina, 2025'te Çinli şirketlerin kiraladığı LNG gemileriyle gerçekleştirdiği yeniden satışların toplam yüzde 64'ünü oluşturdu. İki şirket aynı zamanda LNG taşıyıcı filolarını genişletiyor ve LNG yakıt ikmali faaliyetlerini artırıyor.
Hainan eyaletindeki Yangpu gümrüklü LNG terminalinin yeniden ihracat ve aktarma işlemlerinde kullanılması da Çin'in LNG altyapısının yalnızca iç tüketime hizmet eden bir yapıdan çıkmaya başladığını gösteriyor.
IEEFA, yeni LNG kontratlarının devreye girmesiyle Çin'in en az 2030'ların başına kadar arz fazlasıyla karşılaşabileceğini ve bunun şirketlerin küresel LNG ticaretindeki faaliyetlerini destekleyeceğini belirtiyor.
Küresel LNG arzı hızla büyüyecek
Çin'in LNG fazlasını küresel piyasalara yönlendirmesi, dünya genelinde arz kapasitesinin önemli ölçüde artacağı bir döneme denk geliyor.
IEEFA'ya göre 2026-2031 arasında küresel LNG piyasasına 274 milyon tondan fazla yeni kapasite eklenecek. Böylece küresel LNG ihracat kapasitesinin 2025'teki 525 milyon tondan yaklaşık yüzde 52 artarak yükselmesi bekleniyor.
Ancak arz artışının aynı hızda talep büyümesiyle karşılanıp karşılanmayacağı belirsiz. Özellikle Japonya gibi olgun pazarlarda LNG talebinin gerilemesi ve Asya'daki talep artışına yönelik beklentilerin zayıflaması, küresel arz-talep dengesindeki riskleri artırıyor.
Katar ve ABD'deki projelerde henüz alıcısı bulunmayan 90 milyon tonun üzerinde LNG kapasitesi bulunması da piyasadaki arz baskısının artabileceğine işaret ediyor.
Çin'in yanı sıra Japonya ve Tayland'ın da LNG ticaretindeki faaliyetlerini artırması beklenirken, küresel arzın hızlı büyümesi ve talebin daha sınırlı kalması halinde LNG fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşabileceği değerlendiriliyor.