Doğu Avrupa’nın bölgesel güç merkezi olan Polonya’dan şirketler, komşu ülke Almanya’da giderek daha fazla satın alma yapıyor. Polonyalı teknoloji yöneticisi Jacek Swiderski 1990’larda Almanya’da eğitim görürken, ülkesinin bir gün daha büyük ve daha zengin komşusunun gölgesinden çıkabileceğini düşünmek pek olası görünmüyordu. Polonya komünizmi yeni geride bırakmış, ekonomisi yabancı yatırımcılara açılıyordu.
Dört anlaşma daha yolda
Ancak aradan geçen otuz yılın ardından kurduğu ve hala yönettiği internet şirketi, Almanya’nın üçüncü büyük seyahat platformunu satın alarak büyüyor. Wirtualna Polska Holding’in Invia Group’u 240 milyon euro’ya (283 milyon dolar) devralması, Polonyalı şirketlerin gerçekleştirdiği bir dizi satın alımdan yalnızca biri. Bloomberg tarafından derlenen verilere göre Polonya merkezli şirketler geçen yıl Batı Avrupa’da 22 satın alma açıkladı, bu şimdiye kadarki en yüksek sayı. Bu yıl ise dört anlaşma daha yolda. Veriler ayrıca otomotiv, bilişim ve gıda üretimi gibi sektörleri kapsayan dokuz anlaşmayla Almanya’daki satın almaların arttığını gösteriyor.
Swiderski bir röportajında, “Polonya ekonomisinin uzmanlık, hizmet kalitesi ya da operasyon ölçeği açısından Alman ekonomisini yakalayabileceği benim için hayal bile edilemezdi. Bizim işlemimiz ve diğer Polonyalı şirketlerin gerçekleştirdiği satın almalar, ne kadar yol kat ettiğimizi gösteriyo” dedi. Siyasetindeki çalkantılara ve yükselen ücretler ile yapay zekanın bazı sektörleri tehdit etmesine rağmen bu satın alma dalgası, Polonya ekonomisinin 1 trilyon dolarlık bölgesel bir güç merkezine dönüşmesini yansıtıyor. Ülke şimdi, dönüşümünü finanse etmeye yardımcı olan bir ülkede kaslarını gösteriyor.
Almanya hala en büyük yatırımcısı
Polonya 2004’te Avrupa Birliği’ne katıldığında, Almanya’nın kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasılası Polonya’nınkinin dört katından fazlaydı. Almanya hala ülkedeki en büyük yatırımcı konumunda. Polonya Merkez Bankası verilerine göre Alman şirketleri sonraki 20 yılda otomotiv, mühendislik ve perakende sektörlerinde toplam 265 milyar zloti (75 milyar dolar) yatırım yaptı. Ancak aradaki fark daralıyor. Almanya’nın kişi başına GSYH’si artık Polonya’nın yaklaşık iki katı seviyesinde. Avrupa’nın en büyük ekonomisindeki durgun büyüme, kendi ülkesinde kaynak biriktiren Polonyalı şirketler için satın alma fırsatları yarattı. Aynı zamanda merkez bankası verileri, jeopolitik riskler, yüksek enerji fiyatları ve bilişim sektöründeki değişimler nedeniyle Polonya’ya yönelik doğrudan yabancı yatırımların yavaşladığını gösteriyor.
Polonya Başbakan Donald Tusk geçen hafta Alman medyasının “Polonyalılar geliyor” şeklindeki ifadelerine atıfta bulundu. X platformunda, “Bu ifadenin son 30 yılda nasıl değiştiğine bakın. Alman basını, giderek artan şekilde Polonyalı şirketlerin köklü Batı markalarını satın aldığını bildiriyor; tam tersi değil” paylaşımını yaptı.
Bunlardan biri de Polonyalı teknoloji firması Spyrosoft. Şirket bir yıl önce Berlin merkezli mühendislik ve bilişim hizmetleri sağlayıcısı Embeddeers GmbH’yi satın aldı ve başka bir şirketi daha satın almak için görüşmeler yürütüyor. CEO ve kurucu Konrad Weiske’ye göre Almanya’daki genişleme aynı zamanda sektöründeki yapısal değişimleri de yansıtıyor. Müşteriler artık yalnızca bilişim uzmanı kiralamak yerine, kendilerine özel hizmetler talep ediyor. “Bu durum, yerel pazarların özelliklerini daha iyi anlayan ve yerel yetkinliklere sahip ortaklar ve işletmeler arama ihtiyacı doğuruyor” diyen Weiske’nin şirketi, satışlarının yaklaşık yüzde 85’ini artık Polonya dışından elde ediyor.
Bununla birlikte bu hareketlilik, Polonya’nın zayıf yönlerinden birini de ortaya koyuyor. Avrupa’da bilişim, finans ve insan kaynakları alanlarında bu kadar çok yabancı yatırım çeken başka bir ülke yok. Ülke, işyerlerinde yapay zeka yoluyla otomasyon tehdidine daha açık görünüyor. Ücretler de hızla arttı. Bu da Polonya’nın düşük maliyetli hizmet sağlayıcısı olarak avantajını kaybettiği anlamına geliyor.
Siyasi açıdan bakıldığında, nüfusun bir kesimi kendini geride bırakılmış hissediyor. Tusk, koalisyon içindeki çekişmeler ve muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi tarafından desteklenen cumhurbaşkanı nedeniyle vaat ettiği bazı yasaları geçirmekte zorlandı. Sekiz yıllık iktidarı boyunca Hukuk ve Adalet Partisi açıkça Almanya karşıtı bir tutum sergilemiş ve İkinci Dünya Savaşı tazminatlarını gündeme getirmişti. Parti, Tusk’u Berlin’in kuklası olarak göstermeye çalışıyor.
Buna rağmen Polonya, bir asırdan biraz daha uzun süre önce egemen bir devlet olarak bağımsızlığını yeniden kazanmasından bu yana hiç bu kadar müreffeh ve etkili olmamıştı. AB üyeliğinin geçen yirmi yılı boyunca kişi başına en fazla net fon alan ülke oldu ve GSYH’si üç kattan fazla arttı. Geçen yıl ekonomi yüzde 3,6 büyürken Almanya’da bu oran yüzde 0,2 oldu.