ABD Başkanı Donald Trump, 20 Ocak 2025'te başladığı ikinci başkanlık döneminde uluslararası diplomasiyi etkileyecek kararlar almaya devam ediyor. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamaya göre Trump, "Amerikan çıkarlarına hizmet etmediği" gerekçesiyle 66 uluslararası kuruluştan ABD'nin geri çekilmesini emreden başkanlık kararnamesini imzaladı.
Söz konusu kararın, ilgili kuruluşların "Amerikan ulusal çıkarlarına aykırı hareket etmesinden" dolayı alındığı belirtildi. ABD'nin hem katılım hem de finansman olarak çekileceği kuruluşların 31'inin Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde olduğu kaydedildi. Beyaz Saray, listede hangi kuruluşların yer aldığına dair detay paylaşmadı.
Trump'tan NATO eleştirisi: "Yanımızda olacaklarından şüpheliyim"
Uluslararası kuruluşlardan çekilme kararının yanı sıra, ABD yönetiminin Grönland'a yönelik söylemleri ve NATO içindeki tartışmalar da devam ediyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen'in, ABD'nin Grönland'ı ele geçirme girişiminin NATO'nun sonu olacağını söylemesinin ardından Trump, sosyal medya üzerinden ittifakı eleştirdi.
Müttefiklerin savunma harcamalarını hedef alan Trump, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:
"Rusya ve Çin, ABD olmadan NATO'dan hiç korkmuyor ve gerçekten ihtiyacımız olsa bile NATO'nun bizim yanımızda olacağından şüpheliyim."
Trump ayrıca Nobel Barış Ödülü'nü almadığı gerekçesiyle NATO üyesi Norveç'i de eleştirdi. Bununla birlikte Trump, "NATO bizim için orada olmasa bile, biz her zaman NATO'nun yanında olacağız" değerlendirmesinde bulundu.
Cumhuriyetçilerden Grönland tepkisi
Beyaz Saray'ın Grönland'ı ele geçirmek için askeri güç kullanımı dahil çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini açıklamasının ardından ABD Kongresi'ndeki Cumhuriyetçi isimlerden de tepki geldi.
Cumhuriyetçi Senatör Mitch McConnell, ABD yetkililerinin Grönland'ı ele geçirme tehditlerini "uygunsuz" olarak nitelendirdi. Senato İstihbarat Komitesi üyesi Cumhuriyetçi James Lankford ise "Zaten askeri üssümüzün bulunduğu müttefik barışçıl bir ülkeyi tehdit etmemeliyiz" dedi. Alaska Senatörü Lisa Murkowski de tartışmaları "endişe verici" bulduğunu belirtti.
Belçika'dan "yemek savaşı" uyarısı
NATO içindeki Grönland gerilimine ilişkin bir açıklama da Belçika'dan geldi. Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, ABD'nin açıklamalarını NATO içinde bir "yemek savaşına" benzeterek uyarılarda bulundu.
ABD temsilcileriyle görüşerek kaygılarını ilettiğini belirten Francken, "NATO içinde 'yemek savaşı'ndan düşmanlarımız dışında kimse fayda görmez. Bu konu olgun bir şekilde tartışılmalı" dedi.
Francken, Belçika birliklerinin Grönland'ı savunmak için gönderilmesinin gündemde olmadığını, konunun 2026'nın ilk meclis komisyonu toplantısında ele alınacağını ifade etti.