Cinsiyet çalışmaları alanındaki uzmanlara göre etki gücü, erişim, sosyal sermaye, kurumsal sadakat, yasal koruma, itibar yönetimi ve sessizlik kültürü; kadınlara yönelik istismarın oluşmasına ve sürmesine zemin hazırlayabiliyor. Finans, medya, teknoloji, akademi ve siyaset gibi rekabetin yüksek olduğu sektörlerde çalışan başarılı kadınlar için bu yapı artık soyut bir kavram değil; birçok kişi tarafından öğretici ve hatta norm haline gelmiş bir gerçeklik olarak görülüyor. Uzmanlar, bu nedenle iş hayatındaki kadınlar için güç sistemlerini anlamanın ve öz savunma stratejileri geliştirmenin kritik önemde olduğunu vurguluyor.
Güç kendini nasıl korur?
Elit ve yüksek baskı altındaki ortamlarda güç çoğu zaman açık şekilde değil, ilişkisel ağlar üzerinden işliyor. Araştırmacılar, yüksek statülü kişilerin genellikle şu tür yapılar içinde konumlandığını belirtiyor:
-
Sadakat bir değişim aracı olarak kullanılıyor.
-
İtibar, en kritik varlıklardan biri olarak korunuyor.
-
Gelir ve erişim önceliklendiriliyor.
-
Sosyal yakınlık, profesyonel sınırları bulanıklaştırabiliyor.
-
Usulsüzlük bildirmek ciddi kariyer riskleri doğurabiliyor.
Uzmanlara göre insan kaynakları, hukuk ekipleri ve yönetim kurulları çoğu zaman öncelikle kurumun mali ve itibari çıkarlarını korumaya odaklanıyor. Bu durum her zaman yanlış davranışların görmezden gelindiği anlamına gelmese de, kadın hakları savunucuları kadınların tacizi bildirirken stratejik hareket etmesi gerektiğini söylüyor.
U.S. Equal Employment Opportunity Commission verilerine göre iş yerinde tacize uğrayan bireylerin yaklaşık yüzde 55 ila yüzde 75’i bunu kurum içinde bildirmiyor. En yaygın gerekçeler ise misilleme korkusu ve kariyer zararına ilişkin endişeler.
Psikolojik araştırmalar da statünün algıyı etkilediğini gösteriyor. CEO veya yönetim kurulu üyeleri gibi yüksek statülü kişilerin, etik açıdan belirsiz durumlarda bile daha güvenilir görülme ihtimalinin daha yüksek olduğu belirtiliyor. Uzmanlar bu gerçeği kabul etmenin alaycılık değil, farkındalık olduğunu vurguluyor.
Başarılı kadınlar neden rapor vermekte zorlanıyor?
Liderlik pozisyonlarındaki birçok kadın, başarılarının kendilerini koruyacağını düşünüyor. Ancak araştırmalar yüksek başarı gösteren kadınların çoğu zaman ek risklerle karşılaştığını ortaya koyuyor:
-
Kariyer yatırımı arttıkça kayıp korkusu artıyor
-
İtibar kaybı riski yüksek oluyor
-
Üst düzey kadınlar sayısal olarak az temsil ediliyor
-
Taciz durumlarında psikolojik donma tepkisi görülebiliyor
-
Prestij üzerinden manipülasyon yapılabiliyor
Son yıllarda açılan davaların yarısından fazlasında misilleme iddialarının yer aldığı belirtiliyor. Bu nedenle uzmanlar, resmi şikayet öncesinde koruma stratejisi oluşturmanın önemine dikkat çekiyor.
Güç yoğun ortamlarda kadınlar için stratejik koruma yaklaşımı
Uzmanlara göre amaç paranoya değil, hazırlıklı olmak.
Forbes tarafından da öne çıkarılan yaklaşımlar arasında şu adımlar yer alıyor:
1. Anında belgeleme
Uygunsuz davranış hissedildiğinde tarih, saat, yer, kullanılan dil ve tanıklar mutlaka kaydedilmeli.
2. Dijital sınırları koruma
Hassas konular mümkün olduğunca kurum kontrolündeki platformlar dışında konuşulmamalı. Dijital kanıtlar güvenli kişisel alanlarda saklanmalı.
3. Yanal ittifaklar kurma
Farklı departmanlardan güvenilir bağlantılar, erken uyarı ve tanıklık açısından kritik rol oynayabiliyor.
4. Durumsal riskleri azaltma
Özellikle seyahat, bağış etkinlikleri veya birebir akşam toplantıları gibi ortamlarda sınır koymak risk yönetimi olarak görülmeli.
5. Raporlama sistemini önceden öğrenme
Şirket içi süreçler, yerel yasalar, zaman aşımı süreleri ve ihbarcı koruma mekanizmaları önceden araştırılmalı.
6. İtibar ile gerçekliği ayırma
Hayırseverlik, yüksek gelir veya kamu prestiji etik davranış garantisi değildir.
7. Finansal bağımsızlığı güçlendirme
Ekonomik esneklik, seçenekleri artırır ve sessizlik baskısını azaltır.
8. Travma bilincine sahip destek alma
Taciz sonrası stres tepkileri profesyonel destekle yönetilebilir ve karar alma kalitesi artabilir.
Daha büyük resim
Güçlü erkeklerin karıştığı skandallarda en rahatsız edici nokta yalnızca istismar iddiaları değil; sosyal, ekonomik ve hukuki sistemlerin çoğu zaman nüfuz sahiplerini koruyabilmesi. Ancak uzmanlar kadınların bu sistemler içinde tamamen güçsüz olmadığını belirtiyor. Güç okuryazarlığı, önemli bir koruma mekanizması olarak görülüyor.
Kadınlar güç ilişkilerinin nasıl işlediğini, kurumların riski nasıl yönettiğini ve itibar hiyerarşilerinin nasıl kurulduğunu anladıklarında, kriz anlarında daha stratejik hareket edebiliyor.
Bu yaklaşım herkes hakkında en kötüsünü varsaymak anlamına gelmiyor. Daha çok, elit ve yüksek ödüllü ortamların aynı zamanda yüksek risk taşıdığını kabul etmek anlamına geliyor. Uzmanlara göre skandallar zamanla unutulsa da, yapılar kalıcı oluyor. Asıl mesele, kadınların bu yapılar karşısında stratejik farkındalık geliştirip geliştiremeyeceği.