Çinli düzenleyici kurumlar, son haftalarda ülkenin en büyük bankalarına sözlü bir direktif göndererek ABD hazine tahvili alımlarına kısıtlama getirdi. Yetkililer, bankaları ABD devlet tahvili alımlarını kısıtlamaya teşvik ederken, yüksek risk pozisyonu bulunan kurumlara bu pozisyonlarını küçültme talimatı verdi. Özel görüşmelerin gizliliği nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, bu direktifin Çin’in devlet elindeki ABD hazine tahvili varlıklarını kapsamadığını belirtti.
Son haftalarda ülkenin en büyük bankalarından bazılarına sözlü olarak iletilen bu rehberlik, yetkililer arasında ABD devlet borcuna yönelik büyük hacimli varlıkların bankaları sert dalgalanmalara maruz bırakabileceğine dair artan ihtiyatı yansıtıyor. Bu endişeler, ABD borcunun "güvenli liman" statüsü ve doların cazibesi üzerine süregelen tartışmaların ortasında, diğer hükümetler ve fon yöneticileri tarafından dile getirilen görüşlerle paralellik gösteriyor.
Kararın gerekçesi jeopolitik değil piyasa odaklı
Kaynaklar, bu hamlenin jeopolitik bir manevradan ziyade piyasa risklerinin çeşitlendirilmesi çerçevesinde değerlendirildiğini ve ABD’nin kredi değerliliğine olan güvenin temelden sarsılmasıyla bir ilgisi olmadığını vurguladı. Yetkililerin miktar veya zamanlama konusunda spesifik bir hedef vermediği de eklendi. Pekin ve Washington arasında önemli gerilimler devam etse de, geçen yılki ticaret ateşkesinin ardından ilişkilerin dengelendiği görülüyor.
Bu haberin ardından Asya piyasalarındaki öğleden sonra işlemlerinde, tahvil getirileri tüm vadelerde hafifçe yükselirken ABD hazine tahvilleri değer kaybetti. Dolar ise diğer büyük para birimleri karşısında cılız bir zayıflama gösterdi. Geçtiğimiz hafta Şi Cinping ile bir telefon görüşmesi gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump, Çinli liderle Nisan ayı gibi yakın bir tarihte Pekin’de düzenlenecek başkanlık zirvesinde bir araya gelmeyi planlıyor. Çin bankalarına yönelik bu düzenleyici tavsiyenin geçen haftaki görüşmeden önce iletildiği belirtildi.
Çin Devlet Döviz İdaresi verilerine göre, Çin bankaları Eylül ayı itibarıyla yaklaşık 298 milyar dolar değerinde dolar cinsinden tahvil bulunduruyordu; ancak bu miktarın ne kadarının hazine tahvili olduğu netlik kazanmadı. Çin Merkez Bankası ve Ulusal Finansal Düzenleme İdaresi konuyla ilgili yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Küresel piyasalarda ABD mali disiplini tartışılıyor
Çin’in bu ihtiyatlı tutumu, küresel yatırımcıların Washington’ın mali disiplini konusundaki sorgulamalarının arttığı bir döneme denk geliyor. Trump’ın güçlü dolar politikasını sürdürme taahhüdü ve ABD Merkez Bankası (Fed) devam eden bağımsızlığına ilişkin endişeler giderek artıyor. Geçen ay bir Deutsche Bank AG analisti, Avrupa’daki portföy yöneticilerinin Trump’ın gümrük vergisi tehditleri ve Grönland’ın satın alınması önerisine yanıt olarak varlıklarını azaltmayı seçebilecekleri konusunda uyarıda bulunmuştu.
Trump, Ocak ayı sonlarında doların son dönemdeki düşüşünden memnun olduğunu belirterek para biriminin 2022 başından bu yana en düşük seviyelerine gerilemesine katkıda bulunmuştu. Düşük faiz oranları ve artan mali risklere dair endişeler de bu süreçte rol oynadı. Buna karşın ABD Hazine Bakanı Scott Bessent geçen hafta yaptığı açıklamada, "popüler anlatıların aksine" hazine tahvili piyasasının geçen yıl 2020’den bu yana en iyi performansını sergilediğini ve ihalelerde rekor düzeyde yabancı talebi gördüğünü ifade etti.
Güvenli liman varlıklarına talep devam ediyor
Geçen Nisan ayındaki gümrük vergisi duyurusunun ardından yaşanan kısa süreli satış dalgasından sonra, Fed'in faiz indirimlerinin getirileri aşağı çekmesiyle ABD hazine tahvilleri gelişmiş piyasalardaki benzerlerinden daha iyi performans gösterdi. Bazı yatırımcılar "sessizce terk etme" veya Amerikan varlıklarını satma senaryolarından bahsetse de, yabancıların toplu tahvil satışına başladığına veya geleneksel güvenli liman varlığına olan güvenin tamamen sarsıldığına dair piyasada bir panik havası bulunmuyor. Hazine tahvillerindeki oynaklık göstergesi ise son beş yılın en düşük seviyesine gerilemiş durumda.
Resmi verilere göre, Kasım ayında yabancıların elindeki ABD hazine tahvilleri bir önceki yıla göre 500 milyar dolardan fazla artarak 9,4 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştı. Çin’in hem kamu hem de özel sektör bazındaki toplam ABD hazine tahvili varlıkları son on yılda istikrarlı bir şekilde azaldı. Bir zamanlar ABD’nin en büyük alacaklısı olan Çin, bu pozisyonunu 2019’da Japonya’ya, geçen yıl ise Birleşik Krallık’a kaptırdı. Ülkenin elindeki stok, 2013’teki zirvesinden bu yana neredeyse yarı yarıya azalarak Kasım ayında 2008’den bu yana en düşük seviye olan 683 milyar dolara geriledi.
Bazı analistler, Pekin’in varlıklarının bir kısmını Avrupa’daki emanet hesaplarına aktarmış olabileceğini, bu nedenle gerçek düşüşün daha az olabileceğini belirtiyor. Çin’in emanet hesaplarını barındırdığı düşünülen Belçika’nın hazine tahvili varlıkları, 2017 sonundan bu yana dört katına çıkarak 481 milyar dolara ulaştı. Küresel piyasalarda bu yıl altın fiyatlarının hızla yükselip son kırk yılın en sert düşüşünü yaşaması, Japonya devlet tahvili piyasasının 41 milyar dolarlık bir çöküşle sarsılması ve dolar ile yenin keskin dalgalanmalar göstermesi gibi sert hareketler yaşanmaya devam ediyor.