Yapay zeka, enerji sistemlerinin mimarisini dönüştürüyor. Davos’ta bu yıl en çok tekrarlanan cümlelerden biri şuydu: “YZ bir yazılım devrimi değil, bir enerji devrimi.” Zira büyük dil modelleri, veri merkezleri ve sürekli çalışan dijital altyapılar, bugüne kadar alışık olmadığımız ölçekte ve süreklilikte bir elektrik talebi yaratıyor.
Yazarımız Hande Ocak Başev’in Davos izlenimlerini kaleme aldığı yazısını bugünün dünyasına sunduğu perspektif açısından okumanızı öneririm. Yazıda Elon Musk’ın Larry Fink ile yaptığı oturumda vurguladığı noktayı şöyle özetliyor Başev: “Yapay zekanın kendisi artık ikincil. Asıl rekabet enerji ve fiziksel altyapıda. ‘Hangi şirketin en iyi yapay zeka modeli var?’ sorusu yerini ‘Kimin yeterli elektriği, veri merkezi ve soğutma sistemi var?’ sorusuna bırakıyor.”
Bu yeni gerçeklik, uzun süredir çeperde duran bir tartışmayı yeniden merkeze taşıyor. Nükleer enerjiye gerçekten ihtiyacımız var mı? Davos’ta yapay zeka başlığı konuşulurken mesele yalnızca kapasite değildi. Asıl vurgu kesintisiz ve öngörülebilir enerji ihtiyacıydı.
Microsoft’un ABD’de bir nükleer santralin yeniden devreye alınmasına yönelik uzun vadeli elektrik alım anlaşması, Amazon ve Google gibi şirketlerin SMR (yeni nesil küçük modüler reaktörler) ekosistemine yönelik erken aşama iş birlikleri de bu resmin parçaları ve hamleler son derece pragmatik: Kesintisiz üretim, düşük karbon ayak izi, uzun vadeli fiyat öngörülebilirliği. Yapay zeka yatırımlarının geri dönüşü, enerji arzındaki oynaklığa tahammül etmiyor. Bu nedenle teknoloji devleri için nükleer, “eski bir enerji kaynağı” olmaktan öte YZ çağının altyapı sigortası olarak görülüyor.
İşte bu noktada, nükleer enerji -özellikle SMR- yeniden “stratejik seçenek” olarak konuşuluyor. SMR’larla klasik nükleer santrallerin en büyük handikaplarının -yüksek ilk yatırım, uzun inşaat süresi ve kamuoyu hassasiyeti- azaltılması hedefleniyor. Modüler yapıları sayesinde daha hızlı devreye alınabilmeleri ve kampüs ölçeğinde planlanabilmeleri, onları veri merkezleri için cazip kılıyor.
Türkiye açısından önemli bir gelişme var: Yerli bir SMR girişiminin bu alanda konumlanmaya başlaması. Editörlerimizden Hazal Orta’nın ThorAtom Kurucusu Dr. Tarık Öğüt ile yaptığı röportaj geleceğin enerji mimarisi hakkında önemli ipuçları taşıyor.
Dünyanın evrildiği nokta, güllük gülistanlık görünmeyebilir ama bu sayımızda da onu anlamaya ve anlamlandırmaya çalışıyoruz…
Davos 2026: Yapay zeka, liderlik ve kurumsal olgunluğun sınavı / Haber Detay - Tıkla Oku