ABD ve Çin, karşılıklı olarak yaklaşık 30 milyar dolarlık ithalatın gümrük tarifelerini düşürme planını detaylandırdı. Bu adım, Donald Trump ve Şi Cinping arasındaki zirvenin ardından atıldı. Süper güç olan iki rakip, ilişkilerini dengelemeye yönelik adımlar atıyor.
Her iki hükümetin yayımladığı belgelere göre, ABD'ye girecek mallar listesi 77 kalemden oluşuyor. Bu listede havai fişekler, ev eşyaları, spor malzemeleri ve oyuncaklar yer alıyor.
Ayrıca Çin'e girmesi muhtemel 1.619 ürün de listelendi. Bu ürünler arasında et, deniz ürünleri, süt ürünleri, tahıllar, kömür, kereste ve tıbbi ekipmanlar bulunuyor.
İkili ticarette 60 milyar dolarlık rahatlama
İkili ticarette beklenen 60 milyar dolarlık tarife indirimi, Şi'nin geçen hafta Washington'a yaptığı ziyaretin en somut sonuçlarından biri oldu. Bu miktar, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında geçen yıl gerçekleşen 415 milyar dolarlık toplam ticaretin sadece küçük bir kısmını oluşturuyor.
Taraflar, Trump ve Şi arasında bu yıl beklenen iki görüşme öncesinde daha geniş bir anlaşma arayışında. Bu doğrultuda ticari ateşkeslerini ocak ayına kadar uzattılar. İhracat kontrolleri ve Tayvan gibi büyük anlaşmazlıklar ise henüz çözülmedi.
Ancak hassas olmayan ticaret, anlaşmaların mümkün olduğu bir alan olarak öne çıktı. Tarife indirimlerinin detayları ortaya çıktıktan sonra bazı Çinli beyaz eşya üreticilerinin hisseleri değer kazandı.
Shenzhen borsasında Joyoung Co. yüzde 10'luk üst limite ulaştı. Bear Electric Appliance hisseleri ise yüzde 9,5'e varan oranda yükseldi. Çin, tarife indirimlerinin iç hukukta gereken prosedürler tamamlandıktan sonra eş zamanlı olarak gerçekleşeceğini bildirdi.
Çin Ticaret Bakanlığı, "Bu düzenleme, Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkilerini daha da istikrara kavuşturmaya yardımcı olacak ve Çin'in ilgili ürünleri ABD'ye ihraç etmesi için uygun koşullar yaratacaktır." değerlendirmesini yaptı. Yapılan açıklamaya göre, karşılıklı düzenleme kapsamındaki ürünlerin yaklaşık yüzde 90'ının gümrük vergileri en çok kayrılan ülke oranlarına indirilecek.
Pazar erişimini iyileştiren adımlar
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, seçilen ürünleri daha uygun tarife muamelesi görebilecek hassas olmayan mallar olarak nitelendirdi. Greer, bu önerilerin ABD tarım ürünleri ve tıbbi cihazları için pazar erişimini iyileştireceğini söyledi. Ayrıca Çin menşeli ev eşyaları ve oyuncaklar üzerindeki engellerin de azalacağını ifade etti.
Greer, "Başkan Trump, ABD'nin Çin'e ihracatının yaklaşık yüzde 30'u için pazar erişimini iyileştiriyor. Aynı zamanda ABD'nin genellikle diğer ülkelerden ithal etmediği ev eşyaları, oyuncaklar ve diğer Çin menşeli ürünlerle tüketicilere fayda sağlıyor." dedi.
Pekin yönetimi, ABD'den ithal edilen kömür üzerindeki tarifelerin de çerçeveye dahil edileceğini açıkladı. Bu adımın 2027 ve 2028 yıllarındaki Çin alımlarını destekleyeceği belirtildi. Beyaz Saray daha önce Çin'in ABD'den gelecek yıl ve 2028'de en az 10 milyon metrik ton kömür ithal etmeyi kabul ettiğini duyurmuştu.
Tarım ürünleri hedefine doğru ilerleme
Buğday, mısır ve sorgum gibi temel tahıllar, tarife indirimine tabi tutulacak tarımsal ihracat ürünleri arasında yer alıyor. Bu durum, Çin'in ABD tarım ürünlerinden 2028'e kadar her yıl en az 17 milyar dolarlık alım yapma hedefine ulaşmasına yardımcı olabilir. Ayrıca yılda 25 milyon ton soya fasulyesi alma taahhüdü de bulunuyor.
Hedeflenen 17 milyar dolarlık alım, Trump yönetimi tarafından mayıs ayındaki son liderler zirvesinden sonra duyurulmuştu. Ancak bu hedefe yönelik ilerleme bugüne kadar yavaş seyretti. Tüccarlar, yeni bir alım dalgası başlatmak için Washington'daki toplantıdan çıkacak olası tarife indirimlerini bekliyordu.
Tarımsal alımlar, ABD ile Çin arasındaki herhangi bir ticaret anlaşmasının en kolay ulaşılabilir hedefi olarak görülüyor. Bu alan, çip teknolojisi veya yapay zeka gibi daha hassas konulara göre daha az karmaşık bulunuyor.
Çin Ticaret Bakanlığı'na göre, zirvenin ardından iki ülke arasında yeni bir Tarım Çalışma Grubu kurulacak. Grubun ilk toplantısının 2026 sonuna kadar yapılması planlanıyor