ABD’de 24 Ocak’ta 37 yaşındaki yoğun bakım hemşiresi Alex Pretti, Sınır Devriye ajanları tarafından vurularak öldürüldü. Amerikan Hemşireler Derneği aynı gün yaptığı açıklamada, “Bugün erken saatlerde Minneapolis'te kayıtlı hemşire Alex Pretti'nin vefatını öğrenmekten derin üzüntü duyduğunu” belirterek, “Alex'in sevdiklerine, meslektaşlarına ve tüm topluma başsağlığı diliyoruz” dedi. The Guardian'ın bir meslektaşı olduğunu bildirdiği Dimitri Drekonja'ya göre Pretti ABD Gazi İşleri Bakanlığı'nda “kritik durumda olan gazileri desteklemek için hemşire olarak” çalışıyordu.
Minneapolis'te binlerce protestocu, ocak ayının başlarında Renee Good'un bir ICE ajanı tarafından ölümcül şekilde vurulmasından haftalar sonra, şehirdeki Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Teşkilatı (ICE) operasyonlarına karşı gösterilere devam etmek için bir araya gelmişti. Pretti'nin babası Michael Pretti haber ajansı AP'ye oğlunun Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza İdaresi'ne karşı protesto yaptığını, çünkü “insanları çok önemsediğini ve Minneapolis'te ve Amerika Birleşik Devletleri'nin genelinde ICE ile ilgili olanlardan, milyonlarca diğer insan gibi çok rahatsız olduğunu” söyledi.
Pretti, 7 Ocak'ta Renee Good'un öldürülmesinin ardından, bu ay Minneapolis'te federal ajanlar tarafından vurularak öldürülen ikinci kişi oldu. Pretti, Good gibi ABD İç Güvenlik Bakanlığı'na göre hayatından endişe duyan bir federal ajan tarafından defalarca vuruldu. Minneapolis yetkilileri, olay yerinden alınan videoda ajanların Pretti'yi vurmadan önce defalarca dövdüklerini gösteren görüntüler nedeniyle federal yetkililerin açıklamasını doğrulayamadı.
Trump’ın göçmenlik politikaları tartışılıyor
Pretti’nin vurulması, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin “önce yaptırım” yaklaşımına dayalı göçmenlik politikasına yönelik incelemeleri artırdı. Wall Street Journal tarafından incelenen görüntüler, ölümcül güç kullanıldığı anda Pretti’nin yakın bir tehdit oluşturduğuna dair iddialarla çelişiyor ve federal ajanların ülkedek uygulamalardaki davranışları ile hesap verebilirliği konusunda yeni sorular doğuruyor.
Sivil özgürlükler grupları, silahlı saldırı haberine hemen tepki gösterdi. Minnesota ACLU’su (Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği), olayı kınadı ve bağımsız bir soruşturma tamamlanana kadar ICE operasyonlarının askıya alınması çağrısında bulundu. Minnesota ACLU İcra Direktörü Deepinder Mayell, “Dün toplumun her kesiminden on binlerce Minnesotalı sokaklarda yürüdü ve bugün federal yetkililerin bir kişiyi daha öldürdüğü yürek parçalayıcı bir haberle uyandık. Bu trajedi, bu federal ajanların kontrolden çıktığının ve topluluklarımızı ciddi biçimde tehlikeye attığının bir başka kanıtıdır” dedi.
Renee Good sonrası dönüm noktası
ABD’de agresif göçmenlik uygulamalarına yönelik kamuoyu direnişi Pretti’nin ölümüyle başlamadı. Ancak bu yılın başlarında Renee Good’un vurularak öldürülmesi, Minnesota’da bir dönüm noktası oldu. Reuters’ın aktardığına göre bu olayın ardından Minneapolis’teki protestolar, dondurucu soğuklara rağmen on binlerce kişinin katılımıyla dramatik biçimde büyüdü.
Federal yetkililer tansiyonu düşürmek yerine, yerleşim bölgelerindeki silahlı ajanların varlıklarını artırdı. Sivil haklar savunucuları, bu yaklaşımın muhalefeti sertleştirdiğini ve yerel bir anlaşmazlığı federal uygulama yetkisinin sınırlarına dair daha geniş bir tartışmaya dönüştürdüğünü savunuyor. ACLU ve ortakları, o tarihten bu yana izinsiz gözaltılar ve protestocular ile hukuki gözlemcilere yönelik misilleme iddialarıyla birden fazla dava açtı.
Anketler bir değişime işaret ediyor
Anket verileri, siyasi etkinin artık ölçülebilir olduğunu gösteriyor. Pew Araştırma Merkezi’nin anketleri, Amerikalıların çoğunluğunun işyeri baskınları ve genişletilmiş uygulama yetkileri de dahil olmak üzere ICE’ın bazı temel taktiklerine karşı çıktığını ortaya koyuyor. Cumhuriyetçiler, Demokratlar ve bağımsızlara kıyasla daha destekleyici olmaya devam etse de, genel onay oranı düşmüş durumda. Gallup’un eğilim verileri de aynı yönde işaretler veriyor. Bir zamanlar Cumhuriyetçi seçmenler arasında neredeyse fikir birliği olan göçü azaltma desteği, 2024 ortasından bu yana keskin biçimde geriledi; bu da sert politikaların arkasındaki kararlılığın zayıfladığını gösteriyor.
Tepkiler, kurumsal şirketlere de sıçradı. Target, 3M, Medtronic, U.S. Bancorp ve UnitedHealth gibi ülkedeki büyük işverenler, uygulamaların işyerlerini sekteye uğratması ve bazı durumlarda ABD vatandaşlarını da kapsaması nedeniyle iç kriz yönetimi süreçlerine girmek zorunda kaldı. Halkla ilişkiler firması Edelman’ın CEO’su Richard Edelman, “İş dünyasının siyasete müdahil olması gerekmez. Ancak bir şehirde önemli bir olay yaşandığında, insanların sizin bir topluluk üyesi olduğunuzu bilmeleri için onlarla birlikte hareket etmeniz gerekir” ifadelerini kullandı.
Trump, Pretti'nin vurulması hakkında ne söyledi?
Trump Pretti'nin silahlı olduğu iddia edilen silahın bir fotoğrafını paylaşarak, “Dolu (iki ek dolu şarjörle!) ve kullanıma hazır” yazdı. ABD Başkanı, ICE ajanları ile protestocular arasındaki çatışmalar için hızla Minnesota'daki Demokrat liderleri suçlamaya başladı ve Minneapolis Belediye Başkanı Jacob Frey ile Minnesota Valisi Tim Walz'ın “gösterişli, tehlikeli ve kibirli söylemleriyle isyanı kışkırttığını” iddia etti.