ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, 11 Ocak'ta yaptığı açıklamada ABD Adalet Bakanlığı’nın, merkez bankasının genel merkezinin yenilenmesine ilişkin Kongre’ye verdiği ifadeler nedeniyle hakkında bir ceza soruşturması başlattığını söyledi. Bu gelişme, ülkenin merkez bankasının lideri ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki gerilimi keskin biçimde tırmandırdı.
Öne çıkanlar
• Yayımlanan bir video mesajında Powell, ABD Adalet Bakanlığı’nın, geçen yıl Senato Bankacılık Komitesi önünde verdiği ifade nedeniyle kendisini ceza davasıyla tehdit eden büyük jüri celplerini Fed’e tebliğ ettiğini söyledi.
• Merkez bankasının faizleri agresif biçimde düşürmeyi reddetmesi nedeniyle Powell’ı defalarca eleştiren Trump, 2,5 milyar dolarlık yenileme projesini de hedef aldı ve bu gerekçeyle Fed Başkanını görevden almakla tehdit etti.
Altın ve gümüş Fed ve İran gelişmeleriyle rekor seviyeye yükseldi
• Powell açıklamasında hukukun üstünlüğüne saygı duyduğunu belirtirken, “Ancak bu eşi görülmemiş adım, yönetimin tehditleri ve devam eden baskıları bağlamında değerlendirilmelidir. Ceza suçlaması tehdidi, Fed'in faiz oranlarını başkanın tercihlerini izlemek yerine, kamu yararına en iyi hizmet edeceğine dair değerlendirmemize dayanarak belirlemesinin bir sonucudur” diye ekledi.
• Powell, meselenin “Fed’in faiz oranlarını kanıtlara ve ekonomik koşullara dayanarak belirlemeye devam edip edemeyeceği ya da para politikasının siyasi baskı veya yıldırma yoluyla yönlendirilip yönlendirilmeyeceği” olduğunu söyledi.
• Fed Başkanı açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Siyasi korku ya da kayırma olmaksızın, yalnızca fiyat istikrarı ve azami istihdam görevimize odaklanarak görevlerimi yerine getirdim. Kamu hizmeti bazen tehditler karşısında dimdik durmayı gerektirir. Senato’nun bana verdiği görevi, dürüstlükle ve Amerikan halkına hizmet etme kararlılığıyla sürdürmeye devam edeceğim.”
• Trump NBC News’a verdiği bir röportajda soruşturma hakkında bilgisi olmadığını söyleyerek, “Bu konuda hiçbir şey bilmiyorum ama Fed kesinlikle pek iyi değil ve bina yapma konusunda da pek iyi değil" dedi.
Soruşturmanın arka planı
New York Times’a göre Powell hakkında, Fed'in Washington’daki merkez binasının yenilenmesi ve Fed Başkanının bu konudaki Kongre ifadeleriyle ilgili soruşturma, Columbia Bölgesi’ndeki ABD Savcılığı tarafından başlatıldı. Trump tarafından geçen yıl Columbia Bölgesi ABD Savcısı olarak atanan Jeanine Pirro’nun, soruşturmayı kasım ayında onayladığı bildirildi. İsmi açıklanmayan bir kaynağa dayandırılan haberde ayrıca, Pirro’nun ofisindeki savcıların yenileme projesine ilişkin belge talepleriyle Powell’ın çalışanlarıyla birkaç kez temasa geçtiği belirtildi.
Gelen tepkiler
Soruşturma, her iki partiden milletvekillerinin sert tepkisini çekti. Senato Bankacılık Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Kuzey Karolina Senatörü Thom Tillis, X’te şu mesajı paylaştı:
“Trump yönetimi içindeki danışmanların Fed'in bağımsızlığını sona erdirmeye aktif biçimde çalıştığına dair herhangi bir şüphe kaldıysa, artık kalmamalıdır. Şimdi sorgulanan, Adalet Bakanlığı’nın bağımsızlığı ve güvenilirliğidir. Bu hukuki mesele tamamen çözülene kadar, yaklaşan Fed Başkanlığı değişimi de dahil olmak üzere Fed için yapılacak hiçbir adayın onaylanmasını desteklemeyeceğim.”
Komitenin en kıdemli Demokrat üyesi Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren ise, “Trump, merkez bankamızı yozlaşmış biçimde ele geçirme planını tamamlamak için yeni bir Fed Başkanı atamak ve Powell’ı Kurul’dan tamamen uzaklaştırmak istiyor. Fed’in kendisine ve milyarder dostlarına hizmet etmesi için hukuku, diktatör özentisi gibi kötüye kullanıyor. Senato, Trump’ın Fed için aday gösterdiği hiçbir ismi ilerletmemelidir" paylaşımını yaptı.