Paranın yeni düzeni ve Türkiye ekonomisinin dayanıklılık testi

Dünya 2026’ya, ufukta beliren yeni güç dengeleri ve ekonomik dönüşümlerle bakıyor. Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşü, Çin ile ticaret savaşlarının “2.0” versiyonu, doların hegemonyasının sorgulanması ve bitmeyen jeopolitik gerilimler... Tüm bunlar küresel ajandanın değişmez başlıkları. Türkiye cephesinde de tablo karmaşık: Üç yıllık Orta Vadeli Program (OVP) hedeflerine kilitlenen ekonomi yönetimi, enflasyonla mücadelede kritik bir viraja giriyor. Sıkı para politikasının reel sektör üzerindeki baskısı ve büyüme ile dezenflasyon arasındaki hassas denge, 2026’nın en büyük sınavı olacak. Bu kritik soruları Türkiye’nin önde gelen üç ekonomistiyle masaya yatırdık: İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, TÜSİAD Baş Ekonomisti Gizem Öztok Altınsaç ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu. Forbes Türkiye: Trump’ın ikinci dönemiyle birlikte küresel belirsizlik endekslerinde zirveleri gördük. Ticaret savaşlarının gölgesinde, 2026’da dünyada nasıl bir ekonomik iklim bekliyorsunuz? Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu: Trump’ın gelişiyle belirsizlik endeksleri çok sert yükseldi. Ekonomik belirsizlikler kısmen geri çekilse de hâlâ son 15 - 20 yıl ortalamasının çok üzerinde. Ben bunu şöyle okuyorum: Dünya artık ekonomi dışı haber akışından çok daha fazla etkilenen, daha volatil bir döneme girdi. Muhtemelen bu devam edecek. En kritik nokta jeopolitik. Orta Doğu, Rusya - Ukrayna hattında bir istikrar sağlanırsa –ki bu Türkiye için de en pozitif senaryodur– 2026’ya daha iyimser bakabiliriz. PMI verileri gibi öncü göstergeler, küresel enflasyon ve büyümede henüz soruna işaret etmiyor. Ancak Japonya’nın stagflasyon sinyalleri vermesi ve Çin’in büyüme sancıları dikkatle izlenmeli. Ticaret savaşları devam ettikçe bu durum görünürde olmasa da dipten gelen bir büyüme sorunu yaratabilir. Gizem Öztok Altınsaç: 2026, aslında 2025’in artçı sarsıntılarının hissedildiği bir yıl olacak. ABD’nin Gazze ve Ukrayna politikalarında bir sonuca erişme çabası var. Trump’ın nisan ayındaki Çin ziyareti kritik. Tarifelerde geleneksel sert tutum sürse de bir miktar yumuşama sinyalleri alıyoruz. Avrupa inovasyon ve rekabetçilikte geride kaldı, lider çıkaramıyor. Almanya’nın 500 milyar euro’luk paketi bölgeyi resesyondan kurtardı ama yapısal sorunlar baki. Bu yıl savunma sanayine ilişkin haber akışının küresel anlamda daha yoğunlaşması muhtemel. Burada en önemli oyuncu Çin. Kendi problemleri var, reformları biraz zorlu. Bu, Çin’de arz tarafının yavaşlamasıyla sonuçlanabilir. Ama toplamda bakıldığında Çin çok iyi gidiyor. ABD’de ise kurumların problemleri var, güç kaybediyorlar. Piyasalar açısından globalde en önemli takip ettiğimiz konu ise Fed olacak. Daha güvercin bir Fed görüyor olacağız. Muhtemelen Kevin Hassett başkan olacak. Trump sponsorluğunda giden, biraz politize olmuş bir Fed görme ihtimalimiz var. Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz: Eğer yeni bir jeopolitik cephe açılmazsa mevcut sorunların nispeten çözüme kavuştuğu bir “yumuşama yılı” yaşayabiliriz. Şimdi de Çin, Japonya ve Kamboçya sorunları baş gösterecek gibi duruyor. ABD yine süper güç olmaya devam edecek. Ama unutmayalım ki büyüme oranı olarak esas kuvvet gelişmekte olan ülkelerde. O yüzden gelişmekte olan ülkelerin beklenen büyüme oranı, gelişmişlere göre daha yüksek olmaya devam edecek. Şimdi bu süper güce (ABD) biraz yakından bakarsak neyi etkiliyor? Tarifelerle çok önemli bir enflasyon sorunu yaşar mı? Tabii o sorun orada kalmıyor. Tüm küresel ekonomiler için çok büyük bir anlam ifade ediyor. Fed’in ise enflasyondan ziyade istihdam tarafına yönelik kararlar alacağına ilişkin sinyaller var. Fed’de indirim yönünde sinyaller çok daha netleşti. Powell görevi bıraktıktan sonra Trump’ın istediği gibi gevşek para politikasını tercih eden bir çoğunluğun olduğu ortamda enflasyon riski baş gösterse de ABD’de istihdam ve büyümede bir güçlenme söz konusu olacaktır. Bu para bolluğu senaryosu, Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalar için pozitif bir rüzgar yaratabilir. “Türkiye yüzde 20 - 25’lik bir enflasyona üç yıl boyunca ikna gibi gözüküyor. Enflasyonun tek haneye düşmesi için bazı yapısal düzenlemeler gerekiyor. Tek haneye düşmesinin de bir bedeli var. Seçime yaklaştıkça zaten uygulamaya koyamazsınız.” —Gizem Öztok Altınsaç Çin’in alternatif ödeme sistemleri geliştirmesi ve G7’nin küresel ekonomideki payının azalmasıyla birlikte, “doların hegemonyası” ve rezerv para statüsü tehlikede mi? Altınsaç: Aslında bu bolluğun sonuna gelindi. Piyasalar şu an bu yıl için iki faiz indirimini fiyatlıyor. Fed’in başına Trump sponsorluğunda başka birinin gelmesi faizlerde daha fazla indirimle sonuçlanabilir. Kısa vadeli olarak faiz farkı Avrupa lehine gidiyor olacak. Çünkü Avrupa’nın bundan sonraki hareketi faiz arttırmak olabilir. Bundan sonraki vaziyette doların kıymetinin azalmaya devam ettiği bir yıl öngörülüyor. Artık ABD’de kurumların daha belirgin politize olduğu bir süreç yaşanıyor. Bu da doları zayıflatıyor. Bir diğer konu Çin’in yeni bir ödeme sistemiyle gelmesi. Çin 10 yıldır globalde SWIFT’e alternatif olabilecek bir sistem üzerine çalışıyor. Bugün swift üzerinden yaptığı o mesajlaşmayı kendi yaparsa o zaman zaten iki tane ödeme sistemi oluyor. ABD Doları’nın hegemonyası bitiyor. Merkez bankalarının altın rezervlerini artırması da bu arayışın bir parçası. 2026’da bu “rezerv para” tartışması çok daha belirginleşecek. Aslanoğlu: Rakamlar ortada. 1970’lerde dünya ekonomisinin yüzde 60 - 70’ini oluşturan G7 ülkeleri, bugün yüzde 30’lara geriledi. Kalan büyük parça Asya, Afrika ve Orta Doğu. Çin ve Hindistan gibi devler, kendi paralarının ticarette daha fazla kullanılmasını istiyor. O açıdan zaten bir para savaşı içinde olacağız. Amerika bu gücü korumaya çalışacak. Özellikle Çin bu gücü kırmaya ve kendi payını arttırmaya çalışacak. Çin bunu her an yapabilir, takipte olacağız. Bu sorunun cevabı net değil ama hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. O yüzden doların rezerv para olması da mevcut haliyle çok kolay olmayacak diye düşünüyorum. Bir “Dijital Para Savaşı”ndan söz edebilir miyiz? Aslanoğlu: Çin, kriptoyu yasaklasa da “Dijital Yuan” ile devlet destekli bir modelde ABD’nin önünde gidiyor. Fakat Trump bu yaz finansal kurumların stabil coin çıkartmasına olanak tanıyan bir yasayı geçirdi. Bu, şu anlama geliyor: ABD, özel sektör ve bankalar üzerinden kripto varlıkları sisteme entegre ederek Çin’in sistemine kayanlara karşı bir blok oluşturmaya çalışacak. Bence şu anda da bir dijital para savaşı içindeyiz. Artarak devam edecek. Amerika muhtemelen Çin sistemine kayanlara yaptırımlarımla gelmeye çalışacak. Çin de başka tezlerle gelecek. Merkez Bankalarının altın talebi ve jeopolitik riskler sürerken 2026 için altın, petrol ve euro/dolar paritesi beklentileriniz nedir? Yılmaz: Nokta tahmin yapmak zor ama euro daha değerli olacaktır. Parite bugünkü seviyesini korur hatta biraz daha yukarı bile gidebilir. Petrol ise çok oynak aslında. Bir istikrara oturmuş gibi görünüyor ama tarihe bakınca korkmamak da mümkün değil. 1973 petrol krizini hatırlayın. Enerjiyi elinde tutanların jeopolitik hamleleri her zaman risktir ancak büyük bir şok yaşanmazsa petrolün stabil kalmasını bekliyorum. Altınsaç: Doların zayıflığı ana tema olmaya devam edecek. Banka FX analistleri euro/dolar paritesinde 1,22 - 1,25 bandını işaret ediyor. Şimdi herkes ondan sonrasında ne olur diye düşünüyor. Bir anda örneğin Fed’le alakalı bambaşka bir gündem düşebilir. Petrol tarafında dışsal bir şok olmazsa bugünden çok farklı bir görüntü yok. Altın ise hem doların değer kaybından hem de güvenli liman talebinden besleniyor. Trump’ın kurumlara açtığı savaş doları zayıflattıkça altın güçlenecektir. Aslanoğlu: Parite konusunda baz senaryoda euro’nun güçlenme ihtimali var. Ama ABD’de Trump’ı çok etkilemesi beklenen yüksek mahkeme kararları bir iki aya gelecek. Yüksek mahkeme Trump aleyhine kararlar verirse gücünü zayıflatabilir. Bu durumda euro/dolar paritesi 1,10 - 1,15 arasında tutunabilir. Bir iki ay sonra bunu daha net görebileceğiz. O güne kadar bugünkü seviyelere yakın kalacağını düşünüyorum. Petrol fiyatının, büyük savaşlar veya büyük tedarik sorunları çıkmadıkça çok artacağını zannetmiyorum. Bu belirsizlik ortamı, parite ve rezerv para tartışmaları altına olan talebi destekleyecek gibi görünüyor. Merkez Bankaları büyük talep yaratıyor. Aynı zamanda Rusya, İran gibi ülkelerde oligarkların ve ultra zenginlerin paralarına el konulması gibi gelişmeler bu kişilerin fiziki altın talebini çok ciddi artırdı. Altın ve gümüş için Trump döneminde ana yön yukarı gibi. Faiz tarafına bakarsak da Fed faizlerini indirecek ancak yeri azaldı. ABD’de enflasyon yüzde 3’e takılmış görünüyor. Altınsaç: ABD’de faizin yüzde 3’ün altına ineceğini düşünmüyorum. Belki 2,75’e inebilir. Zaten ABD’de uzun vadeli tahvil faizleri düşmüyor. Bir yıl önce de 4 - 4,5 arasındaydı. Fed’in faiz indirimlerine rağmen şimdi de bu seviyelerde. Enflasyon 3’e takılmış, ineceğine kimse inanmıyor. O yüzden Fed faiz indirse bile Amerikan tahvillerinde yüzde 4 civarı bir getiri duruyorsa, Japonya faizini arttırıyorsa ve Avrupa’nın artırma ihtimali varsa para çok rahat sağa sola gidemeyebilir. Bence Fed faizinden ziyade artık tahvil faizlerine bakmak lazım. “Bizim yapmamız gereken bu büyümeden bir süre kurtulmak. 2023’te resesyona girmeyi göze alsaydık bu durumdan çıkardık. Şimdi işi zorlaştırdık. Ama seçim sonrası kim gelirse gelsin, Türkiye maalesef bir resesyondan kaçamayacak.” —Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu Türkiye 2025’i nasıl geçirdi? 2026’da Orta Vadeli Program hedefleri sizce tutturulabilir mi? Yılmaz: 2025 enflasyonla mücadelede bedelin ağırlaştığı bir yıl oldu. Enflasyon beklentileri hâlâ yüksek. Benim 2026 yıl sonu enflasyon beklentim yüzde 20 - 25 bandında. 2025 enflasyonla mücadele maliyetinin arttığı bir yıl oldu. Enflasyon beklentilerinin hâlâ yüksek seyretmesi ve yapışkanlığın devam etmesi nedeniyle, bu yıl sonu için enflasyon tahmini yüzde 20 - 25 aralığında. Büyüme biraz daha canlı olabilir. Her şey doğru giderse çok ciddi cari açık sorunu olmamakla beraber bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 4 olma ihtimali yüksek. Türkiye’nin en önemli üçüncü açığı ise aslında tasarruf ve yatırım açığı. Bu da OVP’de kendini gösteriyor. Altınsaç: Program başarılı oldu mu? Toplamda evet, çünkü enflasyonu yüzde 75’ten buralara indirdi. Daha sonra da 23 - 24’e düşürüyor olacağız. O muhtemelen bu işin sonu gibi görünüyor. Biz tabii ki eksikleri nedeniyle programı eleştiriyoruz. Köpüğü almada sadece para politikası yetebilir. Ama yüzde 30’a kadar. Süre de uzadı. 2026’da tüm rakamlar daha düşük bir enflasyonu kısmen daha yüksek bir büyümeyi gösteriyor. Bütçe açığı yüzde 3’ler, cari açık 1,5 - 2’ler civarında görünüyor. Rakamsal olarak daha iyi görünüyor ama içerik olarak bakıldığında bizim “Bundan sonrası ne?” dediğimiz bir yıl olacak. Bir de tabii her geçen yıl seçimlere daha da yaklaşıyoruz. Dolayısıyla onun da yaratacağı bir unsur var. Aslanoğlu: Türkiye enflasyonun düştüğü ama “hayat pahalılığının” sürdüğü bir paradoks yaşıyor. İkincisi Türkiye bugün enflasyon sorunu kadar pahalılık sorunu da yaşıyor. Çünkü enflasyonla mücadelede TL’nin reel değerlenmesi de kullanıldı. Ve bu değerlilik Türkiye’nin rekabet gücünde sıkıntı yaratıyor. Bunun yan etkisi sanayinin önce birkaç sektöründe şimdi daha fazla sektöründe hissediliyor. Dolayısıyla enflasyonla mücadelede sürdürülebilir hedefe ulaşmak için diğer araçları da kullanmamız gerekiyor. Ama mevcut tablo şu anda devam edecek gibi görünüyor. “Bu yıl da politika faizi enflasyonun üzerinde kalacak. Uzun yıllar böyle sürecek. Ucuz ve bol para için tekrar deneme yapmaksa çok büyük tehlike olur. Tabii önümüzdeki dönem nispeten gevşek bir para politikası ile devam edeceğiz.” —Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz Para kur politikası çerçevesinde enflasyonla mücadele sürdürülecek. Büyümemiz faiz indirimleriyle beraber artacak ama esas yılın ikinci yarısından itibaren biraz daha büyüme odaklı bir politikaya dönülebileceği kanaatindeyim. Bunu 2027’de erken seçim olma ihtimalini düşünerek söylüyorum. Bu yıla bakacak olursak, bence kamu çok küçülmeyecek. Cari açık şu anda çok büyük bir sıkıntı değil. Artı olarak bölgemizde Rusya’da, Orta Doğu’daki bu olumlu hava bizim için en pozitif gelişmelerden birisi olabilir. Dolayısıyla büyümede yüzde 4’lerin üzerinde, enflasyon da ise yüzde 25 - 30 bandında bir senaryo bizi bekliyor. Yılın ikinci yarısından itibaren finansman maliyetleri düşer, kısmen kredi ucuzlaması olur. Bankacılık sektöründe daralmaya yol açan mevduat ve kredilere getirilen sınırlamaların ise seçime bir yıl kala kalktığını görebiliriz. Peki, bu hedeflere ulaşmak için ne yapılmalı? Altınsaç: Türkiye’de düşük enflasyon konusunda bir mutabakat yok. Ve korkarım ki Türkiye yüzde 20 - 25 bandında bir enflasyona üç yıl boyunca ikna gibi gözüküyor. Enflasyonun tek haneye düşmesi için bazı yapısal düzenlemeler olması gerekiyor. Olmasının da bir bedeli var. Seçime yaklaştıkça o bedeli zaten uygulamaya koyamazsınız. Piyasalar faiz indirimi bekliyor. Merkez Bankası’nın 2026 rotası ne olur ve bu durum reel sektörün finansman maliyetlerine nasıl yansır? Aslanoğlu: Merkez Bankası politika faizini muhtemelen yüzde 30’lara doğru indirecektir. Politika faizini 800 - 900 baz puan indirse kredi faizleri 400 - 500 baz puan etkilenir. Bu da finansman maliyetlerinin kademeli olarak düşeceği anlamına geliyor. Tüketici kredilerindeki gevşeme iç talebi canlandıracaktır. Bu, büyümeyi destekler. Bence sanayi kesiminin rekabetle ilgili geçen yıla göre biraz daha artıları var. O da euro/dolar paritesinin euro lehine olmasının getirdiği parite etkisinden... Bunda Merkez Bankası’nın orada biraz euro’ya yol vermesinin etkisi var. Burada kritik nokta ücret meselesi olacak. Sanayicinin “TL çok değerli, ihracat yapamıyoruz” serzenişi haklı mı? Yoksa sorun kurdan ziyade verimlilik ve inovasyon eksikliği mi? Altınsaç: Enflasyon düşüş trendinde ise içeriye sermaye girişi olur ve paranız reel olarak değer kazanır. Dolayısıyla “Reel olarak değerli mi, değersiz mi?” tartışması bizi çok doğru yerlere götürmüyor. Onların (reel kesimin) esas sıkıntısı EBITDA marjını etkilemesi. O marj daralması zorluyor. Mesela TÜSİAD Rekabet Gücü Endeksi’nde biz şunu net tespit edebiliyoruz. TL şiddetli değer kaybettiğinde iki ya da üç çeyrek rekabet avantajı kazanıyorsunuz. Ardından maliyet bazlı rekabet gücünüz hızla aşağıya geliyor. Çünkü enflasyona geçiş oluyor başka maliyetleriniz artıyor. Dolayısıyla asıl konuşulması gereken ne kadar verimlilik artışı olduğu, inovasyonun durumu... Mesela Türkiye’de verimlilik artışı yıllardır aynı ama emsallerimiz çok hızlı yukarı gidiyor. Dolayısıyla bu rekabet gücü konusunu sadece kur üzerine kitlemek bugünkü global gidişatı okuyamamaktan kaynaklanıyor. Örneğin yapay zeka konusunu kaçırıyoruz. Sadece biz değil Avrupa da kaçırıyor. Burada sadece dışarıda bıraktığım bir konu var, savunma sanayi. Türkiye’nin savunma sanayinde bir stratejisi var. Bu sektörün ilerleyen vadede ihracatta da daha fazla payı olacak. Ama savunma dışında kalan reel kesiminin nasıl bir stratejisi var? Bu çok büyük bir soru işareti. Aslanoğlu: Sanayideki rekabet yüksek teknolojiyle, inovasyonla olur. Yani kur bunun ana mekanizması değildir ama tamamlayıcıdır ve önemsiz anlamına gelmez. Türkiye’nin kesinlikle bir planlamaya ihtiyacı var. Örneğin bugün savunma sanayinin başarısını konuşuyoruz. Eğer öyleyse mesela Aselsan 50 yıllık bir firma. Kurulduğunda bir planla kurulmuş. Türkiye askeri elektronik sanayide yeterli olmalı denmiş. 50 yıl sonra bugün dünyanın önde gelen rekabetçi üreticilerinden birisi oldu. Yani bu planlı bir şekilde kamunun da işin içinde olduğu bir örnektir. O yüzden Türkiye’nin her sektörde Aselsanlar yaratması lazım. Bu planlı ve işin içinde kamunun da olduğu yapıyla gitmemiz lazım. Çin bugün ihracatçısına “Satın, gerekirse zararına satın, farkını ben ödeyeceğim” diyor. Parasını değersiz tutuyor. Çünkü fiyat rekabetine girmeden bunu çok başaramayacağını görüyor. Bizim açımızdan da bunun önemli olduğunu düşünüyorum. Bizim firmalarımız da bunu yapmalı ama şu an zorlanıyorlar. Birçoğu ayakta kalmaya çalışırken, “Ben nasıl tasarım yaparım, nereden teknoloji bulurum”a kafa yoramıyor. Şimdi herkes “Mısır’a mı gideyim, Fas’a mı gideyim? Küçüleyim mi?” diye düşünüyor. Sanayici de, ülke de kaybediyor veya zorlanıyor. Bu yıl ekonomi açısından avantaj ve dezavantajlar ne olacak? Yılmaz: Avantajlardan başlarsak… Merkez Bankası’nın faiz indiriminin piyasaya yansıması halinde ve bankaların kredi büyüme sınırının ortadan kalkması ya da gevşetilmesi halinde bunun büyümeye olumlu etkisi olur. Fakat bugünkü büyüme kompozisyonuyla olursa bu yine nitelikli bir büyüme anlamına gelmez. Yani tarım küçülürken sanayi can çekişirken sadece inşaat sektörüyle ya da bilişim, finans gibi zaten canlı alanlarda büyüme olabilir. Rakamsal olarak iyi bir yere geliriz. Yüzde 4’lere geliriz ama kompozisyonda sorun var. Tabii Türkiye’nin kendine has gerçekleri de var. Yani istihdamı sürekli maliyet olarak gören bir yapı var. Burada kayıt dışılık çok geniş ve daha ucuz emeği yabancılardan elde etmeye çalışan bir sanayici kesim var. Bu da tabii ki büyüme kompozisyonunu bozuyor. Bu yıl da politika faizi enflasyonun üzerinde kalacak. Uzun yıllar da böyle sürecek. Çünkü reel negatif faiz bize uygun değil. Hemen dolarize olan bir ekonomimiz var. Ucuz ve bol para için tekrar bir deneme yapmaksa çok büyük tehlike olur. Tabii önümüzdeki dönem nispeten gevşek bir para politikası ile devam ederiz diye düşünüyorum. Bundan sonraki 10 yılda aslında çözülmesi gereken problem bence istihdam ve eğitim olacaktır. Bugün örneğin genetik mühendisliğine giren çok akıllı çocuklar o bölümleri bitirince Türkiye’de iş bulamayacaklarının farkındalar. Eğitimde yapay zeka destekli programlara ihtiyaç var gibi görünüyor. Ne dersiniz? Yılmaz: Evet var. Ama eğitimde yapay zekayı önceliklendiren bir programa kimse hazır değil. Türkiye Avrupa’yla karşılaştırılınca üniversite işsizliği bakımından sorunlu bir ülke olarak görünüyor. Ama biliyoruz ki içeride zaten bunu yaratan faktörler bile isteye oluşturuldu. 2026’ya rakamsal olarak baktığımızda ise şunları söyleyebilirim: Bütçe açığı devam edecek. Birkaç yıl öncenin yüksek faiz ortamında Hazine’nin çıkarttığı özellikle enflasyona endeksli tahvillere yüksek faiz ödemesi devam edecek. Yani iç borçlanmada iç borç faizinin anaparanın da üstünde olması, altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikaları yine bütçe açığını büyütecektir. Reel sektör şu an finansmana erişim ve nakit akışı derdindeyken, Ar-Ge ve yapay zeka gibi geleceği belirleyecek yatırımları ıskalıyor. Bu “günü kurtarma” çabası, orta vadede Türkiye’yi küresel rekabet liginden düşürme riski taşımıyor mu? Aslanoğlu: Şu an Türk firmaları maalesef “nasıl inovasyon yaparım”dan ziyade “nasıl ayakta kalırım, çarkı nasıl döndürürüm” derdinde. Enerjilerini finansman bulmaya ve doğru fiyatlamayı tutturmaya harcıyorlar. Oysa dünya ışık hızıyla değişiyor ve biz bu teknolojik dönüşüm trenini kaçırmak üzereyiz. O yüzden firmalara destek vermek gerekiyor. İş gücü maliyetleri ve vergi yükü hafifletilmeli, finansman tarafında ise günübirlik çözümler yerine uzun vadeli krediler ve kapsamlı borç yapılandırma (restructuring) mekanizmaları masaya gelmeli. Şuna katılıyorum: Ekonomi bu kadar canlıyken ve talep yüksekken kuru serbest bırakmak intihar olurdu. Yani kuru bırakmak için ekonomiyi yüzde beş daraltmak lazım. Talep olmayınca istediği kadar kur oynasın fiyat artmaz. Yani bizim yapmamız gereken bu büyümeden bir süre kurtulmak... Ama öyle olumsuz bir şey yaptık ki. 2023’te bir resesyona girip çıkmayı göze alsaydık kuru da biraz doğru yerde götürseydik bu durumdan çıkardık. Şimdi işi zorlaştırdık. O yüzden başka bir çözüm bulmak lazım. Ama önünde sonunda maalesef Türkiye bir resesyondan kaçamayacak. Bu faturayı ödemeden düzlüğe çıkış görünmüyor.