Memet Yazıcı, büyük kızı Arden henüz beş yaşındayken ona yaptığı işi şöyle tarif etmişti: “Prensi bulmak için her gün bir sürü kurbağa öpüyorum.” 56 yaşındaki Yazıcı, yaklaşık 30 yıldır ağırlıkla teknoloji alanında faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapıyor.
Son 10 yıldır New York merkezli Manhattan Ventures Partners’ta (MVP) kıdemli direktör olarak çalışan Memet Yazıcı, danışmanlık ve yatırım alanında faaliyet gösteren TR.PE ve Rhea gibi şirketler başta olmak üzere uzun yıllar Türkiye’de yöneticilik ve danışmanlık yaptı. Şimdi kendi kurduğu fonla Londra’da özellikle yapay zeka alanında yatırım yapmak için kolları sıvadı. Lansman ekim ayında… O zamana kadar fazla detay vermek istemiyor ama iki şey kesin: Fon kurulup para toplandı ve halihazırda bazı yatırımlar yapıldı.
Yazıcı’ya göre San Francisco’dan sonra yapay zeka alanında en gelişmiş insan kaynağına sahip şehir Londra. Google’ın yapay zeka şirketi DeepMind’ın yanı sıra yine bu alanda faaliyet gösteren Synthesia ve ElevenLabs gibi şirketlerin büyüdüğü şehir; Oxford, Cambridge ve Imperial College of London gibi okullardan çıkan yeteneklerle güçleniyor.
“Londra’nın yapay zeka konusunda tek açığı var o da altyapı” diyor Yazıcı. Ama hükümet de bunun farkında. İngiltere Başbakanı Keir Starmer yapay zeka işlem gücünü 20 kat artırmak için 1 milyar sterlinlik yatırım planını açıkladı. London Tech Week’te konuşan Nvidia CEO’su Jensen Huang, ülkede iki dev veri merkezi kuracaklarını duyurdu. 14 bin Nvidia çipiyle çalışacak bu merkezler, ChatGPT 5’i sıfırdan eğitebilecek güçte olacak.
MVP’nin portföyünde Spotify, Coinbase, Airbnb ve Pinterest gibi unicorn’lar var. Şirket genellikle halka arz öncesi (seri D, E, F) yatırımlar yapıyor. MVP’de çalışmaya devam eden Yazıcı, Londra’da kendi yöneteceği fonla daha erken aşamalarda ve esnek sermaye yatırımlar yapmayı planlıyor.
MVP’nin diğer risk sermayesi şirketlerinden farklı bir iş modeli var. Şirketlere nakit koymak yerine, çalışanlar ve erken yatırımcıların halka arzı beklemeden hisselerini satabilecekleri bir ikincil pazar yaratıyor. “Biz şirketlere nakit enjekte etmiyoruz; onların hisse opsiyonlarını elden çıkarmak isteyen çalışan ve yatırımcılara likidite sağlıyoruz” diyor Yazıcı. Bu model, klasik fonlarda sekiz yıl süren geri dönüş süresini MVP’de 4,5 yıla indiriyor. Yazıcı SpaceX, Anthropic, Figure AI ve Groq gibi devlerin geç aşama yatırımcısı olan MVP’nin stratejisini şöyle özetliyor: “Biz altını aramıyoruz, kazma kürek üretenlere yatırım yapıyoruz.”
Risk sermayedarlığı Memet Yazıcı’nın hayalindeki meslek değil; biraz şans biraz da yaptığı tercihlerin sonucu. Zonguldak’ın Ereğli ilçesinde profesyonel bir ailenin iyi öğrenci çocuğu olarak büyüyen Yazıcı, İstanbul’da Avusturya Lisesi’nden sonra 1986’da Boğaziçi Üniversitesi’nde İnşaat Mühendisliği eğitimi aldı. Henüz 19 yaşında turist rehberliği yapmaya başlamıştı. “O yıllar bana yönetmekten çok dinlemeyi, insanların ne istediğini anlamayı öğretti” diyor.
Üniversiteyi bitirir bitirmez ABD’ye taşındı. Çünkü Zonguldak’ta deniz kenarında tanıştığı ABD’li eski eşiyle, henüz üniversite öğrencisiyken evlenmişti. ABD’de önce kapı kapı dolaşıp restoranlara ve evlere et satışı yapan Yazıcı’nın çalıştığı şirket satılınca ABD’nin saygın işletme okullarından Simon Business School’da yüksek lisans yaptı. Eğitimin ardından Memet Yazıcı, Procter & Gamble’da marka yöneticisi olarak çalışmaya başladı.
Fon yöneten yatırım şirketi SVB verilerine göre 2025 itibarıyla ABD ve Avrupa’daki girişim yatırımlarının yaklaşık yüzde 38’i yapay zeka ve makine öğrenmesi alanında çalışan şirketlere gidiyor. Girişim sermayesi danışmanlık şirketi IMARC Group’un verilerine göre 1990’da yıllık 2,3 milyar dolar hacme sahip girişim sermayesi yatırımları 2024 yılında 337 milyar dolara yükseldi.
Yazıcı’nın kariyerindeki dönüm noktası ise American Airlines’taki işi oldu. 1990’lardaki bu transfer dünyada bir dönüşümün ortasına denk gelmişti: İnternet. American Airlines 16 milyar dolarlık cirosunun 3,5 milyar dolarını acentalara ödüyordu. İnternetle 10 yıl içerisinde bu komisyon oranını sıfırlamak için bir ekip kurdular. Dünyanın en büyük rezervasyon sistemlerinden Sabre’nin satışına dahil olan Yazıcı ardından Kanada Hava Yolları’nın satın alınmasında da yer alınca, yapmak istediği işin bu olduğuna karar verdi. O yıllar ona teknolojinin iş modellerini nasıl değiştirdiğini gösterdi. 1990’lı yılların ortalarından itibaren 15 yıla yakın bir süre teknoloji ve sağlık alanında yatırımlar yaptı.
Yazıcı ABD’de yaşarken Avrupa Birliği’yle tam üyelik müzakerelerinin sürdüğü 2005 - 2008 yılları arasında Türkiye’ye yabancı yatırımcıların ilgisi giderek artıyordu. Uluslararası doğrudan yatırım 10 milyar dolardan 20 milyar dolara çıkmıştı. Tam o dönemde Türkiye’ye dönen Yazıcı 70 milyon dolar topladı ancak 2008 krizi nedeniyle yatırımcılar bekleme moduna geçince istediği yatırımları gerçekleştiremedi. 2009’da Netaş’ın J.P. Morgan destekli bir fon tarafından satın alınmasında, fonun temsilciliğini üstlendi. One Equity Partners (OEP) ve Rhea ortaklığı o dönem 128 milyon dolar değer biçilen Netaş’ın yüzde 53’üne 68 milyon dolar ödedi. Şirkette yönetim kurulu üyesi olan Yazıcı’nın temsil ettiği ortaklık Netaş hisselerini 2017’de bu kez 210 milyon değerleme üzerinden Çinli ZTE’ye 101 milyon dolara devredene kadar bu göreve devam etti. (Netaş’ın değeri 20 Ağustos itibarıyla 110 milyon dolardı.)
Türkiye hikayesinin uzun vadeli bir hale geldiğine inanmaya başlayan Yazıcı, 2015’le beraber yeniden ABD’ye ağırlık verdi. O dönemde MVP’yle danışman statüsünde çalışmalar yapan Yazıcı, sahip olduğu bağlantılarla şirketin halka arz öncesi Spotify’ın içinde yer edinmesini sağladı. Sadece 14 ay içerisinde yatırdıkları para üç katına çıktı. Bu başarılı çıkışla beraber MVP, Yazıcı’yı kendilerine katılması için davet etti. Sonrasında Coinbase, Airbnb, Pinterest yatırımları geldi.
Yazıcı büyük yapay zeka dalgasıyla bu başarılı yatırımlar serisini yeni bir zirveye taşımanın peşinde. Dalga çok büyük, hızlı. Google’ın 1 milyon kullanıcıya ulaşması yaklaşık 18 ay sürdü, aynı sayıya Facebook dokuz ayda, ChatGPT beş günde, DeepSeek ise sadece 24 saatte ulaştı. Stanford Üniversitesi’nde girişim sermayesi dersleri veren The Venture Mindset isimli kitabın da yazarı Prof. Dr. Ilya Strebulaev’e göre geleneksel olarak unicorn olan şirketler yedi farklı fonlama aşamasından geçiyor ve bu süreç birkaç yıl sürüyor. Yapay zeka döneminde ise bazen OpenAI’dan ayrılan Mira Murati’nin kurduğu Thinking Machine Labs gibi ilk günden bazen de Fal.ai gibi şubat ayındaki yatırımın üzerinden sadece beş ay geçmişken üçüncü yatırım turunun ardından unicorn olmak mümkün.
Yazıcı aynı zamanda temkinli… “Ben bu filmi daha önce gördüm” diyor, 1990’lardaki dotcom dönemine atıfla. “O zaman 100 milyon dolara şaşırıyorduk. Bana göre bu miktar şu an 10 milyar dolar çünkü değerlemeler değişti.”
MVP’nin yatırım stratejisi teknolojiyi merkeze koyuyor. YZ şirketlerine yapılan yatırımlar bir iş modelini değil de direkt YZ’nin kendisine olan inancı destekliyor: “Yapay zeka tarafında temel tarafta kalacağız, uçan şirketlere yatırım yapmayacağız. Lovable’ı kaçırmış olabiliriz ama orası bizim için gri bir alan. Nihayetinde onlar Anthropic ve Groq (YZ teknoloji şirketi) kullanıyorlar. Biz o şirketlerde yatırımcıyız. Teknoloji üretenlerin içinde kalarak sektörü de rahatça görebiliyoruz.”
Bu dönemde hız önemli. 12 tam maraton koşmuş biri olsa da Yazıcı’nın işi zor. Büyük kızı Arden artık 24 yaşında bir yazılım mühendisi. Baba Memet Yazıcı ise halen bir sonraki prensi bulmak için kurbağaları öpmeye devam ediyor. Bu sefer tek fark kurbağalar daha küçük ve Londra’da yaşıyor.
En değerli start-up’lar
Crunchbase verilerine göre 2025’in en değerli start-up’ları arasında yapay zeka şirketleri ağırlıkta.
1. SpaceX, California, ABD
Faaliyet alanı: Uzay taşımacılığı, uydu internet (Starlink)
Değeri: 350 milyar dolar
SpaceX, roketlerini yeniden kullanılabilir hale getirerek uzay taşımacılığında devrim yarattı. Starlink projesiyle dünya genelinde geniş bant İnternet hizmeti sunuyor.
2. ByteDance, Pekin, Çin
Faaliyet alanı: Sosyal medya, yapay zeka tabanlı içerik platformları
Değeri: 315 milyar dolar
TikTok’un sahibi olan ByteDance, dünyanın en güçlü sosyal medya platformlarından birine sahip. Şirket ayrıca eğitim, haber ve yapay zeka çözümleri alanında da faaliyet gösteriyor.
3. OpenAI, California, ABD
Faaliyet alanı: Yapay zeka araştırmaları ve üretken yapay zeka uygulamaları
Değeri: 300 milyar dolar
ChatGPT ile tanınan OpenAI, üretken yapay zekanın kitleselleşmesini sağlayan öncü şirketlerden biri. Microsoft ile yakın iş birliği içinde çalışıyor.
4. xAI, California, ABD
Faaliyet alanı: Yapay zeka, büyük dil modelleri
Değeri: 113 milyar dolar
Elon Musk tarafından kurulan xAI, Grok adlı sohbet botuyla öne çıkıyor. Şirket, yapay zeka çalışmalarını Twitter/X ekosistemine entegre ediyor.
5. Stripe, California, ABD
Faaliyet alanı: Dijital ödemeler ve finansal altyapı
Değeri: 91,5 milyar dolar
Stripe, İnternet üzerinden ödeme işlemlerini kolaylaştıran altyapısıyla küresel e-ticaretin bel kemiği haline geldi. Amazon, Shopify ve Airbnb gibi devlerle çalışıyor.