Yapay zeka talebinin uzun vadede bu kadar büyük sermaye çıkışlarını haklı çıkarıp çıkarmayacağına dair piyasadaki şüphelere rağmen, teknoloji devleri geri adım atmıyor. Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın çatı şirketi Meta Platforms Inc., bu yıl 135 milyar dolara varan harcama yapma hedefini ortaya koyarak iş dünyasının en büyük yatırım planlarından birini açıkladı. Bu hamleye tedarikçilerden yanıt gecikmedi: SK Hynix yatırım harcamalarında "önemli bir artış" planladığını duyururken, Samsung Electronics bellek üretim kapasitesini artırmak için harcamaları yükselttiğini bildirdi.
Yatırımcılar, şirketler büyüme gösterdiği sürece bu hırslı planları ödüllendirmeye devam ediyor. Ancak toleransın bir sınırı var; Microsoft hisseleri, bulut hizmetleri büyümesinde yavaşlama olduğunu açıklamasının ardından yüzde 6,1 değer kaybederken, agresif yatırım planı açıklayan Meta hisseleri yüzde 6,6 yükseldi.
Bu hafta finansal sonuçlarını açıklayan sektörün kilit oyuncuları, yapay zeka donanımına olan iştahın ne kadar kabardığını ve bu trendin 2026 yılına kadar uzanmasının muhtemel olduğunu gözler önüne serdi.
Asyalı tedarikçilerde bayram havası
Meta, Microsoft ve Amazon ile Alphabet (Google) gibi diğer "hiper ölçekli" veri merkezi devleri; çip, sunucu ve bilgisayarlara yönelik küresel bir harcama dalgasını yönetiyor. Bu durum, başta Asya olmak üzere dünya genelindeki donanım tedarikçilerini ateşledi.
Nvidia'nın hayati önem taşıyan yapay zeka hızlandırıcılarında ve veri merkezi sunucularında kullanılan bellek çiplerinin iki büyük üreticisi Samsung ve SK Hynix, karlarını birkaç kat artırdı. Gelişmiş yarı iletkenler için gereken son teknoloji litografi makinelerinin tek sağlayıcısı olan Hollandalı ASML Holding de beklentileri altüst eden sonuçlar açıkladı.
Hargreaves Lansdown analisti Matt Britzman, Meta'nın planlarına atıfta bulunarak, "Asıl manşet, sermaye harcamalarındaki amansız artıştır. Yatırımcılar bu agresif yatırım planlarını sindirdikçe hisse senedi tepkisinin bir miktar soğuması şaşırtıcı olmaz" değerlendirmesinde bulundu.
Elon Musk'tan "çip duvarı" uyarısı
Bu muazzam talep, akıllı telefonlardan otomobil üretimine kadar birçok endüstriyi tehdit eden küresel çip arz-talep dengesizliğini daha da derinleştiriyor.
Yapay zekayı geliştirmek ve işletmek için gereken Nvidia ve AMD hızlandırıcılarına olan talep uzun süredir arzı aşmış durumdaydı. Ancak yatırımcılar şimdi daha temel bellek çiplerinde de benzer bir açık oluşmasından endişe ediyor.
X Prize Vakfı kurucusu Peter Diamandis ile yaptığı bir podcast yayınında konuşan Elon Musk, yarı iletken bulunabilirliğinin Tesla gibi şirketlerin büyümesi önünde büyük bir darboğaz oluşturacağını belirtti. Musk, mantık ve bellek çipleri üretebilecek ve paketleme sağlayabilecek "Tesla TeraFab" adında bir fabrika kurmanın gerekebileceğini söyledi. Musk, "Eğer fabrikayı yapmazsak bir çip duvarına toslayacağız. İki seçeneğimiz var: Ya çip duvarına çarpmak ya da bir fabrika kurmak" ifadelerini kullandı.
Tüketici elektroniğinde fiyat artışı riski
Bellek üreticileri, yapay zeka veri merkezlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için üretim hatlarını yüksek kar marjlı HBM'ye (Yüksek Bant Genişlikli Bellek) kaydırıyor. HBM üretimi, standart DRAM belleklere kıyasla aynı kapasite için yaklaşık üç kat daha fazla plaka (wafer) kapasitesi gerektiriyor. Bu durum, tüketici elektroniği endüstrisine ayrılan arzı azalttı. Uzmanlar, bu değişimin PC üreticileri ve daha küçük elektronik şirketleri için çift haneli fiyat artışlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Bununla birlikte, yapay zeka için nihai kullanıcı talebine dair endişeler devam ediyor. Microsoft'un yatırım harcamaları çeyrek bazda beklenenden fazla artarak yüzde 66 yükseldi, ancak Azure bulut bilişim biriminin gelir artışı yüzde 38'de kalarak önceki üç aya göre bir puan yavaşladı.
Öte yandan Meta CEO'su Mark Zuckerberg, teknoloji endüstrisinde bir yıldan fazla süredir hazırlanan "büyük bir yapay zeka hızlanmasından" bahsetti. Zuckerberg, "İlk modellerimizin iyi olmasını bekliyorum, ancak daha da önemlisi, üzerinde olduğumuz hızlı yörüngeyi göstereceğiz" dedi.
Samsung ve SK Hynix arasında HBM4 yarışı
Asya'da tüm gözler, Nvidia'nın yaklaşan amiral gemisi Rubin işlemcileriyle entegre edilecek yeni nesil HBM4 belleği liderliği yarışına çevrilmiş durumda.
Samsung, kazançlı bu segmentte rakibi SK Hynix'i yakalamak için kritik bir adım atarak, yeni nesil HBM4 belleklerinin sevkiyatına şubat ayında başlamayı planladığını duyurdu. Samsung ayrıca, yapay zeka bellek çipinin en son versiyonu için Nvidia'dan sertifika almaya çok yakın olduğunu belirtti. Buna rağmen şirketin hisseleri perşembe günü Seul borsasında yüzde 0,4 düşerken, SK Hynix hisseleri yüzde 2 yükseldi.
Samsung'un çip birimi, analist tahminlerinin oldukça üzerinde bir performansla kârını beş kat artırdı. Şirket ayrıca 3,57 trilyon won tutarında hisse geri alımı yapacağını ve dördüncü çeyrek temettü ödemesini 3,75 trilyon wona çıkaran özel bir ödeme yapacağını duyurdu.
OpenAI gibi şirketler için yapay zeka altyapısı inşa etme furyası, Samsung'un dökümhane (foundry) işini de destekliyor. Endüstri lideri TSMC ile rekabet eden Samsung'un fason çip üretim kolu, ABD ve Çin'deki müşterilerle aktif görüşmeler yürütüyor. Şirket yöneticileri, 2026 yılında 2-nanometre siparişlerinin yaklaşık yüzde 130 artmasını beklediklerini açıkladı.