Çin son aylarda ileri düzey ve maliyet açısından verimli yapay zeka modellerini koruma altına almak amacıyla peş peşe adımlar attı. Reuters'ın haberine göre, Çinli yetkililer ülkenin önde gelen yapay zeka modellerine yönelik uluslararası erişimi potansiyel olarak kısıtlamayı değerlendiriyor. Bu modellerin birçoğu açık kaynaklı.
Pekin, son aylarda ileri düzey ve düşük maliyetli modellerini, yetenekli insan kaynağını ve girişimlerini koruma altına almak için çok sayıda adım attı. Bunlar arasında Meta'ya, yapay zeka girişimi Manus'u 2 milyar dolara satın alma anlaşmasını iptal etmesi talimatını vermesi ve Çin bağlantılı kuruluşlara yönelik yabancı yatırımları engellemesi de bulunuyor. Ancak paradoksal bir şekilde, Forbes'un yılın başlarında aktardığına göre bu katı kurallar bazı Çinli girişimcilerin ABD'ye taşınmasına da katkıda bulunuyor.
ABD’li şirketler de Çinli modelleri benimsiyor
Öte yandan, CNBC'nin haberine göre Amerikan yapay zeka şirketleri giderek daha fazla açık kaynaklı Çin modellerini benimsiyor. Bu modeller, OpenAI ve Anthropic'in önde gelen modellerine kıyasla yüzde 60 ila 90 daha ucuz olabiliyor. Ayrıca geliştiricilere modellerin nasıl çalışacağı üzerinde daha fazla kontrol sağlıyor. ABD'li şirketlerin farklı yapay zeka modellerini kullanarak sorgulara yanıt vermesine olanak tanıyan OpenRouter adlı girişim, Çin modellerine yönlendirilen iş yükünün istikrarlı bir şekilde arttığını ve şu anda toplamın yaklaşık yüzde 30'una ulaştığını belirtti. Bazı erken aşama girişimler tüm trafiklerini DeepSeek gibi Çinli şirketlerin geliştirdiği modellere taşımış durumda. Eğer Çin bu modellere erişimi keserse, bu durum söz konusu şirketler için ciddi sorunlar yaratabilir.
Açık kaynaklı temel yapay zeka modelleri geliştiren Reflection adlı girişimin ürünlerden sorumlu başkan yardımcısı ve açık kaynak bölümünün başındaki isim Joseph Spisak, bazı şirketlerin özellikle bir Çin yapay zeka modelini kullanmaya alışmaları veya bunun üzerine uygulamalar geliştirmiş olmaları halinde Çin'in yapay zeka ekosistemine "kilitlenme" riskiyle karşı karşıya kalabileceklerini söylüyor. "Teknolojiye bir kez bağlandığınızda belirli bir atalet oluşuyor ve bundan uzaklaşmak giderek daha zor hale geliyor" diyor.
Çin'in modellerine yönelik olası ihracat kontrolleri, Reflection için önemli bir avantaj sağlayabilir. Şirket, 2024 yılında Google DeepMind araştırmacıları Misha Laskin ve Ioannis Antonoglou tarafından, Çin'e karşı Amerikan merkezli açık kaynaklı bir alternatif oluşturmak amacıyla kuruldu. Reflection, ABD Başkanı Donald Trump'ın oğlu Donald Trump Jr.'ın ortakları arasında yer aldığı 1789 Capital tarafından destekleniyor. Değeri 25 milyar dolar olarak hesaplanan şirket ise henüz kamuoyuna açık kaynaklı bir model sunmuş değil.