Ağustos ayında Pekin’de düzenlenen ve türünün ilk örneği olarak tanıtılan Dünya İnsansı Robot Oyunları’nda 16 ülkeden yaklaşık 500 insansı robot, atletizm ve futboldan dans ve dövüş sanatlarına kadar 26 farklı dalda yarıştı. Üç gün süren turnuvada kazananlar arasında, Çin devlet destekli araştırma enstitüsü X-Humanoid de vardı; enstitü ikisi altın olmak üzere 10 madalya kazandı. 1,8 metre boyundaki iki ayaklı robotu Tien Kung Ultra 100 metre koşusunu kazanırken, tekerlekli Tian Yi fabrika görevlerini simüle eden malzeme taşıma yarışmasında birinciliği elde etti.
"İnsanlarınkini aşan görme yetenekleri"
Bu robotların performanslarının arkasında kritik bir teknoloji yer alıyordu: Gözleri. Bu gelişmiş 3D görüş sensörleri, Çin’in güneyindeki üretim merkezi Shenzhen’de bulunan ve çok fazla tanınmayan bir şirket olan Orbbec tarafından geliştirildi. Bu teknoloji, robotların insanlar gibi derinliği algılamasını sağlayarak karmaşık ortamlarda yol bulmalarına ve çevreleriyle etkileşime girmelerine imkan tanıyor. Şirketin 46 yaşındaki yönetim kurulu başkanı ve CEO’su Howard Huang’ın iddialı bir hedefi var. Huang, “Robotlara insanlarınkini aşan görme yetenekleri kazandırmak istiyoruz” diyor.
Huang tarafından 2013 yılında kurulan Orbbec, başlangıçta 3D tarama ve biyometrik kullanım için görüş sensörleri üretiyordu. Şirketin uzmanlık alanı, hem renk hem de derinlik bilgisi yakalayabilen ve yüz tarama ile nesne tanıma gibi kısa ve orta mesafeli görevlerde kullanılan kameralar. Şirket ayrıca uzun mesafeli görevlerde, örneğin navigasyonda kullanılan lidar (ışık algılama ve mesafe ölçüm) sensörleri de üretiyor. Her iki sensör türü de endüstriyel robotlar, otonom mobil robotlar (AMR’ler) ve robot kollarından sürücüsüz araçlara, dronlara ve daha yakın zamanda yapay zeka destekli insansı robotlara kadar geniş bir robotik yelpazesinde tek başına ya da birlikte kullanılıyor.
Robotik pazarı 179 milyar dolara ulaşacak
Huang’ın “dünyanın en iyi robotik gözlerini inşa etme” hedefi, küresel robotik pazarındaki hızlı büyümeyle örtüşüyor. Research and Markets’ın haziran ayında yayımladığı rapora göre küresel robotik pazarının 2024’teki 53 milyar dolardan 2033’e kadar yıllık bileşik yüzde 14 büyüme oranıyla 179 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Dublin merkezli araştırma şirketi, bu büyümenin arkasındaki itici güçler arasında yapay zekadaki hızlı ilerlemeleri ve endüstriyel otomasyona artan talebi gösteriyor.
Morgan Stanley’in haziran ayındaki raporuna göre, dünyanın en büyük robotik pazarı olan Çin, hükümet desteğiyle küresel talebi yönlendiriyor. Orbbec açısından kritik olan nokta ise, ABD’li yatırım bankasının ülkedeki robotik bileşenler pazarının da aynı hızla büyümesini öngörmesi; en hızlı artışın 3D görüş ve diğer sensörlerde gerçekleşmesi bekleniyor. Gelirinin yüzde 90’ını iç pazardan, geri kalanını ise Güney Kore, Singapur, Japonya ve ABD gibi ülkelerden elde eden Şanghay borsasında işlem gören Orbbec, bu büyümenin meyvelerini şimdiden topluyor.
2025’in ilk dokuz ayında Orbbec, bir önceki yılın aynı dönemindeki 102 milyon yuan net zarara karşılık 69 milyon yuan (9,8 milyon dolar) net kara geçti; gelirleri ise iki kattan fazla artarak 714 milyon yuana ulaştı. Bu döneme ilişkin gelir dağılımı açıklanmasa da 2025’in ilk altı ayında satışların yaklaşık üçte ikisi biyometrik sensörlerden ve 3D baskı ile oyun VR’ı gibi tüketici uygulamalarına yönelik tarayıcılardan geldi; robotik sensörler ise satışların üçte birini oluşturdu.
Geçen yıl milyarder oldu
Aralık sonu itibarıyla toplam üretiminin 5 milyon sensörü aştığını belirten şirketin hisseleri son 12 ayda iki kattan fazla yükseldi. Bu da yüzde 27 hisseye sahip olan Huang’ı geçen yıl ilk kez milyarder yaptı ve ocak ortası itibarıyla net servetini 1,6 milyar dolara taşıdı. Orbbec’in önde gelen müşterileri arasında, temassız ödemelerde yüz tanıma için kameralarını kullanan Çinli fintech devi Ant Group’un Alipay dijital ödeme platformu bulunuyor. Ant, girişim sermayesi kolu aracılığıyla şirketin yüzde 9’una sahip. Robotik alanında ise şirket ağırlıklı olarak hizmet robotu üreticilerine tedarik sağlıyor; bunlar arasında temizlik robotlarında uzmanlaşmış Çinli Pudu Robotics ve Gausium ile insan bakım robotları üreten Güney Koreli Robocare yer alıyor. Satılan adet bazında Orbbec, hem Çin hem de Güney Kore’de mobil hizmet robotları için 3D görüş sensörleri pazarının yüzde 70’ine sahip olduğunu iddia ediyor. Ayrıca Çinli Standard Robots ve Koreli Twinny gibi fabrikalar ve depolar için AMR üreten şirketlere de sensör satıyor.
Ancak Huang bugünlerde uzun vadede en büyük robot kategorisi olması beklenen insansı robotlara yoğunlaşmış durumda. Morgan Stanley ocak ayında, yapay zeka destekli insansı robotlar için küresel pazarın 2050’ye kadar 7,5 trilyon dolara ulaşacağını tahmin etti. Üreticilerin ölçek büyütmesi ve maliyetlerin düşmesiyle talebin artması bekleniyor. Bank of America Global Research, tipik bir insansı robot üretim maliyetinin, parçalarının çoğunun Çin’de üretilmesi varsayımıyla önümüzdeki beş ila on yıl içinde yaklaşık yarıya düşebileceğini öngörüyor.
Orbbec’in müşteri listesinde insansı robot üreticilerinin sayısı giderek artıyor. X-Humanoid’in yanı sıra Çin merkezli AgiBot; Ant destekli Stardust Intelligence; ve Ant’ın kendi Robbyant birimi de müşteriler arasında. Bir diğer dikkat çekici müşteri ise kasım ayında endüstriyel işler için insansı robotların seri üretimine başlayacağını açıklayan milyarder Zhou Jian’ın UBTech Robotics şirketi.
Satışların her yıl ikiye katlanmasını bekliyor
Elinde kesin veriler olmasa da Huang, Çin’de insansı robotlar için 3D görüş sensörlerindeki pazar paylarının “muhtemelen” hizmet robotlarına kıyasla daha yüksek olduğunu söylüyor. “Çin’de adını sayabileceğiniz neredeyse tüm insansı robot şirketleri ya görüş sensörlerimizi zaten kurdu ya da en azından test için numune aldı” diye ekliyor. Huang, robotik için görüş sensörü satışlarının gelecek üç ila beş yıl boyunca her yıl ikiye katlanarak şirketin en büyük gelir kalemi haline gelmesini ve 2030’a kadar toplam gelirin beş ila on kat artmasını bekliyor.
Wuhan merkezli Tianfeng Securities analisti Zhou Xinyu’ya göre Orbbec, karmaşık makineler için RGBD (kırmızı, yeşil, mavi, derinlik) kameralar konusunda uzmanlaşmış tek yerli oyuncu olduğu için Çin’in robotik patlamasından faydalanmak açısından iyi konumlanmış durumda. Shenzhen merkezli RoboSense Technology ve Şanghay merkezli Hesai Technology gibi yerel rakiplerin ise daha çok sürücüsüz araçlar için lidar sensörlerine odaklandığını belirtiyor.
Huang’ın karşı karşıya olduğu başlıca rakip, temmuz ayında ABD’li yarı iletken devi Intel’den ayrılan Kaliforniya merkezli RealSense. Orbbec gibi 3.000’den fazla müşterisi olduğunu iddia eden RealSense’in müşterileri arasında Çin’in en bilinen insansı robot üreticilerinden Unitree Robotics; Güney Koreli Hyundai Motor’un Massachusetts merkezli iştiraki Boston Dynamics ve Oregon merkezli, Nvidia destekli Agility Robotics bulunuyor. Şirket, derinlik kameralarının dünya genelindeki AMR’lerin yüzde 60’ına ve insansı robotların yüzde 80’ine entegre edildiğini söylüyor. Orbbec, RealSense’in pazar payı iddiaları hakkında yorum yapmayı reddetti; ancak şirketin robot ürün grubunun genel müdürü Zhong Len, Orbbec’in “dünyanın önde gelen temizlik ve teslimat robotu üreticilerinin dörtte üçünden fazlasını müşteri olarak kazandığını” belirtiyor.
Bugün insansı pazarında daha büyük bir pay hedefleyen Huang’ın teknik açıdan aşması gereken zorluklar var. X-Humanoid’den Zhang’a göre insansı robotlar hala hantallaşmış durumda; bunun nedenlerinden biri 3D kameraların yeterince gelişmiş olmaması. Robotların daha iyi derinlik algısı yeteneklerine ve farklı ışık koşullarını işleyebilme kapasitesine ihtiyacı olduğunu söylüyor.
Buna karşılık Orbbec, daha gelişmiş görüş sensörleri ve algoritmalar geliştirmek üzere özel hisse satışı yoluyla 980 milyon yuan topluyor. Gelirin yaklaşık yüzde 12’si, 2024’te faaliyete başlayan Guangdong’daki 120 bin metrekarelik fabrikanın kapasitesini artırmaya ayrılacak. Sensörlerin yanı sıra tesis, yılda yaklaşık 100 bin AMR montaj kapasitesine sahip; Huang’ın 2024’te, müşteri talebiyle girdiğini söylediği yeni bir iş kolu bu. ABD gibi denizaşırı pazarlara yönelen müşteriler için Vietnam’da ikinci bir fabrika da inşa ediliyor; burada daha düşük ABD tarifelerinden yararlanılması hedefleniyor. Geleceğe dair vizyonunun artık ulaşılabilir olduğuna inanan Huang, büyük bir heyecan sergiliyor. “Robotik konusunda her zaman iyimserdim,” diyor ancak yapay zekanın gelişiyle birlikte “robotikte gelecek, yıldızlar ve deniz kadar engin.”