Microsoft, yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan önemli bir bileşenin Çin'den ithalatını yasaklama planlarını durdurması için ABD Başkanı Donald Trump yönetimine baskı yapıyor. Reuters, ağustos ayında Trump yönetiminin, veri merkezleri içinde verilerin fiber optik kablolar üzerinden ışık hızında iletilmesini sağlayan Çin menşeli yeni model optik alıcı-vericilerin ABD'ye ithalatını yasaklamak istediğini yazmıştı. Endişe, bu cihazların Pekin yönetimi tarafından veri çalmak, kötü amaçlı yazılım yüklemek veya ABD'deki veri merkezlerinin hizmetlerini aksatmak amacıyla kullanılabilecek olması.
Veri merkezi geliştirme faaliyetlerini takip eden bir pazar istihbarat şirketi olan Cleanview'e göre Microsoft'un ABD'de inşaatı devam eden 35, planlama aşamasında ise 134 veri merkezi bulunuyor. Kaynakların söylediğine göre şirket, böyle bir yasağın veri merkezlerinin yaygınlaştırılmasını daha da yavaşlatarak ABD'nin yapay zeka yarışında Çin karşısındaki üstünlüğüne telafisi mümkün olmayan zararlar verebileceğini Trump yönetimine anlatmaya çalışan şirketler ve ticaret gruplarından oluşan bir grubun parçası.
Veri merkezi süreci durma noktasına gelebilir
İngiliz haber ajansına konuşan kaynaklara göre bulut bilişim ve yazılım şirketi, eylül ayında Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi ile Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilileriyle bir araya gelerek böyle bir yasağın yol açacağı tedarik zinciri sorunlarına dikkat çeken az sayıdaki şirketten biriydi.
Teknoloji sektöründe lobi faaliyetleri yürüten bir kuruluş olan Bilgi Teknolojisi Endüstri Konseyi'nin (ITI) genel hukuk müşaviri John Miller, yönetimi yasağı uygulamaya koymamaya açıkça çağıran kuruluşun adına yaptığı açıklamada, "Bu durum, veri merkezlerinin yaygınlaştırılması sürecini kelimenin tam anlamıyla durma noktasına getirme tehdidi oluşturuyor" dedi.
Miller, birçok bulut bilişim şirketinin altyapı yatırımları için gerekli yapay zeka çiplerini halihazırda satın aldığını belirtti. Şöyle devam etti: "Optik alıcı-vericiler olmadan bu çipler, onları birbirine bağlamak için gerekli alıcı-vericiler temin edilene kadar kelimenin tam anlamıyla bir kenarda atıl durumda bekleyebilir."
Bazı veri merkezlerinde sunucuları, yönlendiricileri ve anahtarları birbirine bağlamak için milyonlarca optik alıcı-vericiye ihtiyaç duyuluyor. ABD telekomünikasyon sektörünü denetleyen Federal İletişim Komisyonu (FCC), söz konusu yasak üzerinde çalışıyor. Daha önce kamuoyuna yansımayan Microsoft ve diğer şirketlerin girişimleri, FCC'nin değerlendirmelerinin, bulut bilişim ve yapay zeka hizmetlerine yönelik hızla artan talebi karşılamak için yoğun çaba gösteren bir sektörde nasıl alarma yol açtığını ortaya koyuyor. Bu gelişmeler, tüketicilerin artan enerji maliyetleri ve su kullanımı nedeniyle giderek daha fazla tepki göstermesine rağmen yaşanıyor.
ABD'li rakiplerin üretim kapasitesi yetersiz
Counterpoint Research'e göre Çin, küresel optik alıcı-verici pazarının üçte ikisine sahip. Pentagon'un Çin ordusu tarafından desteklenen şirketler listesine eklediği Zhongji Innolight ve Eoptolink gibi Çinli şirketler, aralarında önde gelen ABD'li büyük ölçekli bulut bilişim sağlayıcılarının da bulunduğu müşterilere ürün tedarik ederek küresel arz piyasasına hakim durumda.
Foundation for American Innovation tarafından hazırlanan bir rapora göre ABD merkezli Coherent ve Lumentum, bu şirketlerle rekabet eden teknolojiler üretiyor ancak Çinli tedarikçilerin yerini alabilecek üretim ölçeğine sahip değiller. ITI, 13 Ağustos'ta FCC'ye bir mektup göndererek telekomünikasyon düzenleyici kurumunu optik alıcı-vericileri ticaret kara listesine eklememeye çağırdı. Mektupta, "tedarik kesintilerinin veri merkezi yatırımları ve ABD'nin yapay zeka alanındaki liderliği üzerinde yaratabileceği olası etkilere" dikkat çekildi.
Morgan Stanley, ekim ayında müşterilerine gönderdiği bir notta, Trump yönetiminin saniyede 3,2 terabit veri işleyebilen Çin menşeli optik alıcı-vericilerin ithalatını yasaklamayı değerlendirdiğini belirtti. Bu ürünlerin üretiminin 2028 yılına kadar hız kazanması beklenmezken, yaygın kurulumlarının 2029 yılında gerçekleşmesi öngörülüyor.
Böyle bir eşik belirlenmesi, ABD şirketlerini ve Pekin yönetimini karşı karşıya getirmekten kaçınırken ABD'li optik teknoloji şirketlerine üretim kapasitelerini artırmaları için zaman kazandırabilir. FCC, optik alıcı-verici meselesine ilişkin kamuoyuna henüz herhangi bir açıklama yapmadı. Ancak kaynaklardan ikisi, saniyede 3,2 terabitlik eşiğin değerlendirmeye alındığını söyledi. Yetkililer beklemek istemeyebilir. Eylül ayında, ABD Kongresi'nden iki partinin de desteğini alan bir grup milletvekili, federal hükümetin hassas devlet sistemlerinde Çin'de üretilen optik alıcı-vericileri kullanmasını yasaklamaya yönelik bir yasa tasarısı sundu.