Geçen ayki kazanç toplantısında Google CEO’su Sundar Pichai, şirketin bu yıl yapay zeka ile ilgili sermaye harcamalarına 185 milyar dolara kadar bütçe ayıracağını söyledi. Bu tutar 2025’te harcanan 90 milyar doların iki katından fazla, dudak uçuklatan bir rakam. Ancak bu sadece başlangıç olabilir. Google’ın yeni oluşturulan Yapay Zeka Altyapısından Sorumlu Baş Teknoloji Uzmanı görevindeki ilk röportajını Forbes’a veren Amin Vahdat, gelecek birkaç yıl içinde teknoloji devinin veri merkezi harcamalarının “önemli bir yatırıma” ulaşacağını belirtiyor. Vahdat, “Basit rakamlarla söylemek gerekirse, eğer 10 yıllık bir perspektiften bakarsak ve bu yıl 175 ila 185 milyar dolar seviyesindeysek, bunun düşmeyeceğini devarsayarsak, 10 yıl boyunca çok büyük bir rakama ulaşabileceğini hayal edebiliriz” diyor.
“En yüksek seviyelerde yatırım yapıyoruz”
Buna göre Forbes yılda 185 milyar dolar harcandığında, sekiz yılda Google’ın 1,5 trilyon dolar harcayacağını tahmin ediyor. Bu da aynı dönemde OpenAI’ın harcamayı taahhüt ettiği miktardan biraz daha fazla. Vahdat’ın belirttiği gibi bunu 10 yıla uzatırsak, Google’ın harcaması 1,9 trilyon dolara ulaşabilir. Vahdat, bunun Google’ın gelecek 10 yılda bu kadar harcayacağına dair “bir söz” olmadığını açıkça belirtiyor. Ancak on yıllık perspektif, Google’ın yaptığı bahsin büyüklüğünü gösteriyor. “Buradaki nokta şu ki, Google olarak en yüksek seviyelerde yatırım yapıyoruz” diyor.
Google'ın veri merkezi hedefleri ile OpenAI’ınkiler arasında büyük bir fark var: Google para basan bir makine. Dördüncü çeyrekte Google’ın ana şirketi Alphabet 113 milyar dolar gelir elde etti, yıl genelinde ise satışlar şirketin 25 yılı aşkın tarihindeki ilk kez 400 milyar doları aştı. Buna karşılık OpenAI benzer seviyelerde harcama yaparken geçen yıl yalnızca yaklaşık 13 milyar dolar gelir elde etti. Bu Google'ın gelirinin çok küçük bir kısmı ve Google'ın nakit rezervlerinin yarısından bile az.
Büyük teknoloji şirketleri 500 milyar dolar yatıracak
Hesaplama gücüne yönelik neredeyse doyumsuz talep yapay zeka çağının temel ekonomik gücü oldu. Bu talep Nvidia’nın piyasa değerini 4,5 trilyon dolara fırlattı. OpenAI, SoftBank ve Oracle’ın ABD’de 500 milyar dolarlık yapay zeka altyapısı kurmayı amaçlayan Project Stargate girişimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminin başlangıcındaki öne çıkan teknoloji hamlelerinden biri oldu ancak girişimin ilerlemesinin durduğu bildiriliyor. Goldman Sachs’ın bir raporuna göre büyük teknoloji şirketleri yalnızca bu yıl yapay zeka veri merkezleri ve çiplerine tahmini 500 milyar dolar yatırabilir.
Vahdat’a göre altyapı yatırımlarının ölçeği o kadar büyük ki uzun vadeli bir perspektifle düşünmek gerekiyor. Tek bir veri merkezinin inşası birkaç yıl sürebiliyor. Enerji ihtiyacının çok önceden temin edilmesi gerekiyor. Harcamaların bir kısmı mevcut veri merkezlerindeki çiplere ve veri işleme ekipmanlarına hemen gidecek. Bir kısmı ise yeni tesislerin finansmanına ayrılacak. Örneğin geçen hafta Google, ülke genelindeki veri merkezlerine enerji sağlamak üzere iki kamu hizmeti sağlayıcısı AES ve Xcel ile anlaşmalar imzaladı.
Google’da 15 yıllık bir geçmişe sahip olan Vahdat, akademide araştırmacı ve profesör olarak geçen kariyerinin ardından 2010 yılında bilgisayar ağları üzerinde çalışmak üzere şirkete katıldı. Daha sonra şirketin özel yapay zeka çipleri olan TPU’ların (Tensor Processing Units) başına geçti. Aralık ayında çip geliştirme ve optimizasyonu, veri merkezi yatırımları ve enerji yatırımlarını içeren yapay zeka altyapı stratejisinden sorumlu olacak şekilde terfi etti ve doğrudan CEO Sundar Pichai’ye bağlı olarak çalışıyor.
“13 milyar dolar gelir sağlayabilir”
Google’un TPU’ları daha önce yalnızca şirket içinde kullanılıyordu. Artık ise sektörün tercih edilen çözümlerinden biri haline geldiler: Nvidia’nın en üst düzey Blackwell çipleri kadar popüler olmasalar da yapay zeka modellerinin ön eğitimi ve büyük ölçekte çalıştırılması için oldukça kullanışlılar. Google 2018’de bunlara bulut hizmeti üzerinden erişim satmaya başladı ve diğer şirketlerin işlem gücü kiralamasına imkan tanıdı. Son dönemde ise Anthropic ile büyük bir sözleşme gibi dikkat çekici anlaşmalar imzaladı ve Meta ile çiplerini kullanması için görüşmeler yaptığı bildirildi. Morgan Stanley aralık ayında TPU’ların 2027’ye kadar Google’a 13 milyar dolar gelir sağlayabileceğini tahmin etti. Vahdat, “Bulut TPU’larına olan talebin özellikle son birkaç yılda benzeri görülmemiş düzeyde olduğunu söylemek yanlış olmaz” diyor.
Enerji tartışması
Veri merkezi yatırımlarının temel unsurlarından biri, bunları çalıştırmak için gereken enerjinin temin edilmesi. Bu konu sıklıkla eleştirilerin hedefi oluyor. Ağustos ayında Vahdat, Google Baş Bilim İnsanı Jeff Dean ve şirketteki 10 diğer araştırmacı ve yöneticiyle birlikte yapay zekanın enerji tüketimini bağlamına oturtmayı amaçlayan bir makale yayımladı. Makaleye göre Google'ın Gemini yapay zeka modeline verilen ortalama bir komut, 9 saniyelik televizyon izlemeye eşdeğer enerji kullanıyor ve yaklaşık beş damla su tüketiyor. Bu miktarın “kamuoyundaki birçok tahminden önemli ölçüde daha düşük” olduğu belirtiliyor. Bir rapora göre büyük veri merkezleri günde 5 milyon galona kadar su tüketebiliyor. Bu da nüfusu yaklaşık 50 bin olan bir kasabanın su kullanımına eşdeğer.
Tepkiler nedeniyle diğer yapay zeka devleri elektrik için daha fazla ödeme yapmayı taahhüt etti: Geçen ay, Claude sohbet botunun geliştiricisi Anthropic, enerji kullanımından kaynaklanabilecek tüketici elektrik fiyat artışlarının maliyetini tahmin edip karşılamayı taahhüt etti. Vahdat, “Anthropic’in bu açıklamasını görmekten gerçekten memnun oldum” dedi ve ekledi: “Bu konudaki duruşumuz hakkında yakında daha fazla açıklama yapacağız.”
Vahdat’a göre Google’ın karşı karşıya olduğu en büyük zorluk sadece ölçeği büyütmek değil, altyapının nasıl inşa edildiğini yeniden tasarlamak. Gelecek beş yıl içinde veri merkezlerinin özel, tekil inşaatlardan daha modüler ve tekrarlanabilir tasarımlara kaymasını bekliyor. Küresel ölçekte eşi görülmemiş hızda çoğaltılabilecek standartlaştırılmış planlara doğru. Bu tür bir yatırım, Google'ın yapay zeka yarışındaki konumunu uzun yıllar boyunca sağlamlaştırmasına yardımcı olabilir.