1976’nın başlarında Kaliforniya’da, Steve Wozniak yerel ve tanınmış bir kulüpteki diğer hobi meraklılarıyla paylaşmayı planladığı bir bilgisayar devre kartı tasarımını yeni tamamlamıştı. Arkadaşı Steve Jobs da bu kartları üretip satmak için bir iş fırsatı gördü ve Apple doğdu. Şirket bugün 50 yaşına girdi. Yükselişi, önce masaüstü bilgisayarları ardından akıllı telefonları yaygın hale getirerek, mobil uygulamaları popülerleştirerek ve cihazlar ile yazılımların ne kadar sıkı entegre çalışabileceğini göstererek hem teknoloji endüstrisini hem de popüler kültürü şekillendirdi.
Ancak iPhone üreticisi, yazılım rakipleri Alphabet ve Microsoft’un öne geçmek için on milyarlarca dolar harcadığı yapay zeka çağında bir teknoloji gücü olarak kalabileceğini göstermek için artık baskı altında. Hisseleri, OpenAI’ın Kasım 2022’de ChatGPT’yi piyasaya sürmesinden bu yana ABD’li büyük teknoloji şirketleri arasında en kötü ikinci performansı gösteren hisse oldu.
Yapay zeka için hazırlıklı değildi
2017’den beri çiplerine makine öğrenimi özellikleri entegre etmiş olmasına rağmen, analistler ve yatırımcılar, yenilenmiş bir Siri de dahil olmak üzere özelliklerin sunumundaki gecikmelerin Apple’ın tüketicilerin yapay zekayı nasıl kullanacağına yeterince hazırlıklı olmadığını gösterdiğini söylüyor. OpenAI gibi rakipler de akıllı telefonların uzun süredir devam eden hakimiyetini sarsmayı hedefleyen yapay zeka cihazları piyasaya sürmeyi planlıyor. Buna rağmen Apple’ın cihazları hala geniş çapta popülerliğini koruyor.
En yeni iPhone 17 serisine olan güçlü talep, aralık çeyreği kazançlarını artırdı. Ayrıca şimdiye kadarki en ucuz dizüstü bilgisayarı olan MacBook Neo da güçlü bir lansman yaptı. Bağımsız teknoloji analisti Ben Thompson salı günü Stratechery.com’da, “Şirket, entegre iş modeliyle gerçekten rekabet eden kimse olmadan elli yılı geride bıraktı. Önümüzdeki elli yılın kaderi ise yapay zekanın ne kadar cazip olacağına ve OpenAI’ın orijinal ‘Apple’ı geride bırakıp bırakamayacağına bağlı olabilir” dedi.
Dünyanın en değerli şirketlerinden biri
Şirket 1980’de halka açıldı ancak hisseleri yüzyılın başından sonra iPhone’un çok satan bir ürün haline gelmesi ve ürün yelpazesinin genişlemesiyle dramatik biçimde yükseldi. Kendi geliştirdiği M serisi çipler de Mac satışlarında artışa yol açarak hisseyi destekledi. Dünyanın en değerli şirketlerinden biri olan Apple, gelir açısından da en büyükler arasında yer alıyor. Reuters’ın haberine göre en yeni iPhone serisine olan güçlü talep sayesinde, eylülde sona erecek mevcut mali yılında 465 milyar dolar satış açıklaması bekleniyor.
Gelişmekte olan pazarların etkisi
App Store, Apple Music ve yayın hizmetini kapsayan Apple’ın hizmetler işi, genişleyen cihaz tabanının aboneliklerden ve uygulama satış komisyonlarından düzenli gelir getirmesiyle büyümenin önemli bir itici gücü haline geldi. Bu durum ayrıca Epic Games gibi şirketlerle uygulama içi ödemeler üzerindeki kontrolüne meydan okumaya çalışan yüksek profilli anlaşmazlıklara da yol açtı. ABD’de akıllı telefon pazarının doygunluğa ulaşmasıyla birlikte Çin ve Hindistan gibi gelişmekte olan pazarlar, şirketin gelirini artırmada daha büyük rol oynamaya başladı.
Ürün yelpazesi yıllar içinde genişledi
Wozniak'ın 1976'da Jobs ile paylaştığı devre kartı, şirketin bir garaj girişiminden tüketici elektroniği devine dönüşen yolculuğundaki ürün serisinin ilki olan Apple I'e dönüştü. Yıllar içinde Apple, iPod gibi popüler ürünler üretti ve ürün yelpazesi artık akıllı saatler, kablosuz kulaklıklar ve karma gerçeklik başlığı Vision Pro'yu da içeriyor.