Agritech girişimi Doktar 7,5 milyon euro yatırım aldı

Tarım girişimi denince akla genellikle toprağa gönül vermiş, nesillerdir bu işi yapan ailelerin hikayeleri gelir. Ancak tarım teknolojileri (agritech) alanında faaliyet gösteren Doktar’ın senaryosu biraz farklı. Başrolde traktör değil, veri var. Sahne ise sensörlerle donatılmış uçsuz bucaksız tarlalardan oluşuyor. Alman Lisesi sıralarından beri -11 yaşından beri- arkadaş olan Selim Uçer ve Tanzer Bilgen, uluslararası danışmanlık şirketlerindeki 15 yılı aşkın kariyerlerini ve kurumsal konfor alanını 2017’de geride bıraktı. Tetikleyici unsur, Bilgen’in bir gıda firmasıyla yürüttüğü projede tarımdaki dijitalleşme açığını fark etmesi olmuş. Türkiye ve dünyadaki bu teknolojik boşluk, ikiliyi harekete geçiren fırsat… Henüz sekiz yaşındaki girişim, Haziran 2025’te 7,5 milyon euro ile agritech dikeyinde Türkiye’de tek seferde alınan en büyük yatırımı topladı. Doktar bu destekle ürün gamını genişletip, yeni pazarlara açılıyor. Doktar’ın iş modeli, tarımı teknolojiyle optimize etmek üzerine kurulu. Yapay zeka ve Nesnelerin İnterneti (IoT) tabanlı çözümler, tarladaki her aşamada veriye dayalı kararlar alınmasını sağlıyor. Çiftçiler verim artışının yanında su, gübre gibi kritik girdilerde tasarruf sağlıyor. Boğaziçi Üniversitesi’nin ardından London School of Economics’te master ve yine Boğaziçi’nde doktora yapan Kurucu Ortak Selim Uçer, yola çıkış motivasyonlarını “dünyaya etki yaratabilme arzusu” ile açıklıyor. “Doğru zamanda doğru sektörü bulduk. Atılacak gübreden, ne kadar su ihtiyacı olacağına, en son ürünün fiyatına, paketlemeye kadar her aşamada dijitalleşme olmazsa kararların doğru olmadığını biliyoruz. Burada önemli fırsat olduğunu düşündük.” Gerçekten de son dönemde agritech girişimlerinin sayısı artıyor. Özellikle 2020 - 2023 yılları arasındaki global likidite bolluğu ve artan gıda güvenliği endişeleri, ibreyi bu alana çevirdi. 2024’te dünyada 15,6 milyar dolarlık yatırım hacmine ulaşıldı. PitchBook verilerine göre, 2025’in ilk çeyreğinde ise 137 işlemle 1,6 milyar dolarlık bir hareketlilik yaşandı. Türkiye de bu trendin dışında değil. Startups.watch verilerine göre Türkiye’de 350’nin üzerinde agritech girişimi var. 2024’te 3,1 milyon dolara kadar gerileyen yatırım hacmi, 2025’in ilk yarısında yeniden ivmelendi. İlk altı ayda toplam 9,2 milyon dolarlık yatırımın 8,8 milyon dolarlık kısmını tek başına Doktar oluşturdu. Doktar, ilk günden itibaren danışmanlık hizmetleriyle gelir yaratan bir yapı kurdu. İlk yatırımını 2023’te Diffusion Capital Partners (DCP) liderliğinde aldı. Mayıs 2024’te Ulusoy Un, sürdürülebilir tarım hedefleri paralelinde girişime 15,7 milyon TL yatırdı. Bu yatırımlar girişimin global arenada öne çıkmasını sağladı. Ancak asıl global “vize”, Haziran 2025’teki turda geldi. Avrupa’nın sürdürülebilirlik alanındaki güçlü fonlarından European Circular Bioeconomy Fund (ECBF) ve Hollanda merkezli Pymwymic yatırımcılar arasına katıldı. ECBF Ortağı Isabelle Laurencin, Doktar’a yatırım kararlarını “Tarım bilgisini, büyümeye açık teknolojileri ve ölçülebilir çevresel etkiyi benzersiz bir şekilde bir araya getiriyor” diye açıklıyor. Hollanda merkezli fon Pymwymic ise basına yaptığı açıklamalara göre girişimin sürdürülebilirliğin ölçülebilir ve izlenebilir hale gelmesine öncülük etmesinden etkilenerek yatırıma girdi. Doktar Yönetim Kurulu Başkanı Selim Uçer, ECBF ve Pymwymic liderliğinde toplanan bu son yatırımdan çok memnun: “Parayı birçok yerden bulabilirsiniz tabii… Biz Avrupa’daki en güvenilir, güçlü sürdürülebilirlik fonlarından kaynak aldık. Sadece finansallarınıza bakmıyorlar; yaptığımız işlerin etkilerine, yakalanan verimliliğe ya da su tasarrufu gibi noktalara bakıyorlar. Bu, aslında yurt dışına akreditasyonumuz…” Doktar, her projesinin yarattığı çıktıları raporlamaya çok önem veriyor. Örneğin Cargill’in uygulayıcı partneri olarak çalıştığı “1000 Çiftçi 1000 Bereket Projesi”nde 27 ilde 8 bin 600’a yakın üretici destekleniyor. Bu program sayesinde çiftçiler 2022’de yüzde 20 ve 2023’te yüzde 24 verimlilik artışı yakaladı. 2024 yılında çiftçilerinin kârlılığında yüzde 39’a varan artış yakalandığı da raporun sonuçları arasında. Doktar’ın teknoloji yatırımlarının çiftçiye yıllık maliyeti hektar başına 50 ila 100 euro arasında oluyor. Bu, bir çiftçinin yıllık maliyetinin sadece yüzde 1 - 2’sine tekabül ediyor. Çevresel etki tarafında ise girişim, sadece geçen yıl global ölçekte 8 milyar litre su tasarrufu sağladı. Dünyanın en büyük 10 gıda ve içecek şirketinin altısıyla çalışan Doktar, Hindistan merkezli DeHaat gibi global oyunculara da teknoloji sağlıyor. Son yatırım turundan sonra hedef büyüttüler. İlk adım tüm ürünlerini “Doktar” markası altında toplamak. Girişimin mikro ürünlerinden “Orbit,” uydu görüntüleri üzerinden tarlayı yönetmeyi sağlıyor; farklı görüntü bantlarını (ki bunlar fotosentezin sağlıklı yapılıp yapılmadığını gösteriyor) yapay zekayla analiz ederek tarlada bir alanda bozulma varsa çiftçiye haber veriyor. “Filiz” ürün gamı da toprak nemini, havayı ölçmeye yarıyor. Bu da tarladaki yağmuru, donu, dış koşulları ölçüp çiftçiye alabileceği aksiyonları öneriyor. En önemlisi suyun boşa tüketimini önlüyor. “Flow meter” bir sayaç. Su sistemi otomize ediyor. “Pest trap” yine verimliliği artırmak, kimyasal kullanımı azaltmak adına tarlaya zararlıların gelip gelmediğini kontrol ediyor. Doktar toprak analiz cihazı da çalışılan topraktaki eksikleri belirliyor ve bitkinin ihtiyacına göre gübre, destek verilmesini sağlıyor. Bu mikro ürünlerin hepsi tarlanın verimliliği için çalışıyor, tüm kararları veriye dayalı yapay zekayla iyileştiriyor. “KropMap” ise makro bir ürün. Türkiye’de ekili tüm tarlalarda ne yetiştiğini anlıyor. Uçer, “Her ürünün kaç dönüm ekildiğini biliyoruz. Özel sektör gübre ya da tohum satıcılarıyla çalışıyoruz. Bu şirketler hangi tohumu ekenler nerelerde, müşterileri kimler gibi sorulara yanıt buluyor ve bütün satış stratejilerini bu verilere göre belirleyebiliyor” diyor. Gündemdeki bir diğer yenilik ise son tüketiciye yönelik. Yakında, tarladan çatala kadar bir ürünün tüm serüveninin ve sağlık parametrelerinin mobil uygulamayla izlenebileceği sistemler devreye girecek. Doktar’ın cirosu 10 milyon euro’nun üzerinde. Şirket son dört yıldır euro bazında yüzde 85 büyüdü. 2026 için hedef yüzde 100 büyüme. Uçer’in tabiriyle “para yakmadan büyüyebilen” bir iş bu. Şirket, 2028 - 2029’da yüzde 30 - 40 kârlılık öngörüyor. Bu kârlı girişimin önündeki en büyük sınav, yurt dışı büyümesi. Doktar’ın şu anda İstanbul, İzmir ve Hollanda’da, hepsi üniversitelerin içinde konumlanan ofisleri var. Ayrıca İstanbul’da bir de cihazların üretildiği bir merkezleri var. Dünyada lokal ortaklarla iş yapıyorlar. Yunanistan, Hollanda, Romanya, Mısır, Fas, İspanya, Suudi Arabistan ve Fransa’da aktifler. Uçer, yakın gelecek için yurt dışı odaklarını şöyle anlatıyor: “Türkiye’den gelen tecrübeyle Akdeniz Havzası’ndaki ürünleri çok iyi biliyoruz. Birinci önceliğimiz Orta Avrupa ve Kuzey Afrika. Bu yıl Kuzey Afrika’da Fas’ta, Suudi Arabistan’da, Avrupa’da Romanya, İspanya ve Yunanistan’da güzel büyüdük. Bu bölgede eksik olduğumuz Avrupa ülkelerine, Portekiz pazarlarına girmek istiyoruz. Sonrasında 2027’de Latin Amerika ve Amerika’yı düşünüyoruz. Ama müşterilerimizden gelen isteklerle farklı coğrafyalarda da olacağız.” Bu “farklı coğrafyalar” dediği yerler, Doktar’ı yeni kıtalara taşıyacak. Öncelik listesine almasa da Doktar, 2026‘da dünyanın en büyük bilişim devlerinden birinin (henüz ismi açıklanmıyor) net sıfır hedefi doğrultusunda Avusturalya’da büyük bir projeye başlayacak. Yine talep üzerine Kanada’da, büyük bir çiftlik projesi gerçekleştirilecek. Küresel büyüme denkleminin en kritik değişkeni, ülkelerin tarım politikaları. Agritech dünyası, farklı coğrafyalardaki regülasyonlara göbekten bağlı. Ancak genel kanının aksine, sıkı kurallar Doktar için bir engel değil, aksine bir büyüme kaldıracı. Selim Uçer, bu durumu “Dünya tarımı ne kadar standardize edilirse, bizim oyun alanımız o kadar genişliyor. Bizi zorlayan tek senaryo, regülasyon kararlarındaki ertelemeler,” teziyle savunuyor. Avustralya buna net bir örnek; kıtada sulama yapabilmek için önce toprağın son teknolojiyle ölçülmesi ve su analizlerinin raporlanması yasal bir zorunluluk. Türkiye pazarındaki bariyer ise daha sosyolojik: Geleneksel üretim alışkanlıkları. Bugün Doktar’ın sunduğu akıllı tarım çözümlerini kullananların oranı henüz yüzde 10 seviyelerinde. Girişim, bu direnci kırmak için bölgenin “kanaat önderi” çiftçileriyle çalışıyor; verimlilik artışı sahada kanıtlandıkça teknoloji kullanımı kulaktan kulağa yayılıyor. Bugün sanayide farklı sektörlerde hayatımıza giren yapay zeka ve robotik uygulamalar, önümüzdeki beş yıl içinde tarlaları da domine edebilir. Uçer’in hayali de bu. “Bugün traktörün gübre atan kolunu uydudan kontrol edebiliyoruz. İleride daha fazla uygulamayla robotlar ya da ekipmanlarla, giyilebilir teknolojilerle tarladaki fiziki işleri de yapabileceğiz.” Tarımın Küresel Yıldızları İklim krizi ve gıda güvenliği endişeleri yatırımcıların tarım teknolojilerine ilgisini artırıyor. Küresel ölçekte inovasyonları ve pazar payları ile fark yaratan beş oyuncu: Syngenta CEO: Jeff Rowe Mahsulleri koruyan ürünlerde küresel pazar lideri. İsviçre merkezli şirket, tohum, pestisit, böcek ilacı, mısır, soya ve biyoyakıt dahil olmak üzere tarım bilimi ve teknolojisi sağlayıcısı. Geliştirdiği “Cropwise” platformuyla 70 milyon hektardan fazla tarım arazisini dijital olarak yönetiyor; biyolojik çözümlere ve hassas tarıma yılda 1,4 milyar dolardan fazla Ar-Ge bütçesi ayırıyor. DeHaat CEO: Shashank Kumar Tarım teknolojilerinde Hindistan’ın en hızlı büyüyen “unicorn”larından. Temasek gibi dev fonların desteklediği girişim, 2 milyondan fazla çiftçiye tohumdan pazar erişimine kadar uçtan uca hizmet sunuyor. AgroStar CEO: Shardul Sheth Hindistan’ın en büyük dijital çiftçi ağı. “Çiftçiler için Amazon” modeliyle çalışıyor. Mobil uygulaması üzerinden milyonlarca çiftçiye gerçek zamanlı “agronomi” danışmanlığı vererek verim sorunuyla savaşıyor. CropX CEO: Tomer Tzach CropX topraktan gökyüzüne kadar veri üretiyor. Çiftçilerin tarla ve mahsul sağlığını izlemelerine yardımcı oluyor. Toprak sensörleri ve veri analitiğinde uzmanlaşan girişim, agresif büyüme stratejisiyle dikkat çekiyor. Green Brain ve Tule gibi rakiplerini satın alarak küresel su yönetimi ve sulama optimizasyonunda liderliğe oynuyor. Mori (Eski Adı Cambridge Crops) CEO: Adam Behrens Gıdaların daha uzun süre taze kalmasını sağlamak için çalışıyor. Gıda israfı karşıtı girişim, gıdaların bozulma sürecini yavaşlatmak için tamamen doğal bir koruyucu tabaka üretiyor.