ABD’de Senatör Chris Murphy ve şarkıcı Billie Eilish, TikTok’u Donald Trump yönetiminin göçmenlik baskınlarını eleştiren videoları sansürlemekle suçlayan eleştirmenler arasında yer alıyor. Bazıları ise Trump müttefiki Larry Ellison’ın Oracle’ını da içeren TikTok’un yeni ABD’li sahiplerinin, iddia edilen bu baskının arkasında olup olmadığını sorguluyor.
Öne çıkanlar
• Murphy X’te yaptığı bir paylaşımda, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) baskınlarını eleştiren içeriklerinin sansürlendiğini iddia eden bir TikTok kullanıcısının gönderisini paylaştı ve şunu ekledi: “Şu anda demokrasiyi tehdit eden her şeyi takip etmek zor olabilir, ama bu listenin en üstünde.”
• Söz konusu kullanıcı David Leavitt’in 14 bin 400 takipçisi bulunuyor ancak hafta sonu X’te paylaştığı bir ekran görüntüsü, en yeni videolarından birinin yalnızca 276 görüntülenme aldığını gösterirken, diğer iki videoda “Öneri için uygun değil” ifadesi yer alıyordu.
• Leavitt’in iddiaları, Minnesota’da Alex Pretti’nin Sınır Devriyesi tarafından yakın zamanda öldürülmesini ya da Trump yönetiminin göçmenlik politikalarını eleştiren içeriklerin ya paylaşılmasının çok uzun sürdüğünü ya da algoritma tarafından gösterilmediğini söyleyen giderek artan iddiaları yansıtıyor. Bu durum, videoların çok az izlenmesine neden oluyor.
• Demokrat Senatör Scott Wiener X’te yaptığı bir paylaşımda TikTok’u “devlet kontrollü medya” olarak nitelendirdi. Wiener, ICE ajanlarına dava açılmasına izin verecek eyalet yasaları hakkında TikTok’a bir video yüklediğini ancak TikTok hesabının “sıfır görüntülenmede takılı kaldığını” gösteren bir ekran görüntüsü paylaştı.
• Bazı eleştirmenler, iddia edilen sansürün, TikTok’un ABD operasyonlarını Ellison’ın Oracle’ı ve diğer şirketlerin ortak sahip olduğu yeni bir kuruluşa ayırmasından birkaç gün sonra gerçekleştiğine dikkat çekti. Bazı kullanıcılar, Ellison’ın Trump’a yakın bir müttefik olduğunu vurguladı.
• Yorum talebine yanıt olarak TikTok, Forbes’u X’te yayımlanan bir açıklamaya yönlendirdi. Açıklamada, TikTok’un “TikTok ve işlettiğimiz diğer uygulamaları etkileyen bir ABD veri merkezindeki elektrik kesintisinin ardından hizmetleri yeniden devreye almak için çalıştığı” ve “veri merkezi ortağıyla birlikte hizmeti stabilize etmeye çalıştığı” belirtildi. Teknik sorunların, gönderilerin yayımlanmasının ve önerilmesinin daha uzun sürmesine neden olduğu ifade edildi.
TikTok’un ABD’deki yeni sahibi kim?
TikTok’un geçen hafta yaptığı açıklamaya göre şirketin Amerikan operasyonlarını ayrı bir kuruluşa ayıran anlaşmayı tamamlandı. Bu adım, uygulamanın Çinli şirket ByteDance’ten ayrılmaması halinde ABD’de yasaklanmasını öngören 2024 tarihli yasaya uyum amacı taşıyor. Ocak 2025’te son tarih geldiğinde uygulama saatlerce erişime kapandı ancak ABD Başkanı Donald Trump, TikTok ABD operasyonlarını satmaya yönelik bir anlaşma yapana kadar yasağı erteledi. Uygulamanın yeni ABD’li sahipleri arasında, Ellison’ın kurucu ortaklarından olduğu Oracle’ın yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri merkezli yatırım şirketi MGX ve Kaliforniya merkezli yatırım şirketi Silver Lake yer alıyor. ByteDance, yeni Amerikan TikTok’unda yüzde 19,9 hisseye sahip.
Anlaşma, bazı yeni sahiplerin Trump ile güçlü bağları olduğunu, özellikle de Ellison’ı vurgulayan TikTok kullanıcıları arasında şaşkınlık yarattı. Ellison, Trump ile Mar-a-Lago’da yemek yedi, Trump’ın yapay zeka yatırımlarını duyurduğu sırada geçen yıl Beyaz Saray’da göründü ve bildirildiğine göre 2020 seçimlerinden kısa süre sonra Trump’ın seçim yenilgisini nasıl tersine çevirebileceklerine dair stratejilerin konuşulduğu bir telefon görüşmesine katıldı.
Bazı kullanıcılar ayrıca, uygulamanın geçen hafta bir açılır pencereyle kullanıcılara bildirdiği yeni hizmet şartları ve gizlilik politikalarını da eleştirdi. Kullanıcılar, ayarlara bağlı olarak “hassas konum verilerini toplayabileceğini” belirten yeni bir politikaya dikkat çekti. Bu ayar isteğe bağlı ve daha önce TikTok’un yalnızca “yaklaşık” konum verisi toplayabileceğini söyleyen ifadelerden bir değişiklik olduğu bildiriliyor. Diğer kullanıcılar ise TikTok’un, “cinsel yaşam veya cinsel yönelim, trans veya non-binary olma durumu, vatandaşlık veya göçmenlik statüsü” gibi hassas kullanıcı bilgilerini toplayabileceğini belirten politikasını eleştirdi. Ancak TechCrunch, bu dilin TikTok’un gizlilik politikasının önceki bir sürümünde de yer aldığını bildirdi.
Forbes değerlemesi
Forbes Ellison’ın net servetinin 231,2 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor; bu da onu dünyanın en zengin beşinci kişisi yapıyor.
TikTok'un rakibi UpScrolled App Store'da hızla yükseliyor
Sosyal medya uygulaması UpScrolled, 26 Ocak’ta ABD’de sunucularının çöktüğünü açıkladı. Bunun nedeni, TikTok’taki sansür tartışmalarının ardından birçok yeni kullanıcının uygulamayı indirmesiydi. Kısa videolar, video düzenleme ve metin gönderileri gibi özellikleri destekleyen UpScrolled, Apple'ın App Store'unda ücretsiz uygulamalar arasında 9. sırada, TikTok'un bir üstünde ve pazartesi itibariyle sosyal ağ uygulamaları listesinde 2. sırada yer alıyor.
UpScrolled Instagram'da yaptığı bir paylaşımda, yeni kullanıcılar için “o kadar hızlı bir şekilde ortaya çıktığını ki sunucularımız yetersiz kaldı” dedi ve kullanıcılara katıldıkları için teşekkür ederken, kendisini “sizi dinlemeyi bırakan platformlara alternatif” olarak tanımladı.
Upscrolled nedir?
UpScrolled, daha önce IBM ve Oracle gibi şirketlerde çalışmış olan Issam Hijazi tarafından kuruldu ve haziran ayında faaliyete geçti. Hijazi UpScrolled'un web sitesine göre, “anlamlı hikayeler ana sayfalardan kaybolurken yanlış bilgiler yaygınlaşmaya başladığında” 2023 yılının sonlarında bu uygulamayı oluşturma fikrini düşünmeye başladı. UpScrolled, “siyasi, ticari veya başka türlü” herhangi bir gündemi zorlamadığını ve her gönderinin görülme şansının eşit olduğunu belirterek, hiçbir gönderi veya içerik üreticisi için “yasaklama, kısıtlama veya ücretli kayırma” olmadığını vurguluyor.
UpScrolled algoritması nasıl çalışır?
UpScrolled, kullanıcılara takip ettikleri kişilerin gönderilerinden oluşan bir “takip” akışı ve bir ‘keşfet’ akışı sunuyor. UpScrolled, takip akışında gönderilerin “hiçbir manipülasyon yapılmadan” kronolojik olarak sıralandığını belirtiyor. Keşfet akışında ise gönderiler beğeniler, yorumlar ve paylaşımlara göre sıralanır ve “zamanla hafif bir azalma ile yeni içerikler öne çıkar, ayrıca bir miktar rastgele gönderiler bu akışa eklenir”, böylece tüm gönderiler kullanıcının akışında görünme şansına sahip olur.