Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında konuştu. Şimşek, Türkiye'nin ev sahipliğinde düzenlenen "Küresel Finans Zirvesi" başlıklı oturumda iklim hedeflerine yönelik önemli mesajlar verdi. Asıl sınamanın iddialı hedeflere ulaşmak için gereken kaynakları bulabilmek olduğunu vurguladı.
Şimşek, 2026 yılının son derece zorlu geçtiğini belirtti. Yakın tarihin en büyük enerji arzı şokunun yaşandığına işaret eden Şimşek, "Burada bizim için 2053 net sıfır hedefi tabii ki çok önemli. Buna odaklanıyoruz." dedi. Yükselen ve büyüyen bir ekonomi olarak sürekli büyümeye devam etmeleri gerektiğini anlattı. Bakan Şimşek, "Büyürken karbondan arındırabilir misiniz kendinizi? Bu çok önemli. Yeşil sanayinizi oluşturabilir misiniz? Önümüzde duran sorunlar bunlar." değerlendirmesini yaptı.
Güneş ve rüzgar enerjisinde 175 gigavat hedefi
Enerji tarafında çok iddialı hedefleri bulunduğunu belirten Şimşek, 2040 yılına kadar 175 gigavat güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesine ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Düşük karbonlu yolun kendileri için bir seçenek değil, bir zorunluluk olduğunu ifade etti. Türkiye'nin ihracatının yarısından fazlasının Avrupa'ya yapıldığını hatırlatan Şimşek, rekabet gücünü korumak için dekarbonizasyona yatırım yapmaları gerektiğini anlattı.
Buradaki asıl zorluğun hem ucuz hem de temiz enerji üretebilmek olduğuna dikkat çeken Şimşek, "Sanayinin karbondan arındırılması mümkün mü? Biz bunun gerçekleştirilebileceğine inanıyoruz." ifadesini kullandı. Bunun ne kadara mal olacağı ve finansmanının nasıl sağlanacağının temel sorular olduğunu belirtti. Şimşek, "Yapılan hesaplamalar bu hedef doğrultusunda yaklaşık 300 milyar dolarlık bir kaynağa ihtiyaç olduğunu gösteriyor." dedi.
Kalkınma bankalarının desteği şart
Türkiye'nin mali duruşunun oldukça güçlü olduğunu belirten Şimşek, deprem sonrası altyapının yeniden inşası için 100 milyar doların üzerinde harcama yapıldığını hatırlattı. Buna rağmen bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yaklaşık yüzde 3 seviyesinde olduğunu söyledi. Kamu borcunun oranının ise yaklaşık yüzde 22 ile mütevazı bir düzeyde kaldığını aktaran Şimşek, bu iddialı hedeflere ulaşmak için yalnızca kamu kaynaklarının yeterli olmayacağını vurguladı.
Şimşek, Dünya Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve IFC gibi çok taraflı kalkınma bankalarının desteğine ihtiyaç duyduklarını belirtti. Şimşek, "Buradaki amaç, yalnızca bu kuruluşlardan kredi temin etmek değil, farklı kaynaklardan özel sermayeyi harekete geçirmek ve yatırımların risklerini azaltmak." diye konuştu. Kalkınma bankalarının teminat sağlayarak özel sektör yatırımlarının önünü açabileceğini sözlerine ekledi.
Enerji ithalatının faturası 600 milyar dolar
Türkiye'nin birincil enerji kaynaklarının yüzde 70'inden fazlasını ithal ettiğini söyleyen Şimşek, bunun cari açığın büyük kısmını oluşturduğunu dile getirdi. Son 10 yıl içinde petrol ve doğal gaz ithalatına yaklaşık 600 milyar dolar ödendiğine işaret etti. Şimşek, "(Bu) Brüt dış borcumuzdan daha yüksek. Dolayısıyla enerji sistemimize baktığımızda, yenilenebilir enerji kapasitemizi artırmamız gerektiği açık." değerlendirmesini yaptı.
Bu yatırımların ekonomik dayanıklılığı güçlendireceğini belirten Şimşek, yenilenebilir enerji yatırımlarını sürdüreceklerini kaydetti. Enerji sistemini karbondan arındırırken elektrifikasyonu yaygınlaştırdıklarını anlattı. Şimşek, "Böylece enerji ithalatına bağımlılığımızı ve makrofinansal risklerimizi azaltırken dayanıklılığımıza ve rekabet gücümüze yatırım yapıyoruz." dedi. Bakan Şimşek, bu dönüşümle sanayiye daha uygun maliyetli enerji sunduklarını ifade etti.