Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Sibirya’daki bir veba araştırma enstitüsünde görev yapan bir araştırmacının gizemli ölümünü aktif olarak takip ettiğini açıkladı. Örgüt ayrıca, laboratuvarla bağlantılı olduğu bildirilen ikinci bir zatürre vakasına ilişkin Rus yetkililerden ayrıntı talep ettiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile “çok yakında” bir telefon görüşmesi yapacağını açıkladı.
Öne çıkanlar
• DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus X üzerinden yaptığı uzun bir açıklamada, hayatını kaybeden araştırmacıda görülen “şiddetli zatürrenin nedenine” ve “kamu sağlığı önlemlerinin alınmasına yol açan patojene” ilişkin daha fazla bilgi talep ettiklerini söyledi.
• DSÖ Başkanı ayrıca küresel sağlık kuruluşunun, “nedeni belirlenemeyen zatürreye sahip ikinci bir çalışan” olduğuna ilişkin haberler hakkında da ayrıntı istediğini belirtti. Rus basınında ikinci bir vakaya ilişkin doğrulanmamış bazı haberlere atıfta bulunuluyor.
• Trump Beyaz Saray dışında gazetecilere yaptığı açıklamada, Putin ile “çok yakında” planlanmış bir telefon görüşmesi olduğunu söyledi.
• ABD istihbarat kurumlarının olayla ilgili herhangi bir bilgiye sahip olup olmadığı sorulduğunda Trump, “Çok derin görüşmeler yürütüyoruz” dedi ve yönetiminin “muhtemelen yarın” daha fazla ayrıntı sunabileceğini belirtti.
• Wall Street Journal ABD hükümetinin, araştırmacının ölümüyle ilgili daha fazla ayrıntı açıklamadığı için Rusya’ya resmi bir diplomatik yazışmayla tepki gösterdiğini bildirdi. Gazete, olayla ilgili ayrıntıların yetersiz olmasının Rusya’nın uluslararası sağlık yükümlülüklerini ihlal ettiğine dikkat çekti.
• Tedros tarafından paylaşılan DSÖ açıklamasında ayrıca şu ifadeler yer aldı: “Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında zamanında, eksiksiz ve şeffaf bilgi paylaşımı; çelişkili haberlerin açıklığa kavuşturulması ve potansiyel halk sağlığı risklerinin doğru şekilde değerlendirilmesinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.”
• Rusya’nın ulusal halk sağlığı kurumu Rospotrebnadzor, Sibirya ve Uzak Doğu Irkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde laboratuvar teknisyeni olarak çalışan 28 yaşındaki bir kadının ölümünü araştırıyor. Kadın, 2 Ekim’de “nedeni bilinmeyen zatürre” nedeniyle hayatını kaybetti.
• Kadının ölümü üzerine yetkililer yaklaşık 200 kişiyi bir hastanede gözlem altına aldı. Araştırmacılar ise zatürresinin nedenini daha iyi belirleyebilmek amacıyla laboratuvar testleri yürütüyor. Bazı kişiler, bunun son derece ölümcül olan akciğer vebası vakası olabileceğinden endişe ediyor.
• Rus sağlık yetkilileri 6 Ekim'de Dünya Sağlık Örgütü’ne Irkutsk’ta herhangi bir veba vakasının kaydedilmediğini bildirdi. Irkutsk Valisi Igor Kobzev ise halk sağlığı kurumunun “kapsamlı bir salgınla mücadele önlemleri bütünü” uygulamaya koyduğunu söyledi.
• Araştırmacının “nedeni bilinmeyen zatürresinin” kaynağı hala belirsizliğini koruyor. Ayrıca kadının vebanın herhangi bir türüne yakalanıp yakalanmadığı veya laboratuvarda herhangi bir olay yaşanıp yaşanmadığı da bilinmiyor. Liudi Baikala, kadının laboratuvarda veba patojeni içeren bir test tüpünü kazara kırdığını bildirdi ancak bu iddia Rus yetkililer tarafından doğrulanmış değil.
Akciğer vebası nedir?
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre veba, genellikle kemirgenler gibi küçük memelilerde ve bunların üzerindeki pirelerde bulunan Yersinia pestis adlı zoonotik bakterinin neden olduğu bir hastalık. Hıyarcıklı veba, vebanın en yaygın biçimive enfekte pirelerin ısırması yoluyla hayvanlardan insanlara bulaşıyor. Bu durum, “buboes” olarak adlandırılan lenf düğümlerinde ağrılı iltihaplanmaya neden olabilir. Daha nadir görülen pnömonik veba, çok daha bulaşıcı ve solunum yoluyla yayılan partiküller aracılığıyla başkalarına geçebiliyor. Erken teşhis edilip tedavi edilmezse son derece ölümcül olabilir.