ABD federal temyiz mahkemesi cuma günü Arjantin lehine kritik bir karar verdi. Mahkeme, ülkenin en büyük petrol şirketi YPF'nin devralınması nedeniyle hissedarlara 16,1 milyar dolar ödenmesine gerek olmadığına hükmetti. Bu karar, serbest piyasa reformlarını hayata geçirmeye çalışan Devlet Başkanı Javier Milei için büyük bir zafer oldu.
Nakit sıkıntısı çeken Milei hükümeti, ekonomiyi toparlamak için zorlu bir kemer sıkma programı uyguluyor. Hükümetin bu büyük tazminatı ödemekte çok zorlanacağı belirtiliyordu. Temyiz mahkemesinin kararı, Milei hükümetinin ABD doları rezervlerini artırmaya devam etmesine olanak tanıyor. Bu durum, ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve yatırım çekmek için hayati önem taşıyor.
ABD İkinci Tur Temyiz Mahkemesi, ABD Bölge Yargıcı Loretta Preska'nın 2023 yılında verdiği kararı bozdu. Preska, YPF hissedarlarına 2012'deki kamulaştırma için tazminat ödenmesine karar vermişti. Hak iddia edenler arasında Petersen Energía, Petersen Energía Inversora ve Eton Park Capital Management bulunuyordu.
Temyiz mahkemesi, Preska'nın Arjantin yasalarını yanlış yorumladığını bildirdi. Mahkeme, hissedarların iddialarının dayanaksız olduğunu belirtti. Verilen iptal kararında, 16 milyar dolarlık cezanın Arjantin'in 2024 mali bütçesinin yaklaşık yüzde 45'ine denk geldiği vurgulandı.
Hükümetten tarihi kutlama
Trump yönetiminin yakın bir müttefiki olan Milei, kararı X hesabı üzerinden duyurdu. Milei, "YPF davasını kazandık." diyerek bu kararı ulusal tarihin en büyük, düşünülemez ve tarihi hukuki başarısı olarak nitelendirdi. Cuma günü yaptığı ulusal yayında ise Milei, "Bugün iyi Arjantinliler için bir kutlama günüdür. İmkansız gibi görüneni mümkün kıldık." ifadelerini kullandı.
Milei, kamulaştırmayı yöneten solcu muhaliflerini sert bir dille eleştirdi. Hedefindeki isimlerden biri dönemin ekonomi bakanı Axel Kicillof oldu. Kicillof şu anda Buenos Aires eyaleti valisi ve Milei'nin en büyük rakiplerinden biri olarak öne çıkıyor. Milei, eski yönetimi kastederek, "Biz gelip onların yarattığı karmaşayı temizlemek zorunda kaldık." değerlendirmesini yaptı.
Mahkeme kararının YPF etrafındaki belirsizlikleri ortadan kaldıracağını belirten Milei, gelişen enerji sektörüne yatırım yapılmasının önünün açılacağını söyledi. Milei, "Arjantin, kamu yararına uygun profesyonel ve stratejik eylemler sayesinde tarihinin en büyük potansiyel harcamalarından birini bugün önledi." dedi. Başkan ayrıca, kamulaştırmaları sınırlandırmak ve mağdurlara yönelik tazminatları artırmak için Kongre'ye yeni bir yasa tasarısı gönderdiklerini açıkladı.
Yatırımcı şirket hisselerinde büyük düşüş
Yatırımcılar adına davayı üstlenen finansman şirketi Burford Capital'in hisseleri cuma günü New York'ta yüzde 47 değer kaybetti. Burford şirketinden yapılan açıklamada, davacıların daha büyük bir yargıç heyeti önünde yeniden duruşma talep edebileceği belirtildi. Şirket, davacıların davayı Yüksek Mahkeme'ye taşıyabileceğini veya Arjantin'e karşı yatırım anlaşması tahkimine gidebileceğini kaydetti.
Burford İcra Kurulu Başkanı Christopher Bogart karara sert tepki gösterdi. Bogart, "İkinci Tur Temyiz Mahkemesi kararı açıkça çok hayal kırıklığı yaratıyor ve azınlık hissedarlarının haklarının olağanüstü bir şekilde terk edilmesi anlamına geliyor." dedi.
YPF, 2012 yılında dönemin solcu devlet başkanı Cristina Fernández de Kirchner yönetimi altında kamulaştırılmıştı. Kirchner şu anda yolsuzluk suçlamaları nedeniyle ev hapsinde bulunuyor. Kirchner yönetimi, özel petrol şirketlerinin yetersiz yatırım yapmasının devletin devralmasını haklı çıkardığını savunmuştu. Arjantin Kongresi de bu adımı onaylamıştı. Hükümet muhalifleri ise bu hamlenin ülkenin Vaca Muerta havzasındaki yeni petrol ve gaz sahalarının kontrolünü ele geçirmek için küstahça bir girişim olduğunu söylemişti.
Ekonomik çıkmazdan kurtuluş
Arjantin hükümeti, eski en büyük hissedar olan İspanyol Repsol şirketine tazminat olarak 5 milyar dolar tutarında tahvil ödemişti. Ancak ABD'li risk sermayesi fonu Eton Park'ın da aralarında bulunduğu küçük hissedarlar dışarıda bırakıldıklarını belirterek dava açmıştı. Burford şirketi bu davanın finansmanını sağlamıştı ve olası bir tazminattan pay alacaktı.
Sözleşme ihlalleri ve temerrüde düşen tahviller nedeniyle yıllardır davalar kaybeden Arjantin için bu hukuki zafer nadir görülen bir durum oldu. Karar, Milei hükümetinin ekim ayındaki seçim zaferinden bu yana düşen onay oranlarının ardından geldi. Üst düzey yetkililerin karıştığı skandallar ve durgun ekonomi hükümeti zorluyordu.
YPF davasını yakından takip eden Latam Advisors Direktörü Sebastian Maril kararı değerlendirdi. Maril, Arjantin'in kamu maliyesini zayıflatacak bu davada artık tünelin ucundaki ışığı görebildiğini söyledi.
Maril, "Kırılgan uluslararası rezervlere ve sermaye piyasalarına erişim eksikliğine sahip bir ülkede bu kadar para bulmak Arjantin için çok zor olurdu." dedi. Maril ayrıca, bunun herkesin beklediği o büyük karar olduğunu vurguladı.