Yaklaşık otuz yıldır Google, Silikon Vadisi efsanesinin merkezinde yer aldı. Stanford Üniversitesi’nde lisansüstü eğitimleri sırasında Larry Page ve Sergey Brin, 1998 yılında arama motorunu yarattı ve girişimi Kaliforniya’nın Menlo Park kentinde bir arkadaşlarının garajında büyüttü. Zamanla Google, neredeyse 4 trilyon dolarlık bir dev haline geldi ve Kuzey Kaliforniya bölgesinin internet endüstrisinin küresel merkezi olarak anılmasına yardımcı oldu. Şimdi ise Brin ve Page, servetlerini kazandıkları eyaletle olan bazı bağlarını koparıyor.
New York Times’ın incelediği belgelere göre Noel tatilinden önceki 10 gün içinde 52 yaşındaki Brin ile bağlantılı bir kuruluş, onun bazı ticari çıkarlarını ve yatırımlarını denetleyen 15 Kaliforniyalı sorumluluk şirketini ya sonlandırdı ya da eyalet dışına taşıdı. Bu şirketlerden yedisi (Brin’in süper yatlarından birini yönettiği anlaşılan şirketler ile San Jose Uluslararası Havalimanı’ndaki özel bir hava terminalindeki payını yöneten şirket dahil) Nevada merkezli kuruluşlara dönüştürüldü.
Böylelikle Brin, Kaliforniya’daki varlığını azaltma konusunda 52 yaşındaki Page’e katılmış oldu. Eyalet kayıtlarına göre Page ile ilişkili 45’ten fazla Kaliforniya şirketi de geçen ay ya pasif hale gelmek ya da eyalet dışına taşınmak için belge sundu. Ayrıca Page ile bağlantılı bir vakıf, NYT’nin incelediği tapu kayıtlarına göre geçen hafta Miami’nin Coconut Grove semtinde 71,9 milyon dolarlık bir malikane satın aldı. NYT’nin gördüğü başka bir belgeye göre de Brin ve Page tarafından ortaklaşa yönetilen başka bir kuruluş da Noel arifesinde Kaliforniya’dan Nevada’ya taşındı.
Serveti vergisi için oylama yapılacak mı?
Google’un kurucularının Kaliforniya ile azalan bağları, eyaletin en zengin sakinlerini etkileyecek olası bir halk oylaması girişiminin etkisini gözler önüne seriyor. Bir sağlık çalışanları sendikası tarafından önerilen bu düzenleme, net serveti 1 milyar doların üzerinde olan Kaliforniyalıların varlıklarının yüzde 5’ine denk gelen tek seferlik bir vergi ödemesini öngörüyor. Girişim, kasım ayında eyalet oy pusulasına girecek kadar imza toplar ve onaylanırsa, 1 Ocak itibarıyla eyalette yaşayan herkese geriye dönük olarak uygulanacak ve verginin ödenmesi için beş yıl süre tanınacak.
Olası servet vergisi, bazı Kaliforniyalı milyarderlerin eyalet dışındaki bağlarını artırmasına şimdiden yol açtı. Geçen ay risk sermayedarı Peter Thiel, aile yatırım şirketi için Miami’de bir ofis açtığını duyurdu. Teknoloji yatırımcısı ve Beyaz Saray’ın yapay zeka ve kripto para danışmanı David Sacks ise risk sermayesi şirketi Craft Ventures için Austin, Teksas’ta yeni bir ofis açtı. Ancak Forbes’a göre toplam net servetleri 518 milyar doları aşan Brin ve Page’in adımları Kaliforniya ile ne kadar özdeşleştikleri düşünüldüğünde daha fazla öne çıkıyor. Her ikisi de 2019 yılında Google ve ana şirketi Alphabet’in günlük yönetiminden çekilmiş olsa da, şirketin yönetim kurulunda yer almaya devam ediyorlar ve Brin son dönemde Google’un yapay zeka çalışmalarında daha aktif hale geldi.
Brin ve Page’in, eyalet genelindeki evleri de dahil olmak üzere Kaliforniya ile hala bağları bulunuyor. Bu yıl eyalette ne kadar zaman geçirecekleri ise belirsiz. Wall Street Journal daha önce Page’in Miami’deki ev satın alımını, Business Insider ise Page ve Brin’e ait şirketlerin taşınmasına ilişkin bazı ayrıntıları haberleştirdi.
Yetkililer ne diyor?
Federal bütçe kesintilerinin Kaliforniya’nın sağlık sistemini etkilemesini dengelemek amacıyla Service Employees International Union–United Healthcare Workers West tarafından önerilen oylama girişimi, geniş bir tepki yelpazesiyle karşılandı. Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, milyarderlerin daha vergi dostu eyaletlere taşınmasına yol açacağını savunarak bu düzenlemeyi kötü bir politika olarak nitelendirdi. Silikon Vadisi’nin bir bölümünü kapsayan seçim bölgesini temsil eden Demokrat Temsilci Ro Khanna ise girişimi savundu; bu tutumu, koltuğuna rakip çıkarmayı tartışan teknoloji yatırımcıları ve girişimcilerden eleştiri aldı.
Bazıları, önerilen verginin girişimcileri ve yatırımcıları Kaliforniya’dan uzaklaştırabileceğini ve bunun da yeniliği boğabileceğini söyledi. LinkedIn’in milyarder kurucu ortağı ve Silikon Vadisi sakini Reid Hoffman, düzenlemenin “korkunç bir fikir” olduğunu ve kurucuları ile yöneticileri yalnızca vergi yükümlülüğünü yerine getirmek için yönettikleri şirketlerdeki hisseleri satmaya zorlayabileceğini ifade etti.
Kaliforniya’nın en zengin isimlerinden biri olan Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang ise servet vergisini açıkça kabul ettiğini söyleyen az sayıdaki milyarderden biri oldu. Huang Bloomberg Television’a verdiği bir röportajda, “Silikon Vadisi’nde yaşamayı biz seçtik ve hangi vergileri uygulamak isterlerse uygulasınlar, öyle olsun” dedi ve bunun kendisi için “hiç sorun olmadığını” ekledi.
Service Employees International Union–United Healthcare Workers West’in genel sekreter yardımcısı Suzanne Jimenez ise yaptığı açıklamada, milyarderlerin Kaliforniya’dan toplu halde kaçtığı yönündeki iddiaların abartıldığını söyledi. Jimenez, “Milyarderlerin büyük çoğunluğu 1 Ocak son tarihinden sonra da Kaliforniya’da kalmayı seçti. Mütevazı bir verginin kitlesel bir göçe yol açacağını iddia eden haftalar süren felaket tellallığına rağmen, son tarihten önce ayrılanların oranı çok küçük bir yüzdeydi" dedi.