Forbes geçen hafta her biri en az 10 milyar dolar servete sahip çok kuşaklı 54 aileyi içeren ABD'nin en zengin aileleri listesinin ikinci edisyonunu yayımladı. Ülkenin açık ara en zengin ailesi olan Waltonların serveti, Şubat 2024'te yayımlanan listeden bu yana neredeyse iki katına çıkarak tahmini 253 milyar dolar arttı ve 520 milyar dolara ulaştı. Bunun başlıca nedeni Walmart hisselerindeki olağanüstü yükseliş oldu. İndirim perakendeciliğinin devi olan şirket, Şubat 2026'da 1 trilyon dolar piyasa değerine ulaşan ilk fiziksel mağaza zinciri oldu. Hisse senedi o tarihten sonra bir miktar gerilemiş olsa da son iki buçuk yılda değerini hâlâ iki kattan fazla artırmış durumda.
Merkezi Arkansas eyaletinin Bentonville kentinde bulunan şirketin kurucusu Sam Walton'ın (ö. 1992) ve kardeşi Bud Walton'ın (ö. 1995) torunları ile diğer soyundan gelenlerin toplam serveti artık Amerika'nın en zengin ikinci ailesi olan Koch Inc.'in (eski adıyla Koch Industries) sahibi Koch ailesinin tahmini 157 milyar dolarlık servetinin üç katından fazla. Walton ailesinin toplam serveti, yalnızca haziran ayında dünyanın ilk trilyonerine dönüşen ve bugün yaklaşık 997 milyar dolar servete sahip olduğu tahmin edilen Elon Musk'ın altında kalıyor.
Yüzde 39'u Walmart'tan
Walton ailesinin servetinin büyük bölümü, Forbes'un tahminine göre iki holding şirketi aracılığıyla sahip olunan Walmart hisselerinin yaklaşık yüzde 39'undan kaynaklanıyor. Bu hisseler, Sam Walton'ın hayatta olan üç çocuğu Rob Walton, Jim Walton ve Alice Walton ile onların ailelerine, ayrıca kardeşleri John Walton'ın (ö. 2005) eşi Christy Walton ve tek çocuğu Lukas Walton'a ait. Forbes'un bu yılki sıralamayı kesinleştirdiği 22 Haziran itibarıyla bu hissenin değeri 359 milyar dolardı ve Sam Walton tarafındaki ailenin tahmini 463 milyar dolarlık net servetinin yaklaşık beşte dördünü oluşturuyordu. (Buna, Forbes'un yine aynı iki holding aracılığıyla John Walton adına kurulmuş hayır vakıflarına ait olduğunu tahmin ettiği ve değeri 51,3 milyar dolar olan yaklaşık yüzde 6'lık Walmart hissesi dahil değil.)
Spor yatırımlarının etkisi
Sam Walton tarafındaki servetin geri kalanı ise yıllar boyunca Walmart'tan elde edilen temettüler ve hisse satışlarından gelen nakit ile diğer yatırımların yanı sıra giderek artan ölçüde spor kulüplerinden oluşuyor. Örneğin Rob Walton ve ailesi, işletme değeri 6,8 milyar dolar olan Denver Broncos'un yüzde 94'üne sahip. Lukas Walton ise haziran ayında Chicago Bulls'tan azınlık hissesi satın aldı.
Bud Walton tarafındaki ailenin serveti ise yaklaşık 57 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Buna Forbes'un Bud'ın kızları Nancy Walton Laurie ve Ann Walton Kroenke'ye ait olduğunu öngördüğü, değeri 23,7 milyar dolar olan Walmart'ın yaklaşık yüzde 3'lük hissesi dahil. Ayrıca Ann Walton Kroenke'nin emlak ve spor sektöründe faaliyet gösteren milyarder eşi Stan Kroenke'nin tahmini 24,3 milyar dolarlık serveti de bu toplamın içinde yer alıyor.
Sam Walton tarafındaki aile üyeleri, onlarca yıl boyunca Walmart hisselerinin neredeyse tamamını ellerinde tuttuktan sonra, 2015 yılında hayır faaliyetlerini finanse etmek ve Walmart'ın büyük ölçekli hisse geri alımlarının aile payını (John Walton'ın hayır vakıflarındaki hisseler de dahil olmak üzere) yüzde 50'nin üzerine çıkarmasını önlemek amacıyla holding şirketleri aracılığıyla önemli miktarda hisse satmaya ve bağışlamaya başlamasaydı bugün çok daha zengin olabilirdi. Ailenin payı yüzde 50'nin üzerine çıksaydı, bunun 22 Haziran itibarıyla değeri yaklaşık 470 milyar dolar olacaktı. O tarihten bu yana aile holdingleri, satış anındaki değeri vergi öncesi yaklaşık 37 milyar dolar olan Walmart hissesi sattı. Aynı dönemde Sam Walton'ın hayatta olan torunları ve diğer soyundan gelenler de çoğunluğu Walmart hisselerinden oluşan ve bağış anındaki değeri en az 12,2 milyar dolar olan yardımları, 2015'ten bu yana kurulan 15 aile vakfına aktardı. (Bunların 13'ü ikinci ve üçüncü kuşak aile üyeleri tarafından 2015 sonrasında kurulan yeni kâr amacı gütmeyen kuruluşlardır.) Walton ailesinin vakıfları ise bu fonların yaklaşık 5 milyar dolarını 2024 yılı sonuna kadar çeşitli hayır kurumlarına dağıttı.
2015 yılı öncesinde Walton ailesinin hayır faaliyetlerinin neredeyse tamamı Walton Family Foundation ile onun finanse ettiği daha küçük bir kuruluş olan Walton Family Charitable Support Foundation aracılığıyla yürütülüyordu. Bu kuruluşlar, 2001-2014 yılları arasında aldıkları toplam 5,2 milyar dolarlık fonun neredeyse tamamını John Walton'ın hayır vakıflarından ve anneleri Helen Walton adına kurulmuş vakıflardan aldı. Forbes'a göre Helen Walton'ın vakıfları, Helen'in 2007'deki ölümünden dört yıl sonra bugünkü değeriyle Walmart'ın yaklaşık yüzde 3'lük hissesine karşılık gelen varlıkları devraldı. Toplamda John ve Helen Walton'ın vakıfları, 2001-2024 yılları arasında ailenin ilk iki vakfına aktarılan 11,8 milyar doların 10,1 milyar dolarını sağladı. Aynı dönemde bu kuruluşlar hayır kurumlarına toplam 11,3 milyar dolar dağıttı.
Sam ve Helen Walton, Walmart'ın 25. kuruluş yıl dönümünü kutladığı 1987 yılında Walton Family Foundation'ı kurdu. Çift, bu vakfı aileyi bir araya getirecek ve topluma nasıl katkı sağlayabileceklerine odaklanmalarını sağlayacak bir araç olarak görüyordu. Çocukları ve torunları kendi kişisel servetlerinden anlamlı miktarlarda bağış yapmaya ancak 2015 yılında başlamış olsalar da, Walton ailesinin ikinci ve üçüncü kuşak üyeleri daha en başından itibaren vakfın yönetiminde aktif rol almaya teşvik edildi. 2016 yılında vakfın yönetim kurulu, Sam Walton tarafındaki aileden 19 üyeden oluşan yapısından beş kişiye indirildi. Bugün ise kurul dört kişiden oluşuyor: Lukas Walton, Rob Walton'ın kızı Carrie Walton Penner, Jim Walton'ın oğlu Tom Walton ve 2020 yılından bu yana başkanlık görevini yürüten Jim Walton'ın kızı Annie Proietti.
Vakfın ilk program yöneticisi olan ve 2016-2020 yılları arasında başkanlığını üstlenen Carrie Walton Penner, 2014 yılında Forbes'a verdiği nadir röportajlardan birinde şunları söyledi: "Onlar, Walmart büyüdükçe hepimizin artık şirket için bir araya gelemeyeceğini biliyorlardı."
Walton ailesinin ilk hayır kuruluşu, Sam Walton'ın Forbes tarafından Amerika'nın en zengin kişisi ilan edilmesinden iki yıl sonra kuruldu. Sam Walton bu unvandan pek hoşlanmıyordu. O dönemde, medyanın yoğun ilgisinin ve insanların iş başarısından çok servetine odaklanmasının kendisini bunaltıcı bulduğunu dile getirmişti.
Göz önünde olmaktan kaçınıyorlar
Sam Walton'ın bu yaklaşımı aslında şaşırtıcı değildi. Para israf etmeyi hiç sevmeyen Walton'ın ilk ofisi, Bentonville'deki ilk mağazasının üzerinde bulunan küçük bir odaydı.Walmart milyarlarca dolarlık bir şirkete dönüştükten uzun süre sonra bile eski model bir Ford F-150 kamyonet kullanmaya devam etti. Sam Walton, 1992 yılında yayımlanan ve çok satan otobiyografisinde anne ve babasını anlatırken şu sözleriyle tanınır: "Annemle babamın para konusundaki yaklaşımları tamamen aynıydı; parayı öyle kolay kolay harcamazlardı."
Forbes'un 1982 yılında yazdığı gibi, Sam Walton'ın yönetim anlayışı "hem insanlarla birebir ilişki kurmaya hem de her kuruşun hesabını yapmaya" dayanıyordu. Zamanının büyük bölümünü mağazaları dolaşarak ve çalışanlarla sohbet ederek geçirir, yüzlercesine isimleriyle hitap edecek kadar onları yakından tanırdı. Görünüşe göre Sam Walton'ın soyundan gelenler yalnızca aile büyüğünün servetini değil, aynı zamanda bu servet hakkında konuşma konusundaki isteksizliğini de miras aldı. Amerika'nın en zengin ailesi olmalarına rağmen, göz önünde olmaktan kaçınmak ve kamuoyunda mümkün olduğunca düşük profilli kalmak için büyük çaba gösteriyorlar.
Forbes’un milyarderler listesinde yer alan Walton ailesinin sekiz üyesi
Ailenin Sam Walton tarafı
Rob Walton ve ailesi
Net serveti: 136 milyar dolar
Yaş: 81
Aile üyeleri: Oğulları Sam Walton, Ben Walton; kızı Carrie Walton Penner
Jim Walton ve ailesi
Net serveti: 133 milyar dolar
Yaş: 78
Aile üyeleri: Oğulları Steuart Walton, Tom Walton, James Walton; kızı Annie Proietti
Alice Walton
Net serveti: 125 milyar dolar
Yaş: 76
Lukas Walton
Net serveti: 45.7 milyar dolar
Yaş: 39
Christy Walton
Net serveti: 22.7 milyar dolar
Yaş: 77
Ailenin Bud Walton tarafı
Nancy Walton Laurie
Net serveti: 18.5 milyar dolar
Yaş: 75
Ann Walton Kroenke
Net serveti: 14 milyar dolar
Yaş: 77
Stan Kroenke
Net serveti: 24.3 milyar dolar
Yaş: 78