Türkiye’de dijital banka kurma yarışında ipi ilk göğüsleyen Hayat Finans Katılım Bankası oldu. Üstelik de birçok fintek ve bankayı ardına alarak. Oysa ki Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (BDDK) 29 Aralık 2021’de dijital banka kuruluşunu düzenlemesiyle başlayan süreçte yerli ve yabancı çok sayıda yatırımcı başvuru yapmıştı.
İlk başvuru, ilk kuruluş izni ve 23 Mart 2023’te en son adım olan ilk dijital banka faaliyet iznini Hayat Holding iştiraki Hayat Finans Katılım Bankası aldı.
Kiğılı ailesinin sahipliğindeki Hayat Holding bugün aralarında Papia, Bingo, Molped, Molfix gibi bilinen 49 markayı bünyesinde barındırıyor. 100’den fazla ülkeye ihracat yapan Grubun, Türkiye dışında 17 ülkede 44 üretim tesisi var. Amiral gemisi Hayat Kimya’nın dışında Kastamonu Entegre, Limaş Liman İşletmeciliği de yine grubun diğer büyük şirketleri arasında. Bunların dışında inşaat, yenilenebilir enerji, havacılık, proje taahhüdü, deniz taşımacılığı gibi faaliyet alanları da var. Ancak grubun 2000’li yıllarından başından bu yana finans sektörüne adım atma planları olduğu biliniyordu. BDDK’nın düzenlemesi tam da bu fırsatı sundu.
Son beş yılda 2,1 milyar TL yatırım yapan Holding en büyük yatırımını 1,5 milyar TL sermaye ile kurduğu Hayat Finans’a yapmış oldu.
İlk yıl 350 bin müşteri
Banka ilk yılında daha çok bireysel yatırımcılara yönelerek birinci yılın sonunda 3 bini kurumsal olmak üzere toplam 350 bin müşteriye ulaştı. İlk yıl için kendilerine koydukları hedeflerin üzerinde performans gösterdiklerini söyleyen Hayat Finans Genel Müdürü Galip Karagöz, elde ettikleri sonuçlardan son derece memnun. Bankanın son açıkladığı dokuz aylık bilançosuna göre aktif büyüklüğü 10,8 milyar TL. Yine aynı dönemde toplam kredi hacmi 5,4 milyar TL’ye ulaşan bankanın katılım bankası olması nedeniyle mevduat eşdeğeri olan fon büyüklüğü ise 8,3 milyar TL. Kuşkusuz bu rakamlar geleneksel bankaların bilanço büyüklüğünün oldukça altında. Ancak yola yeni çıktıklarını söyleyen Karagöz’e göre birinci yıl için kendilerine koydukları hedefleri şimdiden aşmış durumdalar.
Hayat Finans’ın ikinci yıl hedefi ise iddialı. Banka 2025’te mevcut müşterileriyle ilişkisini güçlendirip bireysel ve KOBİ segmentinde müşteri sayısını ikiye katlamayı planlıyor. Karagöz, 2025 baharında 1 milyon müşteriye, ikinci yılın sonunda 2 milyon rakamına ulaşmayı hedeflediklerini açıklıyor. Bankanın üçüncü yılda odaklanacağı alan ise kârlılık olacak. Üçüncü çeyrek solo bilançosunda, 343 milyon TL zarar açıkladılar. Bu Karagöz’ü rahatsız etmiyor. Zira dünyada da yeni kurulan dijital bankalar ilk yıllarında zarar ediyor. Genel olarak kârlılık noktasına dört yılda geliniyor.
Türk bankaları dijital
Türkiye’de bankacılık sektörünün teknolojik olarak çok güçlü olduğu hep söylenir. Bugün yüzlerce şubesi binlerce çalışanı bulunan geleneksel Türk bankalar, neredeyse ürün ve hizmetlerinin tamamını dijital kanallardan gerçekleştiriyor. Türkiye’de dijital bankacılık lisansı alan bankalar için rekabet bu açıdan da zorlu olacak. Hayat Finans, büyüme planlarını yaparken bunu da hesaba katmış görünüyor: “İşim nedeniyle İngiltere’ye yerleştiğimde Türkiye’de de çalıştığım bankaya gidip kendi adıma hesap açtırmak istedim. Tam iki hafta sürdü. Şirketime tam 55 gün sonra hesap açılabildi. Oysaki Türkiye’de geleneksel bankalar şubeye bile gitmeden dijitalden hesap açabiliyor. Yani bizdeki ve oradaki ihtiyaç biraz farklı.”
Karagöz, geleneksel bankalara göre dijital bankaların en büyük avantajının gene de çeviklik, kolaylık ve basitlik olduğu görüşünde. “Yıllarca devasa bankalarda teknoloji tarafında tüm o sistemleri yönetmiş biri olarak söyleyebilirim ki kullanılması da yönetilmesi de daha zor” diyor.
Fark yaratabilecekleri alanları ise şöyle sıralıyor: “Dijital bankalarla birlikte artık kişiselleştirilmiş ürün ve hizmetler daha öne çıkacak. Dolayısıyla bizim hedefimiz yapay zeka kullanımı ile müşterimizi daha iyi tanımak ve kişiye özel uygulamaları yönetmek. İkinci önemli fark çeviklik. Dijital bankalar iş birliği ve entegrasyon açısından çok daha esnek... Devasa bir bankanın bir e-ticaret platformuna entegre olmasını veya bayi ağına ulaşmasını düşünün. Bu da biz dijital bankalara avantaj sağlıyor. İşte dijital bankalar buralarda fark yaratacak.”
7 bin bayisi var
Karagöz, dünyadaki başarılı dijital banka örneklerini yakından takip etmesine karşın kendi yol haritasına sadık kalmayı tercih ediyor. Devasa büyüklükteki geleneksel bankaların odaklanmadığı alanlar Hayat’ın faaliyet alanını oluşturacak. Bunlar da yavaş yavaş ortaya çıkıyor. Bugün Arçelik, Samsung, Vestel, Apple, Turkcell, Türk Telekom, Kelebek Mobilya, Espressolab, LC Waikiki gibi farklı sektörlerden Türkiye’nin birçok bilinen markasıyla iş birlikleri yapan Hayat Finans, bu şirketlerin toplam 7 bin bayisinde ön ödemeli kart ve mobil cüzdan özelliği olan Hayat Pay ile kampanyalar düzenliyor. Aynı zamanda “Bana Bunu Al” online platformu ile bireysel müşterilerine anlaşmalı işyerlerinden anında alışveriş kredisine başvuru imkanı sağlıyor.
Bankanın fark yaratmaya çalıştığı bir diğer alan ise kredi ve yatırım... Burada şubesiz olmanın avantajını kullanarak geleneksel bankalarla fiyat rekabetine giriyor. Amaç bu iki alanı kullanarak özellikle bireysel müşteri tabanını büyütmek.
2025’te Hayat ürünleri ile büyüyecek
Hayat Finans’ın ikinci yıl için büyüme planı bugüne kadar yaptığı marka iş birliklerini sürdürürken ana sermayedarı olan Hayat Holding’in markalarıyla da sinerji yaratmak. Hayat Holding bünyesinde 49 hızlı tüketim ürünü markası var. Yaptıkları araştırmalara göre, bu markalarla Türkiye’de 10 hanenin dokuzuna giriyorlar. Yeni yılla birlikte hızlı bir tanıtım kampanyası başlatarak sadakat programlarına Hayat Holding markalarını da dahil edeceklerini söyleyen Karagöz, “Bunun etkisini asıl 2025’te göreceğimizi düşünüyorum” diyor.
Hayat Finans yurt dışına açılma konusunda ise acele etmeyecek. “2026 yılından itibaren yurt dışı yatırım için fizibilite çalışmalarını başlatırız” diyen Karagöz, önceliklerinin yurt içinde ölçeklendirebilecekleri bir büyüklüğe ulaşmak olduğunu söylüyor.
Dijital bankada yarış başladı / Haber Detay- Tıkla Oku
İlk bankacı fintek: Colendibank / Haber Detay- Tıkla Oku
Perakendenin gücü: TOM Katılım Bankası / Haber Detay- Tıkla Oku