Avrupa ekonomisinde bir yandan enflasyon beklentilerindeki katılık, diğer yandan küresel para sistemindeki dolar hakimiyeti tartışılıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) açıkladığı son anket verileri tüketicilerin enflasyon konusunda hala endişeli olduğunu ortaya koyarken, Banka'nın üst düzey isminden ABD'nin ekonomi politikalarına yönelik sert eleştiriler geldi.
ECB’nin Kasım 2025 dönemine ilişkin Tüketici Beklentileri Anketi sonuçlandı. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyonu kasımda yüzde 2,1, aralıkta ise yüzde 2 olarak açıklamasına rağmen, tüketicilerin hissiyatı ve beklentisi bu oranların üzerinde şekillendi.
Beklentiler hedefin üzerinde
Ankete göre, Euro Bölgesi'ndeki tüketicilerin gelecek 12 ay için ortalama enflasyon beklentisi yüzde 2,8 oldu. Tüketicilerin gelecek 3 yıl için enflasyon beklentisi ise yüzde 2,5 olarak kayıtlara geçti. Her iki oranın da ECB’nin yüzde 2'lik enflasyon hedefinin üzerinde kalması dikkat çekti.
Enflasyon beklentilerindeki yüksekliğin yanı sıra büyüme tarafındaki kötümserlik de verilere yansıdı. Bölgedeki tüketicilerin ekonomik büyümeye ilişkin beklentileri, bir önceki aya göre 0,2 puan daha düşerek yüzde eksi 1,3 seviyesine geriledi.
Söz konusu anket, Euro Bölgesi GSYH'sinin yaklaşık yüzde 85'ini temsil eden Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda ve Belçika gibi 11 ülkede yaklaşık 19 bin kişiyle görüşülerek aylık olarak hazırlanıyor. Merkez Bankası, faiz artırımları veya indirimleri konusundaki hızını belirlerken bu enflasyon beklentilerini önemli bir gösterge olarak kullanıyor.
ECB faizleri sabit tutmuştu
Enflasyon ve beklenti verileri yakından izlenirken, ECB son toplantısında piyasa beklentilerine paralel hareket etmişti. Banka, 18 Aralık'ta aldığı kararla 3 temel politika faizini sabit tuttu.
Bu kararla refinansman faizi yüzde 2,15, mevduat faizi yüzde 2 ve marjinal fonlama faizini yüzde 2,40 seviyesinde korundu. ECB, mevduat faizini Haziran 2024'ten bu yana 8 kez düşürdükten sonra temmuz, eylül ve ekim aylarında "pas" geçmiş, aralık ayında ise faizleri art arda dördüncü kez değiştirmeme kararı almıştı.
Villeroy: ABD politikaları dolara güveni sarsıyor
Avrupa cephesinde bu gelişmeler yaşanırken, ECB Yönetim Kurulu Üyesi ve Fransa Merkez Bankası Başkanı François de Villeroy de Galhau, Paris'te düzenlenen G7 etkinliğinde küresel finans sistemine dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
ABD hükümetinin politikalarının yatırımcıların dolara olan güvenini zayıflattığını belirten Villeroy, bu durumun alternatif arayışlarını tetiklediğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump yönetimindeki politikalara işaret eden Villeroy, şu ifadeleri kullandı:
"Son dönemde ABD'nin bazı politikaları, Fed'in bağımsızlığına saldırarak, ABD'nin mali disiplini konusunda şüpheler uyandırarak ve küresel ekonomi ile entegrasyonu zayıflatan gümrük vergileri uygulayarak doların hakimiyetinin bazı temellerini sarstı."
"Doların silah olarak kullanılması endişe yaratıyor"
Villeroy, ABD'nin dolar bazlı küresel ödemeleri giderek daha fazla "bir silah olarak kullanabileceğine" ilişkin endişelerin arttığını, bunun da bazı ülkeleri alternatif ödeme sistemleri geliştirmeye ittiğini dile getirdi.
Bu politikaların küresel yatırımcıların dolar varlıklarına olan güvenini zedelediğini belirten Villeroy, "Muhtemelen çeşitlendirme eğilimi kademeli olarak artacak" değerlendirmesini yaptı. Villeroy ayrıca, çok kutuplu bir uluslararası para sisteminin "daha istikrarlı" olabileceğini savundu.
ABD Başkanı Trump, son aylarda Fed Başkanı Jerome Powell'ı defalarca eleştirmiş ve faiz indirimi talep etmişti. Powell'ın görev süresi Mayıs 2026’da sona eriyor. Kulislerde, Powell'ın yerine geçebilecek adaylar arasında eski Fed Başkanı Kevin Warsh ve Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett'in isimleri geçiyor.