Çin'in güneyindeki teknoloji başkenti Shenzhen, yeni bir dönüşümün eşiğinde bulunuyor. Genellikle otonom robotları görmek isteyenlerin ziyaret ettiği şehir, artık dev müzeleriyle dikkat çekiyor. Son iki yılda Zaha Hadid Architects'in tasarladığı bilim müzesinden 3XN imzalı doğa tarihi müzesine kadar pek çok kültürel yapı açıldı. Şehir ayrıca hafta içinde ABD, Çin ve Rusya liderlerinin tarihi nitelikteki üçlü zirvesine de ev sahipliği yaptı.
Bu yeni dalgaya 2028 yılına kadar Ole Scheeren tasarımı iki müzenin daha katılması bekleniyor. Şehrin dikkat çekici mimari projeler için milyarlarca dolarlık yatırım yaptığı biliniyor. Ancak asıl zorluğun bu mekanları dolduracak izleyiciyi ve sanatçıları şehre çekmek olduğu belirtiliyor.
Ekonomik büyümeden kültürel canlılığa
Shenzhen, 1980 yılında özel ekonomik bölge ilan edildiğinde sadece küçük balıkçı köylerinden oluşuyordu. Bugün ise Huawei, Tencent, BYD ve DJI gibi devlere ev sahipliği yapıyor. Geçen yıl 3,87 trilyon yuan, yani yaklaşık 557 milyar dolar büyüklüğe ulaşan şehir ekonomisi birçok ülkeyi geride bıraktı.

Nüfusu 18,25 milyona ulaşan şehir, hükümet destekli bir kampanyayla yeni bir kimlik arayışına girdi. "Yeni Dönemin On Kültürel Tesisi" projesiyle, ekonomik üretimden ziyade kültürel canlılık hedefleniyor. Shenzhen Kültür Bürosu Genel Müdür Yardımcısı Ding Zhongyuan, yerel izleyiciyi ve turistleri çekmek için uzun bir zamana ihtiyaç duyduklarını ifade etti. Zhongyuan, yaş ortalaması 32,5 olan zengin nüfusun kültürel etkinliklere şimdiden büyük talep gösterdiğini söyledi.
Çin'de müze sayısı hızla artarken, son beş yılda ortalama her 1,3 günde bir yeni müze açıldı. Ülkedeki kayıtlı müze sayısının 2025 yılı sonu itibarıyla 7 bin 188'e ulaştığı kaydedildi. Geçen yıl müze ziyaret sayısının ise 1,56 milyarı bulduğu açıklandı.
Geçmişte gayrimenkul projelerinin parçası olarak inşa edilen müzelerin çoğu, emlak krizinin etkisiyle kapandı. Fotografiska China Genel Müdürü Christian Devillers, bu eski tarz galerilerin içine kimsenin girmediği ve toz kokan mekanlara dönüştüğünü belirtti. Çin devleti destekli China Resources şirketinin AVM'sinde yeni şube açan Devillers, 83 milyon üyeli sadakat programının bu kararda etkili olduğunu anlattı.
Teknoloji milyarderleri sanata yöneliyor
Shenzhen'de kültürel gelişimin yeni itici gücünü teknoloji zenginleri ve kamu fonları oluşturuyor. Şehirdeki 132 milyarder, New York'un ardından dünyada ikinci sırada yer alıyor. JD.com tarafından desteklenen 100 bin fitkarelik JD Müzesi ve Tencent kurucu ortağı Pony Ma'nın desteklediği 48 bin fitkarelik Róng Müzesi bu yatırımlar arasında bulunuyor.
Kurumların kaliteli içerik bulma konusunda zorlandığı bir dönemde, komşu Hong Kong'un tecrübelerinden de yararlanılıyor. West Kowloon Kültür Bölgesi, 21,6 milyar Hong Kong doları, yani yaklaşık 2,8 milyar dolar fonla kuruldu. Kurumun İcra Kurulu Başkanı Betty Fung, Shenzhen'deki müzelerin iyi sergilere ihtiyaç duyduklarını gizlemediklerini söyledi. Fung, klasik eserlerde rekabet etmenin anlamsız olduğunu, çünkü o alanda bir destinasyon olmanın imkansızlığını dile getirdi.
Şehrin yoğun çalışma kültürü, müzelerin ziyaretçi profilini de doğrudan etkiliyor. Róng Müzesi Kurucu Direktörü Pi Li, Shenzhen'de Pekin veya Şanghay'daki kadar serbest çalışan sanatçı bulunmadığını anlattı. Li, hafta içi saat 14.00'te herkesin ofiste çalıştığını ve sergileri kimsenin gezemeyeceği değerlendirmesini yaptı.
Yakında açılacak olan JD Müzesi'nin İcra Direktörü Robin Peckham ise izleyici kitlesini anlamanın öncelikleri olduğunu kaydetti. Peckham, şehirde enternasyonal, teknoloji ağırlıklı ve biraz da popülist bir atmosfer gözlemlediklerini ifade etti.
Şehrin yaratıcı potansiyeline inanan Peckham, insanın aklına gelen herhangi bir fikri 24 ile 48 saat içinde fiziksel gerçeğe dönüştürebilme yeteneğinin muazzam olduğunu söyledi. Peckham, başlangıçta çok yaratıcı bir yer gibi görünmese de şehrin aslında kelimenin tam anlamıyla oldukça yaratıcı olduğunu vurguladı. AEA Consulting Direktörü Adrian Ellis ise şehrin kimliğinde kalıcı bir yer edinmenin ve gerçek başarıyı ölçmenin 10 ile 20 yıl alacağını belirtti.