Küresel petrol piyasalarında yükseliş dalgası çarşamba günü erken işlemlerde de devam etti. ABD ve İran güçlerinin karşılıklı askeri darbeler indirmesi, küresel enerji tedarik zincirinde aksama yaşanacağı endişelerini körükledi. Çatışmaların tırmanması, Orta Doğu'daki tansiyonun kısa sürede düşeceği yönündeki beklentileri zayıflattı.
Piyasalarda saat 09.55 itibarıyla Brent ham petrol 95,46 dolardan işlem görerek yüzde 0,86 artış kaydetti. ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol yüzde 0,51 yükselişle 90,68 dolara ulaştı. Murban petrolü ise yüzde 7,82 prim yaparak 106,15 dolardan alıcı buldu. Salı günkü işlemlerde varil başına 4 dolardan fazla değer kazanan her iki ana gösterge, temmuz sonundan bu yana kaydedilen en sert tek günlük yükselişlerini yaşamıştı.
Hürmüz Boğazı kilitlendi ve misillemeler yayıldı
ABD ordusu gece saatlerinde İran hedeflerine yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası başlattı. Başkan Donald Trump, Tahran'ın karşılık vermesi halinde yeni saldırıların süreceğini açıkladı. Axios'un Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberine göre ABD, Trump'ın onayladığı "tankere tanker" politikası çerçevesinde iki İran devlet gemisini vurdu.
Saldırılara hızlı yanıt veren Tahran yönetimi ise saatler içinde Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt'teki hedeflere yöneldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Ürdün'deki bir Amerikan üssüne balistik füzelerle saldırı düzenlediğini bildirdi. İran devlet medyası ayrıca Bahreyn'deki ABD üssünün geniş çaplı insansız hava araçlarıyla vurulduğunu duyurdu. Kuveyt ordusu ise sınırlarına yönelen hava tehditlerine karşılık verdiğini bildirdi.
Ürdün askeri yetkilileri hava sahalarına giren 13 balistik füzeden 10 tanesini imha ettiklerini duyurdu. Amerikalı iki yetkili ise söz konusu saldırılarda henüz bir Amerikan personelinin ölmediğini açıkladı. Bölgede çatışmalar yeniden alevlenirken Devrim Muhafızları Ordusu, ABD saldırılarının Hürmüz Boğazı'ndaki kilidi daha da sıkılaştırdığını kaydetti. Çatışmalar öncesinde dünyada tüketilen petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte biri bu boğazdan geçiyordu.
Analistler kalıcı risk primine dikkat çekiyor
Piyasa uzmanları askeri gerilimin petrol fiyatlamasındaki doğasını değiştirdiğini belirtiyor. Phillip Nova Piyasa Analizleri Müdürü Priyanka Sachdeva, "Petrol piyasası artık sadece savaş riskini fiyatlamıyor; giderek çözümsüz kalan bir savaşın maliyetini fiyatlıyor. Müzakerelerin kalıcı bir çözüm üretebileceğine ve boğazdan normal petrol akışının döneceğine dair net kanıtlar gelene kadar risk primi yüksek kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.
MST Marquee Kıdemli Enerji Analisti Saul Kavonic ise piyasanın çok hızlı tepki verdiğini vurguladı. Kavonic, "Son 36 saatte hızla tırmanan gerilim, boğazdaki aksamaların artması veya daha geniş altyapılara saldırı riskinin fiyatlara yansıması nedeniyle petrolü yukarı çekiyor." dedi. ING analistleri de yayımladıkları notta, "Son gelişmeler bölgesel petrol arzına yönelik riskleri yeniden gündeme taşıdı. Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışı sürüyordu ancak artan tansiyon geçişleri açıkça tehlikeye atıyor." uyarısını yaptı.
Diplomasi kapısını kapatan ABD Başkanı Trump, sosyal medyada yaptığı paylaşımda İran ile bir anlaşma imzalayıp imzalamamalarının umurunda bile olmadığını belirtti. Trump, İran ekonomisinin tamamen çökmekte olduğunu öne sürdü.
Kuzey Karolina'daki G20 toplantısında konuşan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'ın iflasının hızlanma aşamasında olduğunu söyledi. Bessent, pazartesi günü boğazdan 17 milyon varil petrol çıktığını ve Tahran'ın kontrolü elinde tutmadığını belirtti. Venezuela yolundaki ABD Enerji Bakanı Chris Wright ise günlük sevkiyatın ortalama 8 milyon varil civarında kaldığını, 4 ila 5 milyon varilin ise boru hatlarıyla boğazı baypas ettiğini açıkladı.
Fiyatları destekleyen bir diğer veri de dünyanın en büyük üreticisi konumundaki ABD'den geldi. Amerikan Petrol Enstitüsü verilerine göre ABD ticari ham petrol stokları 28 Ağustos ile biten haftada 2,6 milyon varil geriledi. Dizel ve ısınma yakıtını kapsayan distile ürün stokları da 265 bin varil azaldı. Resmi verilerin teyit etmesi durumunda ham petrol stokları son beş haftada ilk kez düşüş kaydetmiş olacak.