Enerji sektöründe çeviklik, kaynak verimliliği, sermaye disiplini ve sürdürülebilir büyüme yetkinliği giderek daha belirleyici hale geliyor. Enerji, madencilik ve turizm alanlarında faaliyet gösteren ODAŞ, Türkiye’den Özbekistan’a uzanan yatırımlarıyla bölgesel ölçekteki konumunu güçlendiriyor. ODAŞ International Başkanı Zehra Zeynep Dereli’nin de dikkat çektiği gibi şirket, enerji üretiminin ötesine geçen yapısıyla mühendislik, operasyon ve kaynak yönetimini birlikte ele alan çok katmanlı bir büyüme modeli üzerinde çalışıyor.
Kuruluşundan bu yana fırsat odaklı ve çevik yapısıyla öne çıkan ODAŞ, bugün 2’si halka açık olmak üzere toplam 21 bağlı ortaklığı, 10 tesisi ve 1.000’in üzerinde çalışanıyla faaliyetlerini sürdürüyor. Son yedi yılda Türkiye ve uluslararası pazarlarda yaklaşık 500 milyon dolarlık yatırım gerçekleştiren şirket, enerji üretiminin yanı sıra stratejik metaller, madencilik ve sürdürülebilirlik projelerine de odaklanıyor.
Özbekistan’da stratejik bir güç
ODAŞ’ın uluslararası büyüme stratejisindeki en önemli adımlardan biri Özbekistan yatırımı oldu. Harezm bölgesinde devreye alınan 174 MWe kurulu güce sahip ODAŞ CA Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali, yaklaşık altı ayda tamamlanarak bölgenin dikkat çeken enerji projeleri arasında yer aldı. Yaklaşık 500 bin haneye enerji sağlayan santral, bölgesel elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 35’ini karşılıyor. Proje aynı zamanda Özbekistan’ın enerji arz güvenliği açısından kritik altyapı yatırımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
Projeyi farklılaştıran başlıklardan biri ise relokasyon modeli oldu. Türkiye’deki mevcut bir santralin sökülerek Özbekistan’a taşınmasıyla hayata geçirilen yapı, yatırım maliyetlerinin optimize edilmesi ve kaynak kullanımında verimlilik sağlanması açısından dikkat çekiyor. ODAŞ CA bugün yüzde 49 verimlilik oranıyla Özbekistan’daki öne çıkan özel sektör santralleri arasında yer alırken, 25 yıllık dolar bazlı enerji satış anlaşmasıyla uzun vadeli gelir görünürlüğü sunuyor.
ODAŞ International Başkanı Zehra Zeynep Dereli, enerji dönüşümünü yalnızca yenilenebilir yatırımlarla sınırlı değil, aynı zamanda enerji güvenliği, maliyet yönetimi ve arz sürekliliği başlıklarıyla birlikte değerlendirdiklerini belirtiyor. Şirket, yerli kaynak kullanımıyla dışa bağımlılığı azaltmayı hedeflerken, doğalgaz ve planlanan yenilenebilir enerji yatırımlarıyla geçiş sürecini destekliyor. Bu kapsamda Özbekistan’da planlanan 50 MW’lık güneş enerjisi yatırımı da şirketin bölgesel dönüşüm stratejisinin yeni adımları arasında yer alıyor.
Döngüsel ekonomiyle yeni değer alanları
ODAŞ’ın sürdürülebilirlik yaklaşımı yalnızca çevresel uyum başlığıyla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda ekonomik değer üretimine de odaklanıyor. Çan2 Termik Santrali’nde ortaya çıkan uçucu kül ve sentetik alçı taşı farklı sektörlerde kullanılmak üzere yeniden işleniyor. 2020 yılından bu yana ABD, Kanada ve Avrupa başta olmak üzere farklı pazarlara gerçekleştirilen ihracatla 14 milyon doların üzerinde gelir elde edildi. Şirket ayrıca kömür yanması sonucu oluşan cüruf atıklarını yapı malzemesine dönüştürmeyi hedefleyen yeni bims ve briket tesisi yatırımı üzerinde çalışıyor. Bu yatırımın, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi alanında yeni bir değer zinciri oluşturması hedefleniyor.