Ekonomik büyümenin öncü göstergesi kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2026 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50,0'nin üzerinde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği ankete göre, eylülde 47,9 olan manşet PMI ekimde 47,3'e geriledi. Faaliyet koşullarında aylık bazda belirgin bozulmaya işaret eden endeks, haziran ayından bu yana en düşük düzeyine indi.
Zorlu piyasa koşulları ve enflasyonist baskılar, imalatçıların yeni siparişlerinde Temmuz 2023'te başlayan yavaşlamanın sürmesine yol açtı. Söz konusu yavaşlama son üç ayın en belirgin düzeyinde gerçekleşirken, yeni ihracat siparişlerindeki ivme kaybı da devam etti.
İmalatçılar üretimi kıstı, istihdamdaki kayıp yavaşladı
Siparişlerdeki gerilemeye bağlı olarak imalatçılar üretimlerini daha yüksek oranda azalttı. Şirketler stokları sınırlı düzeyde tutma eğilimini korudu.
İş yüklerindeki düşüş ve çalışan istifalarının etkisiyle istihdam daralması sürdü. Buna karşın çalışan sayısındaki gerileme ılımlı seyretti ve hazirandan bu yana en düşük hızında ölçüldü.
SAMEKS ekim ayında 46,4'e geriledi
Yükselen petrol fiyatları, ham madde maliyetleri ve döviz kuru, imalat sektörünün girdi maliyetlerindeki keskin yükselişin sürmesinde belirleyici oldu. Girdi maliyetleri enflasyonu eylül ayına kıyasla yavaşlasa da yüksek seyrini koruyarak yıl içi ortalamasının üzerinde kaldı. Nihai ürün fiyatları da belirgin şekilde artış kaydetti.
Deniz taşımacılığındaki aksamalar ile malzeme yetersizlikleri tedarikçilerin teslimat sürelerini uzattı. Son bir yıldır süren bozulma eğilimine karşın ekim ayında teslim sürelerindeki artış sınırlı düzeyde kaldı.
Verileri değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, "Türk imalatçılarının karşı karşıya olduğu ekonomik koşullar, sektörün son çeyrek başında da büyüme kaydetmekte zorlanmasına yol açtı. Talep zayıf seyrini korurken, fiyatlarda keskin artış ve tedarikçilerin teslimat sürelerinde uzama devam etti. İstihdamdaki daralmanın oldukça ılımlı düzeyde seyretmesi ise önümüzdeki aylarda üretimdeki düşüşün yavaşlayabileceği yönünde umut vermesi bakımından görece pozitif bir gelişme oldu." değerlendirmesini yaptı.
On sektörden sadece birinde üretim arttı
İSO Türkiye Sektörel PMI Ekim raporu, sektörlerin büyük bölümünde daralmanın sürdüğünü ortaya koydu. Eylülde olduğu gibi ekimde de takip edilen 10 sektörden yalnızca biri üretim artışı yakalayabildi.
Giyim ve deri ürünleri sektörü son üç ayın ilk üretim artışına imza atarken, gıda üretimi yeniden yavaşlama eğilimine girdi. Üretimde en belirgin yavaşlama metalik olmayan mineral ürünler sektöründe görüldü.
Yeni sipariş tarafında ise yalnızca iki sektör artış bildirdi. Gıda ürünleri büyüme bölgesinde kalmayı sürdürürken, bu sektöre giyim ve deri ürünleri eşlik etti. Her iki sektörde yeni ihracat siparişleri de yükseldi. Toplam yeni siparişlerde en sert yavaşlamayı metalik olmayan mineral ürünler yaşarken, bu sektörü az farkla kara ve deniz taşıtları izledi.
Maliyet baskıları genele yayıldı
Yeni siparişlerdeki durağan seyir ve zayıf üretim gereksinimleri, imalatçıların ek istihdam oluşturmasını engelledi. İstihdam artışı yalnızca siparişlerin hız kazandığı giyim ve deri ürünleri ile gıda sektörlerinde görüldü.
Maliyet baskıları sektör genelinde büyümeyi frenleyen temel unsur olmayı sürdürdü. Takip edilen 10 sektörün büyük bölümünde girdi fiyatları enflasyonu yükseldi. En hızlı maliyet artışları gıda ürünleri ile kimyasal, plastik ve kauçuk sektörlerinde gerçekleşirken, en hafif artış ağaç ve kâğıt ürünlerinde ölçüldü.
Nihai ürün fiyatlarında en keskin artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşandı ve Şubat 2024'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Satış fiyatlarındaki en ılımlı artışlar ise giyim ve deri ürünleri ile ana metal sektörlerinde kaydedildi. Tedarikçi teslimat sürelerinde en belirgin iyileşmeyi kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü gösterirken; elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metal sanayisinde teslimat süreleri belirgin şekilde uzadı.