Gıda, İçecek ve Tarım Politikaları Araştırma Merkezi (GİFT) tarafından 8 Ekim'de Boğaziçi Üniversitesi'nde düzenlenen 5. Gıda İnovasyon Zirvesi'nde Türkiye Gıda İnovasyon Vadisi'nin kuruluş mutabakat zaptı için imza süreci başlatıldı.
Boğaziçi Üniversitesi koordinasyonundaki girişime Ankara, Çanakkale Onsekiz Mart, Çukurova, Hacettepe, İstanbul Teknik, Orta Doğu Teknik, Sakarya, Tekirdağ Namık Kemal ve Yıldız Teknik üniversiteleri katıldı. Mutabakat zaptının, girişime dahil olmak isteyen diğer üniversitelere de açık olduğu belirtildi.
Üniversite-sanayi iş birliği hedefleniyor
Türkiye Gıda İnovasyon Vadisi'nin, üniversitelerde yürütülen bilimsel araştırmaların gıda sektöründeki ürün geliştirme ve üretim ihtiyaçlarıyla buluşturulması hedefleniyor. Kurucu üniversitelerin kendi bölgelerinde öne çıkan ürün ve üretim alanlarında uzmanlaşması planlanıyor.
Yeni ürün geliştirmek, mevcut ürünlerini iyileştirmek veya üretim ve ambalaj süreçlerini yenilemek isteyen girişimciler de yapı kapsamında çalışmalara katılabilecek. Girişimin sekretarya hizmetlerini GİFT yürütecek.
Gıda sektöründe katma değerli üretim gündemde
Bu yıl “Hammaddeden Kimliğe: Metabolik Çağda Gıdanın Yeniden Tasarımı” temasıyla düzenlenen zirvede, gıda sektörünün üretim, teknoloji, sürdürülebilirlik ve ihracat gündemi ele alındı.
Oturumlarda protein talebindeki artış, kişiselleştirilmiş beslenme, bağırsak sağlığı, fonksiyonel gıdalar ve yapay zekanın gıda sektöründeki kullanım alanları öne çıktı. Türkiye'nin kuru meyve, kuruyemiş, su ürünleri, un ve makarna gibi alanlardaki ihracat birikimini katma değeri daha yüksek ürünlerle geliştirmesi gerektiği değerlendirildi.
Fonksiyonel gıda, sporcu gıdası, takviye edici gıda ve fermente ürünlerde üretim kapasitesinin geliştirilmesi de gündeme geldi. Bölgesel üretim merkezlerinde yaşanan sorunların Türkiye açısından yeni fırsatlar yaratabileceği ifade edildi.
Yapay zeka ve sürdürülebilirlik öne çıktı
Zirvede gıda üretiminde verimliliğin artırılması, doğal kaynakların korunması ve üretim süreçlerinde ortaya çıkan yan ürünlerin ekonomiye kazandırılması üzerinde duruldu. Gıda işlemede atık olarak görülen malzemelerin yeni ürünlere dönüştürülmesi ve bu alanda faaliyet gösteren girişimlerin büyük şirketlerle iş birliği yapması önerildi.
Tarımda verimliliği artırmak için su tüketimini yükselten yöntemler yerine kaynak kullanımını iyileştiren yatırımların önemine dikkat çekildi. Toprak, arı ve hayvan varlığının korunması da sürdürülebilir üretimin temel başlıkları arasında yer aldı.
Yapay zeka ve yazılım çözümlerinin lojistik ve tedarik zinciri yönetiminde maliyetleri düşürmek için kullanılabileceği belirtildi. Kişiselleştirilmiş beslenme ihtiyaçlarına yönelik ürün geliştirme çalışmaları da sektörün yeni yatırım alanları arasında gösterildi.
İhracat ve yatırım fırsatları değerlendirildi
Zirvede Türkiye'nin uluslararası gıda ticaretindeki konumu ve yeni pazarlara açılma olanakları da ele alındı. ABD pazarının Türk girişimciler için fırsatlar sunduğu, ancak bu pazarda büyümenin doğru iş planı ve uzun vadeli strateji gerektirdiği ifade edildi.
Gıda hizmetleri alanında yeni iş modellerinin geliştirilebileceği de konuşuldu. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nin yurt dışından gıda yatırımlarını Türkiye'ye çekmeye yönelik çalışmaları ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKDK) Dünya Bankası ile yürüttüğü projeye ilişkin bilgiler paylaşıldı. Söz konusu projeyle orta ve büyük ölçekli işletmelerin rekabet gücünün ve ihracat kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Dış ticaretten sorumlu eski Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de konuşmasında serbest bölgeler, limanlar ve dış ticaret araçlarını kapsayan bütüncül stratejilerin gıda sektörü için yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. GİFT, bu alandaki çalışmalarını sürdürmeyi planladığını açıkladı.
Zirve kapsamında düzenlenen Gıda+ ödül töreninde ise 233 başvuru, bağımsız jüri tarafından 32 kategoride değerlendirildi. Kategorilerdeki ödüllerin yanı sıra iki özel ödül de verildi.