Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, anlaşmaya ilişkin belgelerin tamamlanması koşuluyla ABD ile Kanada’nın uzlaşıya vardığını belirtti. Yeni tarifelerin salı gecesi uygulanmaya başlaması beklenirken, kararın ertelenmesi taraflara müzakerelerin son aşamasını tamamlamak için ek zaman kazandırdı.
Carney: Önemli ilerleme kaydedildi
Kanada Başbakanı Mark Carney ise Trump’ın açıklamasından yaklaşık bir saat sonra yaptığı değerlendirmede, müzakerelerde kayda değer mesafe alındığını ancak henüz çözülmesi gereken önemli konular bulunduğunu ifade etti.
Trump ve Carney salı günü öğleden sonra telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bu görüşme, iki liderin hafta içerisinde yaptığı ikinci telefon görüşmesi oldu. Washington ve Ottawa arasındaki müzakere ekipleri ise haftalardır ticaret anlaşmasının çerçevesini netleştirmek için yoğun temas yürütüyor.
ABD Ticaret Temsilciliği, üzerinde çalışılan anlaşmanın Amerikan ürünlerinin Kanada pazarına daha geniş erişimini, ekonomik güvenlik alanında yeni taahhütleri ve dijital ticarette uyumlaştırma adımlarını kapsayabileceğini bildirdi.
Beyaz Saray’ın yayımladığı kararda ayrıca Kanada’nın süt ürünleri, alkollü içecekler ve otomobillere yönelik ticaret politikaları konusunda Washington’ın taleplerini karşılamayı taahhüt ettiği belirtildi. Ancak ABD yönetimi anlaşmanın ayrıntılarını açıklamazken, Kanada hükümeti de henüz nihai bir metni doğrulamadı.
Otomotiv sektörü kritik pazarlık konusu
Taraflar arasındaki görüşmelerde en zorlu başlıklardan biri otomotiv sektörü oldu. Müzakerelere yakın kaynaklara göre Washington ve Ottawa, Kanada’dan ABD’ye gönderilen otomobillere uygulanan yüzde 25’lik mevcut tarifenin yüzde 15’e çekilmesini değerlendiriyor.
Bunun yanı sıra, araçlarda kullanılan Kuzey Amerika menşeli parçaların oranına göre ilave vergi indirimleri yapılması da gündemde. Ancak taraflar, hangi parçaların bölgesel üretim kapsamında değerlendirilmesi gerektiği konusunda anlaşmazlık yaşıyor.
ABD, yalnızca kendi topraklarında üretilen parçaların hesaplamaya dahil edilmesini isterken Kanada, Kanada ve Meksika’da üretilen parçaların da Kuzey Amerika içeriği olarak kabul edilmesini savunuyor.
20 milyar dolarlık ticaret risk altında
Ertelenen yüzde 50’lik yeni tarifelerin yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ürününü etkilemesi bekleniyordu. Washington’ın söz konusu vergileri, ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması kapsamında daha düşük tarifelerden yararlanan bazı ürünlere de uygulamayı planladığı belirtiliyordu.
Kanadalı sektör temsilcileri ve ticaret uzmanları, yeni vergilerin özellikle kereste, şarap ve süt ürünleri sektörleri üzerinde ciddi baskı yaratabileceği uyarısında bulunmuştu. Ek maliyetlerin bazı şirketleri üretimi azaltmaya veya faaliyetlerini sonlandırmaya zorlayabileceği ve istihdam kayıplarına yol açabileceği değerlendirilmişti.
Kanada’nın ABD ile ticaretten sorumlu Bakanı Dominic LeBlanc ile başmüzakereci Janice Charette, geçen haftadan bu yana Washington’da temaslarını sürdürüyor. Kanadalı yetkililer pazartesi günü ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile yaklaşık iki saat süren bir toplantı gerçekleştirdi.
Washington, Kanada’nın misillemelerinden rahatsız
ABD yönetiminin Kanada’ya yönelik eleştirileri yalnızca ticaret tarifeleriyle sınırlı değil. Washington, Ottawa’nın ABD’nin uyguladığı vergilere karşı misilleme tarifeleri getirmesini, Kanada’nın süt ürünleri piyasasındaki arz yönetimi sistemini ve bazı eyaletlerin Amerikan menşeli alkollü içecekleri mağaza raflarından çekmesini de eleştiriyor.
Trump ayrıca sosyal medya paylaşımında, eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde 2021 yılında iptal edilen Keystone XL petrol boru hattı projesinin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Ancak ABD Başkanı bu konuda herhangi bir takvim veya ayrıntı paylaşmadı.
Üç günlük erteleme, Washington ve Ottawa’ya anlaşmanın teknik ayrıntılarını sonuçlandırmaları için kısa bir süre daha sağlarken, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin geleceği yapılacak nihai anlaşmanın kapsamına bağlı olacak. Tarafların önündeki bu kısa süre, özellikle otomotiv tarifeleri ve ürünlerin menşe kuralları gibi kritik başlıklarda uzlaşma sağlanması açısından önem taşıyor.