Küresel petrol piyasaları haftaya güçlü bir yükselişle başladı. Pazartesi günü petrol fiyatları, ABD ve İran arasındaki diplomatik çabaların sonuçsuz kalmasıyla yüzde 3'e yakın değer kazandı. Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatların sınırlı kalmaya devam etmesi, küresel arz dengesini daraltan ana unsurlar arasında yer aldı.
Anlık verilere göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,40 artışla 107,9 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas Intermediate (WTI) tipi ham petrol ise yüzde 2,06 değer kazanarak 96,34 dolardan işlem gördü. Geçtiğimiz hafta Brent petrol yaklaşık yüzde 17, WTI ise yüzde 13 oranında prim yaparak İran savaşının başlangıcından bu yana en büyük haftalık kazançlarını kaydetmişti.
Diplomatik girişimlerin hafta sonunda sekteye uğraması piyasadaki tansiyonu yükseltti. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iki aydır süren savaşı sona erdirmek için müzakere etmek istemeleri halinde telefon açabileceklerini söyledi. Trump ayrıca, ABD elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'in Pakistan’a gidiş planlarını iptal ettiğini duyurdu.
Diplomatik tıkanıklık arz dengesini bozuyor
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan ve Umman üzerinden yürüttüğü mekik diplomasisinin ardından Rusya’ya geçti. Ancak ABD ve İran, nükleer hedefler ve Hürmüz Boğazı’ndan geçiş hakları gibi kritik konularda uzlaşmaktan halen uzak görünüyor. Mevcut tabloya ilişkin değerlendirmelerde bulunan PVM Oil Associates analisti Tamas Varga, diplomatik kilitlenmenin her gün 10 ile 13 milyon varil petrolün uluslararası pazara ulaşmasını engellediğini bildirdi. Varga, bu durumun halihazırda dar olan petrol dengesini daha da kötüleştirdiğini ve fiyatlar için tek yönün yukarı olduğunu belirtti.
Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’nı büyük ölçüde kapatırken, Washington ise İran limanlarına abluka uygulamaya devam ediyor. Kpler verilerine göre pazar günü Basra Körfezi'ne yalnızca bir adet petrol ürünleri tankeri giriş yapabildi. Ayrıca İran Devrim Muhafızları’nın bölgede iki kargo gemisine çıktığına dair raporlar, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından birinde gerilimi en üst seviyede tuttu.
ING emtia stratejisi başkanı Warren Patterson, barış görüşmelerini yeniden rayına oturtma girişimlerinin başarısız olmasının ardından petrolün güçlendiğini ifade etti. Patterson, bu durumun Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının yakın zamanda yeniden başlaması umutlarını tükettiğini dile getirdi. İlerleme kaydedilememesinin piyasayı her gün daha da daralttığını vurgulayan Patterson, petrolün daha yüksek seviyelerde fiyatlanması gerektiğini ekledi.
Goldman Sachs petrol tahminini yine yükseltti
Orta Doğu'daki üretimin azalmasını gerekçe gösteren Goldman Sachs, dördüncü çeyrek petrol fiyat tahminlerini revize etti. Banka, Brent petrol için beklentisini 90 dolara, WTI için ise 83 dolara çıkardı. Daan Struyven liderliğindeki Goldman Sachs analistleri, ekonomik risklerin ham petrol baz senaryolarından daha büyük olduğunu bildirdi. Analistler, rafine ürün fiyatlarındaki olağanüstü artışın ve arz kesintisi risklerinin benzeri görülmemiş bir şok yarattığı uyarısında bulundu.
Öte yandan belirsizlik sürerken İran’ın ABD’ye yeni bir öneri sunduğu iddia edildi. Axios’un ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre İran, nükleer görüşmelerin ertelenmesi karşılığında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve savaşın sona erdirilmesini teklif etti. Ancak Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, İran liderliği içinde büyük bir karmaşa ve iç çatışma olduğunu savundu.
Trump, kimin yetkili olduğunu kimsenin bilmediğini ve tüm kartların ABD’nin elinde olduğunu ifade etti. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baqaei ise İran ile ABD arasında planlanmış bir görüşme bulunmadığını açıkladı. Bu diplomatik çıkmaz, piyasalardaki arz güvenliği endişelerini taze tutmaya devam ediyor.