SpaceX ile Tesla'nın aynı çatı altında buluşabileceğine yönelik beklentiler yeniden gündeme geldi. JPMorgan analisti Rajat Gupta, yayımladığı değerlendirme notunda, iki şirketin birleşmesinin teorik olarak güçlü bir stratejik uyum sunduğunu ancak pratiğe dökülmesinin ciddi engeller içerdiğini ifade etti.
Gupta'ya göre olası bir birleşme, Elon Musk'ın yönettiği iki teknoloji devinin operasyonel yapısını tek merkezde toplarken, yapay zeka, robotik, enerji, ulaşım ve uzay teknolojileri alanlarında güçlü bir dikey entegrasyon sağlayabilir. Analist, özellikle Terafab tesisi ve SpaceX'in faaliyet gösterdiği geniş pazarın bu sinerjiyi destekleyebileceğine dikkat çekti.
Dev değerleme farkı dikkat çekiyor
SpaceX'in kısa süre önce gerçekleştirdiği rekor büyüklükteki halka arzda yaklaşık 85 milyar dolar fon topladığı ve şirket değerinin yaklaşık 2,2 trilyon dolara ulaştığı belirtilirken, Tesla'nın piyasa değerinin ise yaklaşık 1,5 trilyon dolar seviyesinde bulunduğu ifade edildi.
Bu değerleme farkının, olası işlemin "eşitler arasında birleşme" yerine SpaceX'in Tesla'yı satın aldığı yönünde algılanmasına neden olabileceği değerlendiriliyor.
Düzenleyici süreçler en büyük engel
JPMorgan analizinde, birleşmenin önündeki en önemli risklerin düzenleyici tarafta olduğu vurgulandı. SpaceX'in ABD hükümeti ve savunma sanayisiyle yürüttüğü kritik projelerin ulusal güvenlik açısından hassasiyet oluşturabileceği belirtilirken, Starlink'in Çin'de henüz faaliyet izni almamış olması ve Tesla'nın ülkedeki büyük üretim kapasitesi nedeniyle Çin'in de sürecin en kritik düzenleyici aktörlerinden biri olabileceği kaydedildi.
Kurumsal yönetim soruları gündemde
Raporda kurumsal yönetim yapısının da önemli bir belirsizlik yarattığına işaret edildi. Elon Musk'ın SpaceX'teki oy haklarının yaklaşık yüzde 85'ini kontrol ettiği, Tesla'da ise bu oranın yaklaşık yüzde 20 seviyesinde olduğu belirtilerek, bu farklılığın birleşme yapısını karmaşık hale getirebileceği ifade edildi.
Analizde ayrıca, olası bir işlemin Tesla'nın azınlık hissedarları açısından payların seyrelmesi (dilüsyon) endişelerini de beraberinde getirebileceği değerlendirmesine yer verildi.
SpaceX yönetiminden birleşmeye yeşil ışık sinyali
Öte yandan SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell da kısa süre önce yaptığı açıklamada iki şirket arasında önemli sinerji bulunduğunu kabul etti. Shotwell, gelecekte gerçekleşebilecek olası bir birleşmenin "Elon Musk'ın hayatını biraz daha kolaylaştırabileceğini" söyleyerek bu ihtimale tamamen kapıyı kapatmadı.