Şirketin düşündüğü bu agresif yönetim yapısı yatırımcıları ise geri adım attırmış değil. Aksine birçok fon ve büyük yatırımcı, zayıf hissedar hakları ya da “bilim kurgu” olarak görülen hedeflere rağmen, tarihin en büyük halka arzlarından birine ortak olma fırsatını değerlendirmeye hazırlanıyor.
Musk’ın, halka arzı önümüzdeki ay gerçekleştirmeyi hedeflediği belirtiliyor. Zamanlamanın; nadir gezegen hizalanmaları, 28 Haziran’daki doğum günü ve ABD’nin 250’nci kuruluş yıl dönümüne denk getirilmek istendiği ifade ediliyor. Görüşmelerde şirketin yaklaşık 1,75 trilyon dolar değerleme üzerinden 75 milyar dolar toplamayı planladığı konuşuluyor.
Anlaşma sürecine yakın bir kaynak, “Klasik şirket finansmanı açısından bu değerlemeyi açıklamak zor. Ancak Elon Musk insanlara büyük hayaller satma konusunda olağanüstü başarılı. Büyük fonlar bu halka arza ciddi ilgi gösteriyor” değerlendirmesinde bulundu.
Musk için özel yönetim modeli
Tesla’daki maaş krizleri ve OpenAI üzerindeki kontrol girişiminin başarısız olmasının ardından Musk’ın, SpaceX’te kendisini koruyacak çok daha güçlü bir yapı kurduğu belirtiliyor.
ABD’de bazı kamu emeklilik fonları, SpaceX’e gönderdikleri mektupta bu sistemi “Amerikan piyasalarında bugüne kadar görülmüş en yönetim yanlısı şirket yapılarından biri” olarak tanımladı ve ciddi kaygılarını dile getirdi.
Şirketin SEC’e yaptığı gizli başvuruya göre Musk, normal hisselere kıyasla 10 kat oy hakkı veren B sınıfı hisselerin büyük bölümünü kontrol edecek. Halihazırda şirket hisselerinin yaklaşık yüzde 40’ına ve oy gücünün yüzde 80’inden fazlasına sahip olduğu belirtiliyor.
Yeni yapı kapsamında Musk hem CEO hem de yönetim kurulu başkanı olacak. Operasyon tarafında ise şirketin uzun yıllardır “denge unsuru” olarak görülen Gwynne Shotwell görevine başkan ve COO olarak devam edecek.
Taslak izahnameye göre Musk yalnızca B sınıfı hissedarların oyuyla görevden alınabilecek. Ayrıca hisselerini elinde tuttuğu sürece yönetim kurulunun oluşumunda belirleyici olmaya devam edecek.
Şirketin, hissedar davalarında zorunlu tahkim sistemine geçerek Tesla ve Twitter süreçlerinde yaşadığı uzun kamu davalarının benzerlerini önlemeyi hedeflediği de belirtiliyor.
Mars hedefiyle bağlantılı dev ödül paketi
SpaceX yönetim kurulunun ocak ayında onayladığı özel teşvik paketi ise dikkat çekiyor. Buna göre şirketin değerinin 7,5 trilyon dolara ulaşması ve Mars’ta 1 milyon kişilik insan kolonisi kurulması halinde Musk’a 200 milyon adede kadar ek B sınıfı hisse verilebilecek.
Ek hedefler arasında uzay tabanlı dev veri merkezi ağı kurulması da yer alıyor. Kaynaklara göre şirketin değeri 6,6 trilyon dolara ulaşır ve uzayda 100 terawatt işlem kapasitesine sahip sistem kurulursa Musk milyonlarca ek süper oy hakkına sahip hisse daha kazanabilecek.
Bir yatırımcı, “Bu hedeflerin bazıları çılgınca görünebilir ama Musk kendi servetini doğrudan şirket performansına bağlamayı tercih ediyor” yorumunu yaptı.
SpaceX’in gücü: Roketler ve Starlink
Yatırımcıların en büyük motivasyonu ise SpaceX’in uzay sektöründeki baskın konumu. Şirket geçen yıl küresel roket fırlatmalarının yüzde 80’inden fazlasını gerçekleştirdi.
Ayrıca yeniden kullanılabilir Starship sistemiyle Mars görevlerine hazırlanırken, Starlink ağı da hızla büyümeye devam ediyor. Yörüngede 10 binden fazla uyduya ulaşan Starlink’in; bireysel kullanıcılar, havayolları, kruvaziyer şirketleri ve mobil operatörlere internet hizmeti sağlayarak yıllık 10 milyar doların üzerinde gelir yarattığı belirtiliyor.
Bir yatırımcı, “Bu şirketin rekabet avantajı benzersiz. Batı dünyasının uzaya gönderdiği yüklerin büyük bölümünü SpaceX taşıyor. Bu, internetin geçtiği tek denizaltı kablosuna sahip olmak gibi” ifadelerini kullandı.
Finansal tablo karmaşıklaştı
Şirketin mali yapısı ise son dönemde Musk’ın diğer girişimleriyle yapılan birleşmeler nedeniyle daha karmaşık hale geldi.
Önce X platformu xAI ile birleştirildi, ardından bu yapı SpaceX çatısı altında toplandı. Tüm grubun toplam değerinin yaklaşık 1,25 trilyon dolar olduğu ifade ediliyor.
SpaceX’in 2024’te 14 milyar dolar gelir ve 791 milyon dolar kâr elde ettiği ancak 2025’te gelirini 18,7 milyar dolara yükseltmesine rağmen 4,9 milyar dolar zarar yazdığı belirtildi. Bunun temel nedeni olarak xAI’nin büyük ölçekli yapay zeka yatırımları gösteriliyor.
xAI’nin Tennessee’de Nvidia çipleriyle donatılmış dev veri merkezleri kurmak için milyarlarca dolar harcadığı, şirketin yıllık zararının 6,4 milyar dolara ulaştığı ifade ediliyor. Buna karşılık Starlink’in faaliyet kârı geçen yıl 4,4 milyar dolara çıktı.
Tarihin en büyük halka arzlarından biri olabilir
Halka arzın büyüklüğü nedeniyle Wall Street’te de yoğun hazırlık yapılıyor. Bank of America, Goldman Sachs, JPMorgan, Citigroup ve Morgan Stanley’in liderlik ettiği geniş bir banka konsorsiyumu süreci yürütüyor.
Bazı analistler, SpaceX halka arzının 2019’daki Saudi Aramco arzını bile geride bırakabileceğini düşünüyor. Bu da onu tarihin en büyük halka arzı yapabilir.
Yatırımcıların bir bölümü ise OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka devlerinin de aynı dönemde sermaye arayışında olmasının piyasadaki fon akışını zorlayabileceğine dikkat çekiyor.
Buna rağmen birçok yatırımcı, Musk’ın tartışmalı siyasi ve sosyal çıkışlarına rağmen şirket hisselerine güçlü talep geleceğine inanıyor.
Konuya yakın bir girişim sermayedarı bunu şu sözlerle özetledi:
“Elon Musk’ın istediği her şeye koşulsuz para vermek gerektiğini söylemiyorum. Ama bugüne kadar ona karşı bahis yapmak pek iyi sonuç vermedi.”