Endeks Nisan’da aylık bazda yüzde 1,6 artarken, yıllık bazda yüzde 2 yükseldi. Artışta en belirleyici faktör bitkisel yağlardaki sert yükseliş olurken, tahıl ve pirinç piyasalarındaki arz yönlü sıkışıklıklar da fiyatları yukarı çekti. Buna karşılık şeker ve süt ürünlerindeki gerileme yükselişi kısmen sınırladı.
Tahıl fiyatlarında sınırlı artış
FAO Tahıl Fiyat Endeksi Nisan’da aylık yüzde 0,8, yıllık ise yüzde 0,4 yükseldi. Sorgum ve arpa dışındaki ana tahıllarda genel bir artış eğilimi görüldü.
Buğday fiyatları aylık yüzde 0,8 artış gösterdi. ABD’nin bazı bölgelerinde kuraklık, Avustralya’da ise beklenenin altında yağış ihtimali fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yarattı. Ayrıca yüksek enerji ve gübre maliyetleri, 2026’da buğday ekim alanlarının daralabileceği beklentisini güçlendirdi.
Mısır fiyatları da yüzde 0,7 arttı. Brezilya’daki mevsimsel arz daralması ve ABD’deki kuraklık endişeleri bu artışta etkili olurken, yüksek etanol talebi ve enerji fiyatları da fiyatları destekledi.
Pirinçte maliyet kaynaklı artış
FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi Nisan’da yüzde 1,9 yükseldi. Artışta, ham petrol fiyatlarındaki yükselişin üretim ve lojistik maliyetlerini artırması belirleyici oldu.
Indica ve aromatik pirinç türlerindeki fiyat artışları endeksi yukarı taşırken, sorgum fiyatları ise yüzde 4 geriledi. Bu düşüşte Çin’in ithalat talebindeki zayıflama ve büyük üretici ülkelerde arz görünümünün iyileşmesi etkili oldu.
Bitkisel yağlar Temmuz 2022’den bu yana zirvede
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Nisan’da %5,9 artarak Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağlarındaki artış bu yükselişi destekledi.
Palm yağı fiyatları üst üste beşinci ay yükseldi. Biyoyakıt sektöründen gelen güçlü talep, yüksek ham petrol fiyatları ve üretici ülkelerdeki teşvikler fiyatları yukarı taşıdı. Güneydoğu Asya’da üretimin düşebileceğine dair beklentiler de piyasayı sıkılaştırdı.
Soya ve kolza yağları da ABD ve Avrupa Birliği’ndeki biyoyakıt talebi nedeniyle yükseldi. Ayçiçek yağı fiyatları Karadeniz’deki arz sıkışıklığından etkilenirken, Arjantin’de artan işleme faaliyetleri fiyat artışını sınırladı.
Et fiyatları rekor seviyeye ulaştı
FAO Et Fiyat Endeksi Nisan’da aylık yüzde 1,2, yıllık yüzde 6,4 artarak yeni bir rekor seviyeye çıktı. Artış tüm et türlerinde görülürken yalnızca koyun eti fiyatları yatay seyretti.
Sığır eti fiyatları, Brezilya’da sınırlı arz ve güçlü Çin talebi nedeniyle tarihi zirveye ulaştı. Domuz eti fiyatları Avrupa’da artan mevsimsel talep ile yükselirken, Brezilya’daki bol arz bu artışı kısmen dengeledi.
Kümes hayvanı eti fiyatları Afrika’dan gelen güçlü talep ve lojistik yönlendirmeler nedeniyle artarken, koyun eti fiyatları Avustralya ve Yeni Zelanda arasındaki arz-talep dengesizliği nedeniyle yatay seyretti.
Süt ürünlerinde gerileme
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi Nisan’da aylık yüzde 1,1 düşerken, yıllık bazda yüzde 21,2 geriledi.
Tereyağı ve peynir fiyatlarındaki düşüş, özellikle Avrupa Birliği ve Okyanusya’daki güçlü süt arzı nedeniyle gerçekleşti. Buna karşın yağsız süt tozu fiyatları yükselerek Ekim 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Tam yağlı süt tozu fiyatları ise genel olarak stabil kaldı.
Şeker fiyatlarında sert düşüş
FAO Şeker Fiyat Endeksi Nisan’da aylık yüzde 4,7, yıllık ise yüzde 21,2 geriledi. Küresel arzın bol olacağına dair beklentiler fiyatlar üzerinde baskı yarattı.
Çin ve Tayland başta olmak üzere Asya’daki güçlü üretim beklentileri düşüşte etkili olurken, Brezilya’daki elverişli hava koşullarıyla başlayan hasat süreci de küresel fiyatları aşağı çekti.