Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılar gerçekleştirmesiyle birlikte yükselişini sürdürdü. Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda arzın sekteye uğrayabileceği beklentisini güçlendirdi.
Reuters'ın derlediği verilere göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1 artışla 78,80 dolara yükselirken, ABD Batı Teksas (WTI) ham petrolü de yüzde 1,01 değer kazanarak 74,26 dolardan işlem gördü. ABD ordusunun İran'a yönelik yeni operasyonları duyurmasının ardından iki gösterge petrol de seans sonrası işlemlerde 1 doların üzerinde prim yaptı.
Bir günde yüzde 5'in üzerinde yükseldi
Petrol piyasasında yükseliş yalnızca Perşembe günüyle sınırlı kalmadı. Brent petrol, Çarşamba gününü yüzde 5,2 yükselişle 78,02 dolardan tamamlayarak 19 Haziran'dan bu yana en yüksek kapanış seviyesine ulaştı. Aynı dönemde WTI petrolü ise yüzde 4,4 artışla 73,52 dolara çıkarak 22 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Gerilimi artıran gelişmeler
Fiyatlardaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile varılan geçici mutabakatın artık geçerliliğini yitirdiğini açıklaması belirleyici oldu. Bu açıklamanın ardından ABD ordusu İran'da yeni operasyonlar başlatırken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı son saldırı dalgasında 80'den fazla noktanın hedef alındığını duyurdu.
Washington yönetimi ayrıca, Hürmüz Boğazı'nda üç tankerin vurulmasının ardından İran'ın petrol satışlarını mümkün kılan genel lisansı iptal ederek Tahran üzerindeki baskıyı artırdı.
Hürmüz Boğazı yeniden risk odağında
Son gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin kısa sürede normale döneceği yönündeki beklentileri zayıflattı. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan boğazda yaşanabilecek olası aksaklıklar, küresel enerji arzı açısından önemli bir risk olarak değerlendiriliyor.
Sigorta sektöründen kaynaklara göre, İran'ın ticari gemilere yönelik saldırılarını yeniden başlatmasının ardından bazı savaş riski sigortacıları, denizcilik şirketlerine Hürmüz Boğazı geçişlerini geçici olarak ertelemeleri yönünde tavsiyede bulundu. Bazı sigorta şirketlerinin ise artan güvenlik riskleri nedeniyle mevcut poliçelerini yeniden gözden geçirdiği ifade edildi.
Enflasyon kaygıları yeniden öne çıktı
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji maliyetleri üzerinden enflasyon baskılarının yeniden güçlenebileceği beklentisini de beraberinde getirdi. Reuters'a göre Trump'ın İran ile mutabakatın sona erdiğini açıklamasının ardından küresel piyasalarda satış baskısı görülürken, yatırımcılar jeopolitik risklerin ekonomik etkilerini fiyatlamaya başladı.
Analistler, İran'ın enerji altyapısının doğrudan hedef alınması ya da Hürmüz Boğazı'nın kapanması gibi daha sert senaryolar gerçekleşmediği sürece petrol fiyatlarındaki yükselişin kontrollü kalabileceğini değerlendiriyor. Buna karşın Orta Doğu'da artan jeopolitik risklerin petrol piyasasında yüksek risk primini koruduğuna dikkat çekiliyor.