Washington’da yapılacak IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesinde değerlendirmelerde bulunan Georgieva, yayımlanacak yeni Dünya Ekonomik Görünümü raporunda önemli güncellemeler olacağını ifade etti. Buna göre küresel büyüme projeksiyonlarının aşağı yönlü revize edilmesi beklenirken, enflasyon tahminleri yukarı taşınacak.
IMF, çatışma öncesinde 2026 yılı için yüzde 3,3, 2027 yılı için ise yüzde 3,2 büyüme öngörüyordu. Ancak mevcut jeopolitik gelişmeler bu görünümün zayıflamasına neden oluyor.
Enerji arzındaki kesinti belirleyici oluyor
Krizin odağında enerji piyasalarındaki daralma bulunuyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması, küresel petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık yüzde 20’sini sekteye uğrattı. Bu gelişme, enerji fiyatlarında yukarı yönlü baskıyı artırdı.
Georgieva, küresel petrol arzında yüzde 13 civarında düşüş yaşandığını aktarırken, çatışmalar sırasında 72 enerji tesisinin zarar gördüğünü, bunların önemli bir bölümünün ağır hasarlı olduğunu dile getirdi. Katar’ın doğalgaz üretimindeki kayıpları telafi etmesinin ise birkaç yılı bulabileceği değerlendiriliyor.
Maliyet baskısı tedarik zincirine yayılıyor
Enerji arzındaki daralma yalnızca petrol ve gazla sınırlı kalmadı. Helyum ve gübre gibi stratejik ürünlerde yaşanan tedarik sorunları, üretim maliyetlerini artırarak küresel enflasyon üzerinde ek baskı oluşturdu.
Bu durum, sanayiden tarıma kadar geniş bir alanda maliyet kaynaklı fiyat artışlarını tetikliyor.
Kırılgan ülkeler daha fazla risk altında
IMF değerlendirmelerine göre enerji ithalatına bağımlı ekonomiler bu süreçten daha sert etkileniyor. Özellikle mali hareket alanı sınırlı ülkelerde ekonomik baskının sosyal riskleri de artırabileceği belirtiliyor.
Georgieva, IMF üyesi ülkelerin büyük bölümünün enerji ithalatçısı olduğuna dikkat çekerek, bazı ülkelerin halihazırda finansman talebinde bulunduğunu ve mevcut destek programlarının genişletilebileceğini ifade etti.
Etkiler kısa vadeyle sınırlı kalmayacak
Georgieva, enerji sübvansiyonlarının kalıcı bir çözüm sunmadığını vurgulayarak, mevcut tablonun uzun süreli etkiler yaratacağına işaret etti. Küresel ekonomi için yeni dönemin daha yüksek maliyetler ve daha düşük büyüme ile şekillenebileceğini belirtti.