Petrol fiyatları, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) mart ayında başlatılan plan çerçevesinde petrol stoklarının piyasaya sürülmesini hızlandırma ve dizel arzını destekleme kararı sonrasında çarşamba günü gerilemişti. Söz konusu adım, yüksek yakıt fiyatları ve İran savaşı nedeniyle yaşanan tedarik sorunlarının etkisini sınırlamayı amaçlıyor.
Hürmüz'de tanker trafiği geriledi
ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmaların sekizinci ayına girmesiyle birlikte, küresel petrol ve yakıt ticareti açısından kritik öneme sahip Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda güvenlik endişeleri arttı. Savaş öncesinde dünya genelindeki petrol ve yakıt sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 20'si bu güzergah üzerinden gerçekleştiriliyordu.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerin saldırılara maruz kalması, Körfez ülkelerinin ihracatlarını artırdığı bir dönemde deniz taşımacılığı üzerindeki riskleri yükseltti. Artan güvenlik endişeleri, hem navlun maliyetlerini hem de tankerlerin, mürettebatın ve taşınan yüklerin karşı karşıya olduğu riskleri artırıyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı, çarşamba günü Katar'ın kuzeyinde bir tankere çok sayıda merminin isabet ettiğini ve olayda can kaybı yaşandığını bildirdi. Saldırıların ardından Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiği son iki ayın en düşük seviyesine geriledi.
Stratejik stoklar kalıcı çözüm sunmayabilir
Reuters'ın haberine göre ANZ Bankası Kıdemli Emtia Stratejisti Daniel Hynes, geçmişte benzer saldırıların Basra Körfezi'nden yapılan petrol sevkiyatlarında düşüşe yol açtığını belirtti. Ancak Hynes, bu kez Körfez üreticilerinin petrolü küresel pazarlara ulaştırabilecek alternatiflerinin sınırlı olması nedeniyle gemilerini kullanmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Hynes, IEA'nın piyasaya sunacağı petrolün büyük ölçüde Ortadoğu'daki çatışmaların başlamasının ardından açıklanan 400 milyon varillik orijinal salım planındaki stoklardan karşılanacağını belirtti. Buna göre söz konusu adım, stratejik rezervlerden ilave bir çekiş anlamına gelmeyebilir.
Stratejik stoklardan piyasaya petrol verilmesinin kısa vadede arzı artırabileceğine dikkat çeken Hynes, bunun yeni üretim kapasitesi oluşturmadığını ve dolayısıyla kalıcı bir arz artışı sağlamayacağını söyledi.
ABD stokları beklentilerin üzerinde düştü
Petrol fiyatlarındaki yükselişte ABD'den gelen stok verileri de etkili oldu. Dünyanın en büyük petrol tüketicisi ve üreticisi ABD'de ham petrol stokları, analistlerin beklentisinden daha fazla geriledi.
ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) verilerine göre, 2 Ekim'de sona eren haftada ham petrol stokları 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile indi. Reuters anketine katılan analistler stokların 1,7 milyon varil azalmasını bekliyordu.
Dizel ve jet yakıtını kapsayan damıtılmış ürün stokları da aynı haftada 42 bin varil düşerek 105,14 milyon varile geriledi. Böylece stoklar, yılın aynı döneminde son beş yılda görülen seviyelerin belirgin şekilde altında kaldı.