Çin’in gümüş ihracatına yönelik kısıtlamalarının yürürlüğe girmesi ve ABD’nin Venezuelalı lider Nicolás Maduro’yu yakalamasının ardından metal fiyatlarının yükselmesiyle birlikte, gümüşün fiyatı 6 Ocak'ta yüzde 5’ten fazla artarak yeniden 80 dolar seviyesini aştı ve aralık ayındaki tüm zamanların en yüksek seviyesine yaklaştı.
Öne çıkanlar
• Gümüşün fiyatı, 6 Ocak Salı günü 80,73 dolar seviyesine yükseldi ve değerli metal yüzde 5’in üzerinde kazanç kaydediyor.
• Salı günkü artış, metal için bir başka büyük yükselişe işaret ediyor. Gümüşün fiyatı, aralık ayı sonlarında 83 doların üzerindeki tüm zamanların en yüksek seviyesinden geçen hafta yüzde 8’e varan düşüş yaşamıştı.
• Analistler, gümüş fiyatının bu hafta yükselmesinin nedenleri arasında, dünyanın en büyük gümüş üreticilerinden biri olan Çin’in metale yönelik yeni ihracat kısıtlamaları getirmesini ve ABD’nin Maduro’yu yakalamasıyla artan küresel belirsizliği gösteriyor.
• Son gümüş rallisi, teknoloji sektörlerinden gelen talep, küresel belirsizlik ve federal faiz indirimleri gibi faktörlerin geçen yıl metal fiyatını yüzde 150 artırmasının ardından, rekorlarla dolu bir 2025’i taçlandırıyor.
• Altının fiyatı ise aynı daha sınırlı bir artış göstererek yaklaşık yüzde 1 yükseldi ve 4.483,20 dolara çıktı.
Çin’in ihracat kısıtlamaları gümüş fiyatını nasıl etkiliyor?
Çin, metali ihraç etmesine izin verilen 44 şirketi sınırlandırdı. Panmure Liberum emtia stratejisi başkanı Tom Price, New York Times’ın DealBook bölümüne verdiği demeçte bunun muhtemelen “yerel bir arz fazlası yaratmayı” amaçladığını söyledi. Price, ihracat kısıtlamalarının gümüşteki fiyat artışını hızlandırabileceğini belirtirken, “Belki de bu yasak zaten fiyatlara yansımıştır” diye ekledi. Çin’in ihracat kısıtlamaları, dünyanın en zengin kişisi olan Elon Musk’ın tepkisini çekti. Musk X’te yaptığı bir paylaşımda, “Bu iyi değil. Gümüş birçok endüstriyel süreçte gerekli” dedi. Gümüş, elektrikli araçlar ve yapay zekâ veri merkezleri gibi birçok teknolojik sektör için hayati öneme sahip. Bazı analistler, bu ihracat kısıtlamalarını Çin’in daha önce nadir toprak elementlerine getirdiği ve fiyatların fırlamasına yol açan, aynı zamanda bu yüksek talep gören kaynaklar üzerindeki Çin kontrolünü koruyan kısıtlamalarla karşılaştırdı.
Küresel belirsizlik neden gümüşü yükseltiyor?
Bazı analistler, bu haftaki altın ve gümüş fiyat artışlarını, ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Maduro’yu yakalamasına ve artık New York’ta suçlamalarla karşı karşıya olan Maduro’ya ilişkin gelişmelere bağladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin Venezuela’yı “yöneteceğini” taahhüt etmesi de bu belirsizliği artırdı. KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, Reuters’a verdiği demeçte, “Venezuela’daki olaylar güvenli liman talebini yeniden canlandırdı; yatırımcılar jeopolitik risklere karşı korunmaya çalışırken altın ve gümüş bundan faydalanan varlıklar arasında yer aldı” dedi.
Bloomberg, Trump’ın Grönland’ı ilhak etme isteğine dair görünümü nedeniyle ABD ile Avrupa ülkeleri arasındaki gerilim başta olmak üzere, başka bölgelerdeki uluslararası belirsizliklerin de metal fiyatlarındaki yükselişin arkasında olabileceğini bildirdi. Avrupalı liderler bu hafta Grönland’ı savunacaklarını taahhüt ederken, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın Grönland’ı ilhak etmesinin NATO ittifakının sonu olacağını öne sürdü. Venezuela operasyonu ayrıca bu hafta enerji şirketlerinin hisselerinin yükselmesine de neden oldu.
Gümüş fiytaındaki artışı tetikleyen diğer faktörler neler?
Gümüş, 2025 yılında rekor kıran bir fiyat artışı yaşadı ve bunun bir nedeni de teknolojide artan talep oldu. Metal, hem yapay zeka veri merkezlerinde hem de elektrikli araçlarda kritik öneme sahip ve pillerin, devre kartlarının ve anahtarların yapımında kullanılıyor. Bu durum, özellikle Hindistan ve Çin’de talebi artırdı. Federal faiz indirimleri ve ilave indirim ihtimali de fiyat artışını etkiledi. UBS analisti Giovanni Staunovo, Reuters’a verdiği demeçte, “ABD’de daha düşük faiz oranları ihtimali, altın ve gümüşe olan talebi desteklemeye devam ediyor ve her iki metali de yeni rekor seviyelere taşıyor” dedi. Bloomberg’in aktardığına göre küresel talep geçen yıl gümüş üretimini aştı ve ABD’nin gümüşe gümrük vergisi getireceği korkusu, New York’a yoğun bir gümüş akışına yol açarak Londra’daki arzı sıkıştırdı. Gümüş aralık ayı sonlarında 83 doların üzerine çıktıktan sonra fiyatlar sert şekilde düştü ve metal geçen hafta yüzde 7’nin üzerinde kayıp yaşadı. Bazı analistler bu düşüşü, borsa işletmecisi CME Group’un gümüş için teminat gerekliliklerini artırmasına bağladı; analistlere göre bu durum spekülatif işlemleri azaltmış olabilir.