Euro Bölgesi’nde enflasyon, İran’daki savaşın enerji maliyetlerini keskin biçimde yükseltmesiyle 2022’den bu yana en sert artışını kaydetti. Bu durum, Avrupa Merkez Bankası’nın faiz oranlarını artırmak zorunda kalacağı yönündeki beklentileri güçlendirdi. Tüketici fiyatları mart ayında yıllık bazda yüzde 2,5 arttı. Bir önceki ay yüzde 1,9 seviyesindeydi ve Ocak 2025’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Bu veri, Bloomberg anketindeki yüzde 2,6’lık medyan tahminin hemen altında kaldı. Eurostat’ın açıklamasına göre gıda ve enerji gibi oynak kalemleri hesaba katmayan çekirdek enflasyon beklenmedik şekilde yüzde 2,3’e gerilerken, yakından izlenen hizmetler enflasyonu da yavaşladı.
ECB’nin faiz artırması bekleniyor
Alman tahvilleri küçük kazançlarını korurken, 10 yıllık getiriler 1 baz puan düşüşle yüzde 3,02’ye indi ve geçen hafta ulaşılan 15 yılın zirvesinin çok altında kalmadı. Yatırımcılar, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) bu yıl iki ya da üç kez faiz artıracağı yönündeki beklentilerini sürdürüyor, ilk adımın gelecek ay gelmesi muhtemel görülüyor.
Orta Doğu’daki çatışma artık bir ayı aşarken, etkileri Avrupa’da giderek daha fazla hissediliyor. Sadece enflasyon değil, fiyatların nereye gideceğine dair beklentiler de belirgin şekilde artıyor. Bölgedeki hükümetler ve merkez bankaları ekonomik büyüme tahminlerini aşağı çekerken, şirketler de müşteri talebinde darbe bekliyor.
Olumsuz senaryolar değerlendiriliyor
Avrupa Merkez Bankası, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından görülen enflasyon sıçramasının tekrarlanmasına izin vermeyeceğini belirtiyor ve gerektiğinde hızlı ve kararlı şekilde harekete geçme sözü veriyor. Ancak savaşın ne zaman sona ereceğine dair belirsizlik sürerken, yetkililer hala etkileri değerlendiriyor. Yüksek petrol ve doğalgaz fiyatları, Avrupa Merkez Bankası’nın bu yıl enflasyonun ortalama yüzde 2,6 olacağı yönündeki temel senaryosuna şimdiden gölge düşürüyor. Daha olumsuz bir senaryoda fiyat artışları 2027’de yüzde 6,3’e kadar zirve yapabilir.
Enerji piyasalarındaki dalgalanmaları engelleme gücü olmayan Avrupa Merkez Bankası, bunun yerine aşırı ücret ve satış fiyatı artışları gibi ikinci tur etkileri önlemeye odaklanıyor. Ayrıca gübre ve gıda fiyatları gibi kalemlere yansıyan dolaylı etkilerden ve bunların hanehalkı beklentilerini şekillendirmesinden endişe duyuyor. Pazartesi günü yayımlanan bir anket, tüketicilerin enflasyon beklentilerinin mart ayında sıçradığını, şirketlerin de fiyatlarını keskin şekilde artırmayı planladığını gösterdi. Piyasa bazlı göstergeler de zaten tepki vermiş durumda. Uzun vadeli enflasyon swapları savaşın ilk günlerinde yükseldi, ardından yatırımcıların faiz artışlarını fiyatlamaya başlamasıyla bu artışın büyük kısmı geri alındı.
“Baskı artacak”
Hırvatistan Merkez Bankası Başkanı Boris Vujcic, daha hızlı enflasyon beklentilerinin “beklediğimiz bir durum” olduğunu söylerken, İtalya’dan Fabio Panetta, “beklentilerin yakından izlenmesinin ve ücret-fiyat sarmalının önlenmesinin, aynı zamanda para politikası adımlarının orantılı kalmasının sağlanmasının hayati olduğunu” ifade etti.
Panetta’nın ülkesi İtalya’da bu ay enflasyon artışı görülmedi, veri beklenmedik şekilde yüzde 1,5 seviyesinde sabit kaldı. Fransa’da enflasyon hızlandı ancak yüzde 2’ye ulaşmadı. Daha önce veri açıklayan Almanya ve İspanya ise sırasıyla yüzde 2,8 ve yüzde 3,3 ile daha hızlı fiyat artışları kaydetti. Daha fazla hızlanma bekleniyor ve bu durum Avrupa Merkez Bankası üzerindeki baskıyı artıracak. Slovakya’dan Peter Kazimir, “İran’daki savaş ne kadar uzun sürer ve ne kadar yıkıcı olursa, enflasyon riski o kadar artar. Dolayısıyla, o kadar erken ve kararlı şekilde yanıt vermemiz gerekecek” dedi.