S&P Global tarafından takip edilen verilere göre, fiziksel Brent ham petrol kargoları için spot fiyat perşembe günü 141,36 dolara yükseldi. Bu rakam, 2008 finansal krizinden bu yana görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Spot fiyat, önümüzdeki 10 ila 30 gün içinde teslim edilecek olan Brent petrolüne yönelik talebi yansıtıyor.
Daha yakın vadeli petrol teslimatları için belirlenen bu yüksek fiyat, fiziksel arzın ne kadar daraldığına işaret ediyor. Bu durumun temel nedeni olarak ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşın tetiklediği büyük aksamalar gösteriliyor. Ayrıca İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel tedarik zinciri üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor.
Vadeli ve spot fiyatlar arasındaki makas açılıyor
Spot fiyat, Perşembe günü 109,03 dolardan kapanan Haziran teslimatlı Brent ham petrol vadeli işlem sözleşmesinden 32,33 dolar daha yüksek seviyede seyrediyor. Energy Aspects kurucusu Amrita Sen, CNBC'nin "The Exchange" programına verdiği röportajda vadeli işlem fiyatlarının yanıltıcı olabileceğini belirtti. Sen, vadeli fiyatın işlerin o kadar da stresli olmadığına dair neredeyse sahte bir güvenlik hissi verdiğini ifade etti.
Finansal piyasaların, başka her yerde kendini gösteren gerçek arz daralmasını neredeyse maskelediğini söyleyen Sen, durumun vahametine dikkat çekti. Amrita Sen, Avrupa'da bir varil dizel fiyatının şu anda neredeyse 200 dolar seviyesine ulaştığı bilgisini paylaştı. Bu rakamlar, piyasadaki fiziksel sıkışıklığın finansal göstergelerin ötesine geçtiğini kanıtlıyor.
Cuma saat 10.00 itibari ile brent petrolün vadeli fiyatı 109 doların üzerinde. Baı Teksas ham petrolü (WTI) ise 111 doları aştı. Böylece ABD petrolünün fiyatı brenti geride bıraktı. Bu durum piyasada nadiren yaşanıyor.
Tedarik zincirindeki fiziksel aksamalar ve piyasa algısı
Chevron CEO'su Mike Wirth de geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, vadeli işlem fiyatlarının tedarik aksamasının boyutunu yansıtmadığı konusunda uyarıda bulundu. Wirth, piyasanın "yetersiz bilgi" ve "algı" üzerinden işlem gördüğü değerlendirmesini yaptı. Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının dünya genelinde ve sistem içinde ilerleyen çok gerçek fiziksel yansımaları olduğunu vurguladı.
23 Mart'ta Houston'da düzenlenen CERAWeek enerji konferansında konuşan Wirth, bu yansımaların petrol vadeli işlem eğrilerine tam olarak yansıtılmadığını düşündüğünü dile getirdi. Fiziksel teslimat talebinin vadeli işlemlerin çok önüne geçmesi, enerji koridorlarındaki tıkanıklığın derinleştiğini gösteriyor. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki blokajın etkilerinin küresel sistemde yayılmaya devam edeceği konusunda hemfikir görünüyor.