Küresel petrol piyasalarında gözler ABD ve İran arasındaki diplomatik tıkanıklığa çevrildi. Barış çabalarının sekteye uğraması petrol fiyatlarının yükselişini sürdürmesine neden oldu. Orta Doğu'daki enerji arzının alıcılara ulaşamaması piyasalardaki tedirginliği giderek artırıyor.
Saat 09.30 itibarıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,70 artışla 110,07 dolara ulaştı. ABD Batı Teksas Intermediate (WTI) tipi ham petrol ise yüzde 1,57 değer kazanarak 97,88 dolardan işlem gördü. 7 Nisan civarında varılan ateşkesin ardından tarafların yeni görüşmelerde anlaşamaması halinde çatışmaların yeniden başlaması bekleniyor. Geçtiğimiz hafta yapılan yüz yüze görüşmelerin başarısız olmasının ardından müzakereler çökmüştü.
Trump barış teklifini yetersiz buldu
Üçüncü ayına giren ve büyük çoğunluğu Lübnanlı ve İranlı binlerce kişinin ölümüne yol açan savaşı bitirmek için sunulan teklifler ABD'de karşılık bulmadı. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın sunduğu barış teklifini değerlendirmek üzere ulusal güvenlik ekibini topladı. ABD'li bir yetkili, Trump'ın son İran teklifinden memnun olmadığını dile getirdi. İranlı kaynaklar ise Tahran'ın düşmanlıklar sona erene kadar nükleer programı tartışmaktan kaçındığını açıkladı.
İran'ın teklifi, ABD ablukasının kalkması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılmasını içeren geçici bir anlaşmayı öngörüyor. Ancak İran'ın boğazdaki nakliye üzerinde kontrolü elinde tutma ısrarının Washington tarafından kabul edilmesi zor görünüyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, teklifin beklediklerinden daha iyi olduğunu söyledi. Rubio, teklifi sunan kişinin yetkisi olup olmadığına dair şüpheleri bulunduğunu ve İranlı liderlerin bölündüğünü ifade etti.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump'ın konuyu çok yakında ele alacağını bildirdi. Leavitt, İran'ın nükleer silah üretmesini engellemek gibi kırmızı çizgilerinin çok net olduğunu vurguladı.
Hürmüz Boğazı'nda kriz küresel boyutlara ulaştı
Küresel petrol ve gaz tüketiminin yüzde 20'sini taşıyan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde durdu. 28 Şubat'ta başlayan İran savaşı öncesinde boğazdan her gün 125 ile 140 gemi geçiş yapıyordu. Gemi takip verileri, bölgede ciddi aksamalar olduğunu ve altı İran petrol tankerinin ABD ablukası nedeniyle geri döndüğünü gösterdi. Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri'ne ait "Mubaraz" adlı bir LNG tankerinin boğazı geçerek Hindistan'a ulaştığı kaydedildi.
Gemi trafiğinin durması Asya ve Afrika'da yakıt kısıtlamalarına ve küresel ekonomik yavaşlama korkularına yol açtı. Yabancı liderler diplomatik çıkmazdan giderek daha fazla rahatsızlık duyuyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD'nin İranlı liderler tarafından aşağılandığını belirtti. Merz, Amerikalıların şu anda hangi stratejik çıkışı seçtiğini göremediğini değerlendirmesini yaptı.
Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, barış görüşmelerinin yüzeysel göründüğünü ve somut kanıtlardan yoksun olduğunu söyledi. Sachdeva, diplomasi fiili varil akışına dönüşene kadar petrol piyasalarının mayıs ayı boyunca dalgalı kalacağını ekledi. Piyasalar, çarşamba günü açıklanacak ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) resmi verilerine odaklandı. Reuters anketine katılan analistler, ABD ham petrol stoklarının 300 bin varil artmasını bekliyor.