Küresel petrol piyasaları haftaya sert bir yükselişle başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın pazar günü İran'ın teklifini geri çevirmesi piyasaları sarstı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Tahran’ın yanıtını "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam edeceği endişesini güçlendirdi.
Saat 10.00 itibarıyla Brent petrol yüzde 3,35 artışla 104,68 dolardan işlem gördü. ABD hafif ham petrolü WTI ise yüzde 3,81 yükselerek 99,06 dolar seviyesine çıktı. Brent vadeli işlemleri gün içinde 105,33 dolara kadar tırmandı. Geçtiğimiz hafta piyasalar barış umuduyla yüzde 6 değer kaybetmişti. Ancak son diplomatik tıkanıklık bu kayıpları geri getirdi.
Küresel arz şoku ve Hürmüz boğazındaki kriz
Piyasa analistleri petrol fiyatlarındaki bu dalgalanmayı jeopolitik gelişmelere bağlıyor. Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, petrol piyasasının jeopolitik bir manşet makinesi gibi hareket ettiğini belirtti. Sachdeva, fiyatların Washington ve Tahran'dan gelen her yorumla keskin şekilde dalgalandığı değerlendirmesini yaptı.
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık küresel enerji güvenliğini tehdit etmeyi sürdürüyor. Uluslararası Enerji Ajansı, mevcut çatışmanın tarihteki en büyük arz şokuna neden olduğunu bildirdi. Saudi Aramco CEO'su Amin Nasser de pazar günü önemli bir açıklama yaptı. Nasser, dünyanın son iki ayda yaklaşık 1 milyar varil petrol kaybettiğini vurguladı. Enerji piyasalarının akış başlasa bile dengeye gelmesinin zaman alacağını ifade etti.
Kpler denizcilik verilerine göre, geçtiğimiz hafta bazı tankerler saldırılardan kaçınmak için takip cihazlarını kapatarak boğazdan çıktı. BAE ve Suudi Arabistan, arzı sürdürmek için bazı sevkiyatları Yanbu limanına yönlendirdi. Ancak toplam akış İran savaşı öncesi seviyelerin çok altında kalmaya devam etti. Goldman Sachs anketine katılanların çoğu, boğazdaki aksamanın haziran ayı sonrasına sarkmasını beklediklerini dile getirdi.
Diplomatik temaslar ve piyasa beklentileri
Piyasaların gözü şimdi Başkan Trump’ın bu hafta Çin’e yapacağı ziyarete çevrildi. Trump’ın çarşamba günü Pekin’de Devlet Başkanı Xi Jinping ile İran konusunu görüşmesi bekleniyor. IG piyasa analisti Tony Sycamore, Trump’ın Pekin’i İran üzerinde nüfuz kullanmaya zorlamasının beklendiğini ifade etti. Sycamore, Çin'in yardımıyla kapsamlı bir ateşkes sağlanması umudunun sürdüğünü notuna ekledi.
İsrail kanadından gelen açıklamalar ise tansiyonun düşmediğini gösteriyor. Başbakan Benjamin Netanyahu, CBS kanalına verdiği röportajda İran ile savaşın bitmediğini söyledi. Netanyahu, nükleer kapasitenin ortadan kaldırılması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu uyarısında bulundu. Bu sert ton, barış anlaşması ihtimalini zayıflatarak fiyatları yukarı itmeye devam etti.
ANZ analistleri, petrol fiyatlarının 2026 yılı boyunca yüksek kalacağını öngördü. Analistler, Brent petrolün 2026 sonuna kadar 90 doların üzerinde seyredeceği tahminini paylaştı. Arz şokunun etkisiyle dünyanın en büyük ithalatçısı Çin’in nisan ayı petrol alımları da son dört yılın en düşük seviyesine geriledi.