Avrupa'nın en büyük ekonomisinin uzun süredir temel dayanağı olan Alman sanayisi serbest düşüşte olabilir ancak bir zamanlar cansız olan ülkenin startup sektörü, bu sıkıntıyı dengeleme ve hatta bundan fayda sağlama potansiyeline sahip. Girişimler, yapay zeka öncülüğünde eşi benzeri görülmemiş bir patlama yaşıyor. Almanya Ekonomi Bakanlığı verilerine göre 2026'nın ilk yarısında Almanya'da 3 binden fazla startup kuruldu. Bu, tüm zamanların rekoru ve önceki altı aya kıyasla yüzde 52'lik bir artış anlamına geliyor.
Uzmanlar, artan sermaye erişiminin ve yapay zekanın küresel çapta yaşadığı patlamanın bu eğilimi körüklediğine işaret ediyor. Yeni Alman şirketlerinin yaklaşık üçte biri yapay zeka odaklı. Ancak genel iş gücü piyasasındaki zayıflık da yetenekli bireyleri daha önce güvenli görülen kurumsal işlerden uzaklaştırdı. Bu arada hükümetin startup'ları kolaylaştırmaya yönelik yeni önlemleri, Almanya'nın ekonomik bir ivmeye ciddi biçimde ihtiyaç duyduğu bir dönemde girişimcilik ruhunu geliştirmeyi amaçlıyor. Alman Startup Derneği Başkanı Verena Pausder, "Bu ivme tam da doğru zamanda geliyor. Sanayimizin büyük bölümü varlığını sürdürebilmek için mücadele ediyor” dedi.
Alman sanayisinin hayatta kalma mücadelesi
Alman Ekonomi Enstitüsü IW'nin tahminine göre Almanya, Çin'den gelen rekabet nedeniyle 2019 ile 2025 yılları arasında yaklaşık 400 bin sanayi işini kaybetti. Volkswagen ve Mercedes gibi otomobil üreticileri ile Thyssenkrupp gibi ağır sanayi devleri özellikle ağır darbe aldı. Ancak Alman sanayisinin varoluşsal krizi, şirketlerin maliyetlerini düşürmesine ve rutin işleri otomatikleştirmesine yardımcı olacak yapay zeka tabanlı çözümler sunan yüzlerce küçük Alman startup'ı için bir fırsat yaratıyor.
Berlin merkezli Langdock'un Teknoloji Direktörü Hendrik Hofstadt, şirketlerin yapay zekayı benimsemesine ve bundan fayda sağlamasına yardımcı olmak üzere tasarlanan yazılımları hakkında, "Şimdi kendini yeniden yaratmak zorunda olan çok büyük bir köklü sanayi tabanımız var" ifadelerini kullandı. Üç yıl önce kurulan Langdock, yaklaşık 60 çalışana ve 50 milyon euro (56 milyon dolar) gelire ulaştı.Hofstadt Reuters'a, "Yeni oyuncuların pazara girmesi için aslında oldukça iyi bir pazar, çünkü yeni çözümlere yönelik gerçek bir açıklık var" dedi.
Hepsi yapay zekadan ibaret değil
Yeni startup'lar arasında yazılım sektörü başı çekiyor ve yeni kurulan şirketlerin yüzde 28'ini oluşturuyor. Ancak başka alanlar da gelişiyor; sağlık şirketleri yeni startup'ların yüzde 9'unu, gıda sektörü ise yüzde 6'sını oluşturuyor. Polina Sergeeva, regl ağrısını azaltmak amacıyla transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu (TENS) kullanan bir cihaz satan sağlık şirketi Menstruflow'u 2023'te kurdu. TENS, doğum sancılarını azaltmak için halihazırda yaygın biçimde kullanılan bir teknoloji ancak kadınların regl dönemlerinde kullanılabilmesi için uyarlanması gerekiyordu.
Sergeeva Berlin'deki bir etkinlikte Reuters'a, "Ağrınız o kadar şiddetliyse ki tatillerinizi, planlarınızı ve her şeyinizi mahvediyorsa, o zaman 'Acaba daha önce kimsenin düşünmediği bir şey var mı?' diye düşünmeye başlıyorsunuz" dedi. Menstruflow'un satışları ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 300 arttı. Sergeeva'nın bir sonraki hedefi ise tıbbi sertifikasyon almak ve perakende mağazalara girmek.
Son dönemde finansman olanaklarının artması da bu patlamaya destek sağlıyor. Alman Startup Derneği'nin Startup Monitor verilerine göre Alman startup'ları ocak-eylül döneminde 8 milyar euro girişim sermayesi topladı; bu rakam 2025 yılının tamamında toplanandan daha fazla.
Hükümet girişimlerin önünü açmak istiyor
Alman hükümet yetkilileri bu ivmeyi korumak ve sektörü ekonomi için yeni bir büyüme motoru olarak değerlendirmek istiyor. Ancak önce ülkenin girişimciler için zorlu bir ortam olduğu yönündeki kötü şöhretini değiştirmeleri gerekiyor. Alman Startup Derneği'nin yaklaşık bin 800 şirketle yaptığı ankete göre şirketlerin yalnızca yaklaşık üçte biri Almanya'yı bir iş kurmak için cazip bir yer olarak değerlendirdi.
Startup Monitor'a göre örneğin Alman yapay zeka startup'ları için sağlanan finansman ocak ayından eylül sonuna kadar yalnızca 5,7 milyar euro’ya ulaştı. Buna karşılık ABD'de bu rakam yaklaşık 308 milyar euro. Aradaki farkı kapatmaya yardımcı olmak amacıyla Şansölye Friedrich Merz'in kabinesi temmuz ayında yeni bir Startup ve Scaleup Stratejisi kabul etti. Strateji, startup'ların kuruluş aşamasından uluslararası büyümeye kadar karşılaştıkları koşulları iyileştirmeyi amaçlayan 152 önlem ortaya koyuyor. Strateji; bürokrasiyi azaltmayı ve teknoloji, biyoteknoloji ve savunma dahil olmak üzere sektörlere daha fazla özel sermaye aktarılmasını sağlamayı hedefliyor. Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü Ifo'nun tahminler birimi başkanı Timo Wollmershaeuser, "Bu şirketler finansman arayışıyla hızla başka yerlere giderse, burada geliştirdiğimiz fikirler başka yerlerde değer yaratmaya başlar" dedi.